Giá sầu riêng giảm mạnh do áp lực cung - cầu và tiêu chuẩn xuất khẩu
Dù mức giá sầu riêng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang ghi nhận đà lao dốc từ 25 - 40% so với đầu tháng 3, nhiều nhà vườn vẫn duy trì được lợi nhuận nhờ chủ động kế hoạch kinh doanh. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ hàng Thái Lan và các quy định khắt khe từ thị trường Trung Quốc đang đặt ra bài toán lớn về quản trị chất lượng cho đặc sản này.
Thị trường biến động và áp lực cạnh tranh từ sầu riêng ngoại
Ngày 30-3, khảo sát tại các tỉnh miền Tây cho thấy mặt bằng giá sầu riêng đã hạ nhiệt sâu so với giai đoạn đỉnh điểm. Cụ thể, sầu riêng Ri6 loại 1 hiện dao động quanh mức 55.000 – 60.000 đồng/kg (giảm 30.000 – 40.000 đồng/kg). Với hàng xô, mức giá chỉ còn khoảng 25.000 – 28.000 đồng/kg. Tương tự, sầu riêng Monthong cũng giảm từ mức đỉnh 170.000 đồng/kg xuống còn khoảng 100.000 – 120.000 đồng/kg.
Theo ông Trần Thiện Thanh, Phó Giám đốc HTX Sầu riêng Trường Phát (Thành phố Cần Thơ), dù đang là nghịch vụ nhưng giá vẫn giảm do các doanh nghiệp xuất khẩu đang tồn kho lớn và hạn chế thu mua mới. Bên cạnh đó, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, phân tích rằng từ tháng 3 đến tháng 6 là cao điểm thu hoạch của Thái Lan với sản lượng dự kiến đạt 1,78 triệu tấn (tăng 16%). Việc sầu riêng Việt Nam phải cạnh tranh trực tiếp với hàng Thái Lan khiến lợi thế "một mình một chợ" không còn, buộc giá thành phải điều chỉnh để phù hợp với quy luật cung - cầu.
Dù giá giảm, các hộ nông dân như chị Hòa (tỉnh Đồng Tháp) cho biết vẫn đảm bảo có lãi. Nhiều nhà vườn đã chọn giải pháp "bán sớm" hoặc chốt giá xô cả vườn để tránh rủi ro khi thị trường tiếp tục biến động.
Siết chặt quy chuẩn kỹ thuật để bảo vệ thương hiệu xuất khẩu
Bên cạnh áp lực về sản lượng, ngành hàng sầu riêng đang đối mặt với những yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe từ phía Trung Quốc. Đây là yếu tố then chốt quyết định uy tín và bản sắc của thương hiệu sầu riêng Việt Nam trên trường quốc tế.
Hiện nay, Thái Lan đang kiểm soát rất chặt quy trình thu hoạch, chỉ hái khi trái đạt độ chín tiêu chuẩn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong khi đó, phía Trung Quốc liên tục siết chặt các quy định về truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đặc biệt, các yêu cầu về kiểm nghiệm dư lượng cadmium và chất nhuộm auramine O từ các phòng thí nghiệm được công nhận sẽ chính thức áp dụng đầy đủ từ ngày 1/6.
Trước bối cảnh này, các chuyên gia khuyến nghị nhà vườn và doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm ngay từ khâu canh tác. Việc tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu không chỉ giúp tránh nguy cơ hàng bị trả về gây ùn ứ nội địa, mà còn là con đường duy nhất để xây dựng thương hiệu sầu riêng phát triển bền vững, giữ vững giá trị kinh tế cho người nông dân.
