Từ tháng 4, nhiều chính sách và quy định pháp luật mới trong các lĩnh vực như chuyển giao công nghệ, quản lý tài khoản ngân hàng, phòng cháy chữa cháy... chính thức có hiệu lực. Các quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời xây dựng môi trường minh bạch, an toàn và hiện đại hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho cả người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Bắt buộc dùng tên thật cho tài khoản ngân hàng

Chính sách nổi bật nhất là các quy định liên quan đến tài khoản ngân hàng. Cụ thể, từ ngày 1/4, theo quy định tại Thông tư số 30/2025 của Ngân hàng Nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2024, toàn bộ tên tài khoản thanh toán của khách hàng cá nhân phải đồng nhất với thông tin trên căn cước công dân hoặc thẻ căn cước. Quy định này nhằm nâng cao tính bảo mật và an toàn cho giao dịch.

Như vậy, các ngân hàng có trách nhiệm rà soát lệnh thanh toán, bảo đảm giao dịch đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tính hợp pháp và hợp lệ. Thông tin liên quan đến tài khoản thanh toán bao gồm số tài khoản và tên chủ tài khoản, phải trùng khớp với nội dung đã thỏa thuận khi mở và sử dụng tài khoản và được thể hiện chính xác, đầy đủ trên chứng từ thanh toán.

Các ngân hàng cũng sẽ phải dừng cung cấp dịch vụ đặt tên riêng (nickname hoặc iNick) cho tài khoản. Trước đây, một số ngân hàng cho phép khách hàng tự tạo tên thay thế bên cạnh số tài khoản chính thức nhằm giúp thông tin tài khoản trở nên dễ nhớ, ngắn gọn và mang tính cá nhân hóa hơn.

Hiệu trưởng cấp bằng tốt nghiệp THPT

Từ ngày 15/4, Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT ban hành với các quy định về Quy chế văn bằng, chứng chỉ trong hệ thống giáo dục quốc dân, chính thức có hiệu lực.

Thông tư mới có một số nội dung đáng chú ý như không cấp bằng tốt nghiệp THCS như trước mà thay bằng việc xác nhận hoàn thành chương trình trong học bạ; thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp THPT được giao cho hiệu trưởng; quy chế bổ sung thêm loại bằng trung học nghề, đưa vào áp dụng văn bằng và chứng chỉ dưới dạng số và mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp.

Các quy định về văn bằng, chứng chỉ vốn được ban hành rải rác ở nhiều văn bản khác nhau của Bộ GD-ĐT và Bộ LĐ-TB-XH trước đây cũng được thay thế.

Thời gian cấp bằng tốt nghiệp THPT bản giấy được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày. Đối với văn bằng, chứng chỉ số, thời hạn cấp là 5 ngày kể từ khi có quyết định công nhận tốt nghiệp.

Nâng mức phạt trong phòng cháy chữa cháy

Nghị định 106/2025/NĐ-CP đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý cho công tác xử lý vi phạm trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực tế vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi phải điều chỉnh để phù hợp hơn với tình hình và các quy định pháp luật mới.

Vì vậy, Chính phủ đã ban hành Nghị định 69/2026/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Một trong những điểm đáng chú ý là quy định về huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Theo đó, nghị định mới bổ sung đối tượng “người đứng đầu cơ sở” vào diện bắt buộc phải được huấn luyện, nhằm đồng bộ với quy định của pháp luật hiện hành.

Trường hợp tổ chức, cá nhân sử dụng các đối tượng thuộc diện phải huấn luyện nhưng chưa có xác nhận kết quả huấn luyện sẽ bị phạt từ 6 đến 8 triệu đồng.

Theo quy định mới, phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức, cá nhân sử dụng đối tượng quy định tại các điểm c, d, đ, e và điểm g khoản 1 Điều 45 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhưng chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Nghị định cũng bổ sung quy định xử phạt đối với vi phạm liên quan đến trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Cụ thể, hành vi trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không đáp ứng yêu cầu sẽ bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng.

Đối với vi phạm quy định về bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung cụm từ "không đủ đối tượng bảo hiểm" tại khoản 1 Điều 17: "Mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc không đủ đối tượng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hoặc không đúng mức phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định đối với cơ sở phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc" để phù hợp với Điều 35 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và Điều 23 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP quy định về đối tượng bảo hiểm.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 20/4.

Quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính

Từ ngày 1/4, Nghị định 61/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể về việc thu thập và sử dụng dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp nhằm phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực.

Nghị định có các nội dung đáng chú ý như sau:

Dữ liệu do cá nhân, tổ chức thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cung cấp cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thông qua một trong các hình thức gồm trực tiếp đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền hoặc hiện trường xảy ra vụ việc để cung cấp hoặc địa điểm khác do người có thẩm quyền quyết định; thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và ứng dụng khác trên thiết bị di động, số điện thoại đường dây nóng được công bố chính thức; dịch vụ bưu chính; kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số hoặc hệ thống tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật.

Nghị định cũng nêu rõ quyền của người cung cấp dữ liệu là được gửi thông tin đến các cơ quan có thẩm quyền; được bảo mật các thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ; có quyền yêu cầu thông báo kết quả xác minh, xử lý thông tin đã cung cấp, bằng văn bản hoặc qua môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin liên hệ khi cần thiết; đảm bảo tính chính xác, toàn vẹn của dữ liệu; và phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xử lý vụ việc khi được yêu cầu.

Về thời hạn xử lý, việc xác minh dữ liệu không quá 30 ngày kể từ khi được thụ lý. Trường hợp vụ việc phức tạp, thời gian này có thể kéo dài nhưng tối đa không quá 60 ngày.