Trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp là một trong những trường chuyên nổi bật của Việt Nam. Ngôi trường từng thuộc tỉnh Quảng Bình, nay là Quảng Trị. 

Trường được thành lập ngày 11/7/1996, ban đầu mang tên Trường Trung học Phổ thông Năng khiếu Quảng Bình. Trong năm học đầu tiên (1996-1997), nhà trường chỉ có 32 cán bộ, giáo viên và nhân viên. Trải qua nhiều năm xây dựng và phát triển, trường không ngừng tăng lên cả về số lượng cán bộ giáo viên, học sinh lẫn chất lượng giảng dạy, khẳng định vị thế là cơ sở đào tạo THPT hàng đầu của tỉnh. Đến tháng 12/2001, trường được đổi tên thành Trường THPT Chuyên Quảng Bình.

Nhắc đến việc đặt tên trường theo tên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người con tiêu biểu của quê hương Quảng Bình, là một hành trình dài, được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi trước đó nhiều đơn vị giáo dục trong tỉnh cũng có nguyện vọng tương tự. Sau khi tổ chức hội thảo và xem xét các yếu tố lịch sử, tỉnh Quảng Bình đã quyết định chọn ngôi trường này để vinh danh ông.

Bởi lẽ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) là một trong những vị tướng tiêu biểu và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại. Ông là vị tướng xuất sắc, gắn liền với nhiều chiến công quan trọng trong các cuộc kháng chiến của dân tộc ở thế kỷ XX.

Ông chính là người chỉ huy chính trong Chiến tranh Đông Dương (1946-1954), cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, với đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 "lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu", đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử dân tộc.

Trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam (1954-1975), ông tiếp tục giữ vai trò chỉ đạo chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, góp phần quan trọng vào quá trình thống nhất đất nước vào năm 1975.

Bên cạnh đó, ông còn gắn liền với công tác lãnh đạo quân sự trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, khi Việt Nam đối phó với cuộc tấn công từ lực lượng Trung Quốc.

Với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp được xem là một trong những nhà chỉ huy quân sự kiệt xuất. Ông cũng là người duy nhất trong lịch sử hiện đại chỉ huy đánh bại quân của đế quốc Nhật Bản, quân đội Pháp, quân đội Mỹ và quân đội Trung Quốc hùng mạnh.

Mong muốn đặt tên trường theo tên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, năm 1996, cán bộ nhà trường ra Hà Nội thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp trình bày nguyện vọng, được ông đồng ý. Năm 2002, trường vinh dự đón Đại tướng về thăm. Ông ghi nhận những nỗ lực của tập thể nhà trường và gửi gắm kỳ vọng về việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nhân tài cho quê hương, đất nước. Đây là ngôi trường đầu tiên tại Quảng Bình vinh dự được mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Ngày 07/08/2014, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Bình ký Quyết định số 2133/QĐ-UBND đổi tên Trường THPT Chuyên Quảng Bình thành Trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp.

Trải qua gần 30 năm phát triển, nhà trường đã khẳng định vị thế là một trong những cơ sở giáo dục chất lượng cao của địa phương. Đội ngũ giáo viên không ngừng được nâng cao trình độ chuyên môn, với 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, trong đó phần lớn có trình độ thạc sĩ. Nhiều giáo viên được công nhận danh hiệu dạy giỏi cấp tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Chất lượng học sinh cũng là điểm nổi bật của nhà trường. Tỷ lệ học sinh đạt học lực giỏi luôn duy trì ở mức rất cao, từ 96% đến 98%, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông đạt 100% và thường dẫn đầu toàn tỉnh về điểm trung bình.

Trong giai đoạn 2014-2024, học sinh của trường đã đạt 351 giải trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, cùng với nhiều giải thưởng quốc tế. Ở cấp tỉnh, số lượng giải thưởng lên tới hơn 2.500 lượt, trong đó phần lớn là giải Nhất và Nhì.

Năm học 2023-2024, trường có 66 học sinh tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và 47 em đạt giải, ghi nhận tỷ lệ thành công cao nhất từ trước đến nay, đánh dấu chặng đường 10 năm mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Trong Kỳ thi chọn Học sinh giỏi Quốc gia năm học 2025-2026, tỉnh Quảng Trị có 114 học sinh đoạt giải. Trong đó, Trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp xuất sắc đoạt 55 giải (chiếm tỷ lệ 71,4%). Đặc biệt, em Vương Khánh Toàn - học sinh lớp 12 chuyên Toán 1, đã xuất sắc đoạt giải Nhì môn Toán và được lựa chọn tham gia Đội dự tuyển Olympic Toán quốc tế.

Bên cạnh chất lượng đào tạo, nhà trường cũng chú trọng đầu tư cơ sở vật chất. Trong 5 năm gần đây, hơn 33 tỷ đồng đã được sử dụng để xây dựng và nâng cấp các hạng mục như khu nội trú, phòng học bộ môn và khu tưởng niệm Đại tướng. Điều này góp phần tạo nên môi trường học tập hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Với những thành tích đạt được, Trường Trung học Phổ thông Chuyên Võ Nguyên Giáp nhiều năm liền được công nhận là tập thể lao động xuất sắc và nhận nhiều phần thưởng cao quý từ các cấp quản lý, trong đó có Huân chương Lao động hạng Ba (2008) và Huân chương Lao động hạng Nhì (2014). Những kết quả này phản ánh quá trình nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên và học sinh trong việc xây dựng và phát triển nhà trường.