Đầu tháng 2 vừa qua, truyền thông Trung Quốc đưa tin kỷ niệm 40 năm kể từ lần đầu tiên bộ phim truyền hình Tây Du Ký phiên bản 1986 chính thức lên sóng. 40 năm qua, đây không chỉ là tác phẩm kinh điển của điện ảnh Trung Quốc mà còn lập thành tích hiếm có khi được phát lại khoảng 4.000 lần trên các đài truyền hình. Đây được xem là kỷ lục “khoáng cổ tuyệt kim”, khó tác phẩm nào có thể phá vỡ trong lịch sử màn ảnh Hoa ngữ.

Bộ phim bắt đầu được ghi hình từ tháng 7/1982. Đến tháng 10 cùng năm, tập phim “Trừ yêu ở nước Ô Kê” được phát thử nghiệm. Tuy nhiên, phải đến năm 1986, Tây Du Ký mới chính thức phát trọn vẹn trên truyền hình. Ngay sau đó, bộ phim đã tạo nên “cơn sốt”, khiến hàng triệu khán giả châu Á, trong đó có Việt Nam, được đón nhận nồng nhiệt. Có thể nói, đây là tác phẩm ăn khách vào mỗi mùa hè, đặc biệt thu hút khán giả nhỏ tuổi.

Theo các thống kê được công bố, khi phát sóng lần đầu vào năm 1986, Tây Du Ký đạt tỷ suất người xem lên tới 89,4%. Dù được phát lại hàng nghìn lần, những tình tiết trong phim đã quá quen thuộc nhưng Tây Du Ký vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ, liên tục nằm trong nhóm chương trình có lượng khán giả theo dõi cao.

Sở dĩ Tây Du Ký phiên bản 1986 trở thành tượng đài của truyền hình Trung Quốc là nhờ sự kết hợp hài hòa giữa nội dung giàu sức hấp dẫn và nghệ thuật chuyển thể tinh tế. Được xây dựng dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ngô Thừa Ân - một trong “tứ đại danh tác” của văn học Trung Hoa, ê kíp sản xuất đã khéo léo tái hiện một thế giới huyền thoại sống động, vừa giữ được tinh thần nguyên tác vừa phù hợp với ngôn ngữ truyền hình. Không những thế, diễn xuất ấn tượng của dàn diễn viên khiến bộ phim gần gũi, chân thật và vô cùng hấp dẫn.

Không chỉ mang giá trị giải trí, bộ phim còn chứa đựng nhiều thông điệp nhân văn, triết lý sống và những yếu tố văn hóa có khả năng kết nối với đời sống hiện đại. Chính vì vậy, dù đã bước sang năm 2026, nhiều tình tiết trong phim vẫn tiếp tục được khán giả phân tích, khám phá dưới những góc nhìn mới. Tác phẩm đồng thời trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo nội dung cho các nhà làm phim và cộng đồng mạng.

Sau bộ phim, các diễn viên tham gia như Lục Tiểu Linh Đồng - vai Tôn Ngộ Không, Mã Đức Hoa - đảm nhận vai Trư Bát Giới, Diêm Hoài Lễ vào vai Sa Tăng, Từ Thiếu Hoa hóa thân thành Đường Tăng... đều trở thành ngôi sao hạng A, được truyền thông và khán giả săn đón. Đặc biệt, vai diễn xuất sắc của Lục Tiểu Linh Đồng đã trở thành ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả và nhận được tình cảm yêu mến rộng khắp từ công chúng Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Á.

Không chỉ nội dung phim cùng dàn diễn viên được quan tâm, những câu chuyện hậu trường sản xuất cũng trở thành đề tài thu hút công chúng suốt nhiều năm qua. Theo nhiều ghi chép, Tây Du Ký được thực hiện trong điều kiện vô cùng khó khăn. Tổng kinh phí thực hiện bộ phim chỉ khoảng 6 triệu nhân dân tệ. Ban đầu, đạo diễn Dương Khiết dự định sản xuất 30 tập nhưng nguồn vốn cạn kiệt khi mới hoàn thành được một nửa kế hoạch.

Đoàn phim chỉ có đủ kinh phí để thuê một quay phim và một máy quay duy nhất. Tây Du Ký là tác phẩm thuộc thể loại thần thoại, giả tưởng với nhiều cảnh cần sử dụng kỹ xảo nhưng do hạn chế về công nghệ và kinh phí, phần kỹ xảo của phim còn khá đơn giản so với tiêu chuẩn hiện nay.

Dù vậy, chính sự sáng tạo và tâm huyết của các diễn viên cùng đội ngũ hậu trường đã giúp khắc phục những thiếu thốn đó. Bằng nhiều phương pháp thủ công, họ đã xây dựng nên một thế giới thần tiên, yêu ma đầy màu sắc và giàu sức tưởng tượng. Không khí huyền ảo mà bộ phim tạo ra vẫn được nhiều khán giả đánh giá cao, thậm chí có sức cuốn hút riêng mà không ít tác phẩm hiện đại khó tái hiện được.

Cũng vì kinh phí hạn hẹp, đoàn phim thường xuyên thiếu nhân lực. Trong quá trình ghi hình, các diễn viên nhiều khi phải hỗ trợ công việc hậu cần như khuân vác đạo cụ. Một số nhân viên hậu trường cũng được huy động tham gia diễn xuất khi thiếu người, hay một diễn viên có thể đóng nhiều vai khác nhau.

Sau 40 năm kể từ ngày lên sóng, Tây Du Ký phiên bản 1986 vẫn giữ vững vị thế là một trong những tác phẩm truyền hình kinh điển của Trung Quốc, lập nhiều kỷ lục khó tác phẩm nào vượt qua.