Việt Nam chính thức có thêm một vườn quốc gia, rộng hơn 18.000ha
Việc nâng hạng thành VQG đánh dấu bước quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên tại địa phương.
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành quyết định nâng cấp Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát thành Vườn Quốc gia (VQG) Bát Xát, nâng tổng số vườn quốc gia của Việt Nam lên 36.
VQG Bát Xát nằm trên địa bàn 3 xã Mường Hum, Dền Sáng và Y Tý, với tổng diện tích tự nhiên hơn 18.510ha. Vườn có 3 phân khu chức năng gồm phân khu bảo vệ nghiêm ngặt hơn 14.600ha; phân khu phục hồi sinh thái khoảng 3.400ha; phân khu dịch vụ - hành chính hơn 380ha.
Ngoài vùng lõi, khu vực vùng đệm là nơi sinh sống của 32 thôn thuộc 3 xã, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số.
Việc nâng hạng thành VQG đánh dấu bước quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên tại địa phương. VQG sẽ đảm nhận vai trò bảo vệ toàn vẹn các hệ sinh thái rừng, gìn giữ đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và bảo vệ cảnh quan sinh thái.
Bên cạnh chức năng bảo tồn, khu vực này còn góp phần điều tiết, duy trì nguồn nước, phát triển du lịch sinh thái và cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Những hoạt động này được kỳ vọng sẽ cải thiện sinh kế cho người dân vùng đệm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh tại địa phương.
Khi còn là khu bảo tồn, Bát Xát đã ghi nhận hệ sinh thái rất phong phú với 940 loài thực vật và 157 loài động vật có xương sống trên cạn. Trong đó có 22 loài nằm trong Danh lục đỏ thế giới và 58 loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam.
Hệ sinh thái rừng tại đây có sự phân hóa rõ rệt theo độ cao, bao gồm nhiều kiểu rừng đặc trưng như rừng kín lá rộng thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới, rừng hỗn giao lá rộng - lá kim, rừng thường xanh núi trung bình và rừng ôn đới núi cao. Trong đó, hệ sinh thái rừng ôn đới núi cao được đánh giá là một trong những kiểu rừng có giá trị sinh học đặc biệt quan trọng của Việt Nam.
Không chỉ đa dạng về thảm thực vật, khu vực này còn là nơi cư trú của nhiều loài chim quý hiếm, trong đó có những loài đặc hữu hoặc có phạm vi phân bố hẹp, tiêu biểu cho hệ chim vùng núi cao phía Bắc. Đặc biệt, Bát Xát cũng là một trong số ít nơi ghi nhận quần thể cây Thiết sam quý hiếm - loài thực vật có giá trị cao và phân bố rất hạn chế ở khu vực miền núi phía Bắc.
Việc nâng hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát nằm trong Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 theo Quyết định 895/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng. Theo quy hoạch, có 7 khu vực dự kiến được chuyển hạng thành vườn quốc gia, nâng tổng số lên 41.
Từ khi quy hoạch được ban hành, đã có 2 khu được nâng hạng là Xuân Liên (Thanh Hóa) vào tháng 4/2025 và Bát Xát (Lào Cai).
