Quyết định 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam được xem là cú hích tạo đà cho điện mặt trời mái nhà phát triển. Theo đó, giá mua điện mặt trời trên mái nhà được áp mức cao nhất so với hai loại hình điện mặt trời khác, ở mức 1.943 đồng/kWh, tương đương 8,38 cent/kWh.

Đơn giá trên sẽ kéo dài trong 20 năm nhưng chỉ áp dụng cho các dự án đấu nối, vận hành thương mại đến hết ngày 31/12/2020. Do vậy, những tháng còn lại của năm 2020 sẽ là thời điểm mà các doanh nghiệp chạy đua triển khai để được hưởng giá cao. Chưa kể, Quyết định 13 được ban hành từ 6/4, đúng vào thời điểm giãn cách xã hội do dịch COVID-19 nên các nhà đầu tư càng phải khẩn trương hơn.

TP HCM đang tăng tốc phát triển điện mặt trời mái nhà

Thời gian qua, Tổng công ty điện lực TP HCM (EVN HCMC) đã triển khai nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tại thành phố. Trong đó, đơn vị này đã phối hợp với một số doanh nghiệp hỗ trợ lắp đặt thiết bị; thí điểm một số công trình trên địa bàn TP; tạo thuận lợi nhất về thủ tục cho người sử dụng khi lắp điện mặt trời mái nhà; phối hợp với Ban quản lý các Khu chế xuất - khu công nghiệp HEPZA và Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp triển khai các hoạt động tuyên truyền điện mặt trời trong khu chế xuất, khu công nghiệp.

Đáng chú ý, một số tổ chức tín dụng đã tham gia cung cấp vốn cho các dự án điện mặt trời mái nhà, mức ưu đãi cho vay có thể lên đến 70% chi phí lắp đặt đối với khách hàng doanh nghiệp và cá nhân, với tài sản đảm bảo chính là hệ thống điện mặt trời mái nhà. Riêng Công ty tài chính cổ phần điện lực (EVN Finance) đưa ra gói tài chính thiết kế riêng cho khách hàng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, với mục tiêu giải ngân 1.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2020 - 2022.

EVNH CMC đã và đang triển khai nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tại thành phố

Tuy nhiên, 88% tổng số các công trình điện mặt trời mái nhà trên địa bàn thành phố do hộ gia đình đầu tư, với quy mô nhỏ, tỷ lệ doanh nghiệp tham gia còn thấp. Trong khi theo đánh giá của EVNHCMC, tiềm năng lắp đặt điện mặt trời mái nhà còn rất lớn, trong đó riêng khu vực nhà xưởng sản xuất là 1.471,77 MWp; nhóm hành chính sự nghiệp (gồm cả giáo dục, y tế, giao thông) là 153,95 MWp; các khu thương mại là 145,88MWp.

Do vậy, để thúc đẩy phát triển chương trình điện mặt trời mái nhà trong năm 2020, từ kiến nghị của EVN HCMC, Sở Công thương đã trình UBND Thành phố các cơ chế khuyến khích, trong đó cho phép các đơn vị hành chính sự nghiệp trên địa bàn tự đầu tư hoặc kêu gọi xã hội hóa trong việc đầu tư lắp đặt các hệ thống điện mặt trời mái nhà để sử dụng và bán phần dư cho ngành điện; đưa việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà thành yêu cầu bắt buộc trong quy chuẩn xây dựng tòa nhà có mái lớn…

EVN HCMC cũng đề xuất sớm ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điện mặt trời mái nhà, hạn chế các sản phẩm kém chất lượng lưu thông trên thị trường. Đồng thời, hướng dẫn xử lý, tái chế tấm pin sau quá trình sử dụng; nhanh chóng ban hành quy định pháp lý cho hoạt động của bên thứ ba (ESCO) tham gia lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà và bán đại diện cho khách hàng… Từ đó thúc đẩy điện mặt trời mái nhà phát triển, tận dụng tốt hơn nguồn năng lượng vô tận thành phố đang sở hữu.

Diệu Thu