Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 259/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức đã chính thức có hiệu lực. Một trong những điểm mới đáng chú ý của nghị định là bổ sung quy định về các trường hợp được thực hiện xét tuyển viên chức thay vì áp dụng hình thức thi tuyển.

Theo quy định, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và người có tài năng thuộc đối tượng thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao theo quy định của Chính phủ hoặc theo quy định của cơ quan quản lý viên chức là một trong những trường hợp được thực hiện xét tuyển viên chức.

Quy định này tạo cơ sở pháp lý để các đơn vị sự nghiệp công lập thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua hình thức xét tuyển đối với các đối tượng đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

4 trường hợp được xét tuyển viên chức không qua thi tuyển

Điều 7 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP quy định 4 trường hợp được thực hiện xét tuyển viên chức không qua thi tuyển.

Theo đó, việc tuyển dụng viên chức thông qua hình thức xét tuyển do cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng quyết định và được thực hiện riêng đối với từng nhóm đối tượng sau:

- Người cam kết tình nguyện làm việc từ đủ 03 năm trở lên tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn trong lĩnh vực y tế, giáo dục và các lĩnh vực cơ bản, thiết yếu khác theo quy định của pháp luật.

- Người học theo chế độ cử tuyển theo quy định của Luật Giáo dục, sau khi tốt nghiệp về công tác tại địa phương nơi cử đi học.

- Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, người có tài năng thuộc đối tượng thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao theo quy định của Chính phủ hoặc theo quy định của cơ quan quản lý viên chức.

- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực.

Điều kiện tiếp nhận vào viên chức không qua thi tuyển

Bên cạnh quy định về các trường hợp được xét tuyển, Điều 15 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP cũng quy định điều kiện tiếp nhận vào vị trí viên chức không qua thi tuyển.

Cụ thể, người được tiếp nhận phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện đăng ký dự tuyển viên chức theo quy định tại Điều 19 Luật Viên chức 2025.

Đồng thời, không thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 19 Luật Viên chức 2025; không đang trong thời hạn xử lý kỷ luật, đang trong thời gian thi hành quyết định kỷ luật hoặc đang trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật theo quy định của Đảng và của pháp luật.

Người được tiếp nhận cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, chuyên ngành đào tạo phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.

Đối với trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 15 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP, người được tiếp nhận phải có kết quả, sản phẩm, công trình, sáng kiến hoặc giải pháp khoa học đã được ứng dụng trong thực tế, mang lại hiệu quả rõ rệt, phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận; đồng thời là người có uy tín, được cộng đồng khoa học hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành công nhận.

Đối với trường hợp quy định tại điểm b và điểm đ khoản 1 Điều 15 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP, người được tiếp nhận phải có thời gian công tác từ đủ 05 năm trở lên làm công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.

Thời gian công tác nêu trên là thời gian làm việc liên tục trước khi được tiếp nhận tại cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi công tác, không tính thời gian tập sự hoặc thử việc (nếu có), đồng thời có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trường hợp trước khi được tiếp nhận có thời gian công tác ở các vị trí việc làm khác nhau theo khoản 1 Điều 15 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP hoặc ở vị trí việc làm cán bộ, công chức cấp xã theo quy định của Luật Cán bộ, công chức 2008 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi năm 2019 thì được cộng dồn, nếu đáp ứng điều kiện về công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.

Nghị định cũng quy định, công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận là công việc gắn với chuyên ngành đào tạo, yêu cầu sử dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn tương ứng với bản mô tả công việc và khung năng lực của vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận (nếu có).

Đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP, người được tiếp nhận phải có quyết định bằng văn bản của cấp có thẩm quyền về việc điều động đến làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác theo yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm trong thời gian chuyển công tác vẫn thực hiện công việc phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.