Mục tiêu đảm bảo ngăn mặn, trữ ngọt

Với Phương án vừa được ban hành, UBND tỉnh Tiền Giang đưa ra mục tiêu đảm bảo ngăn mặn, giữ ngọt đủ nước tưới cho khoảng 43.700 ha và đặc biệt là đảm bảo đủ nước sinh hoạt cho gần 537.000 dân trên địa bàn vùng dự án ngọt hóa Gò Công; khoảng 100.000 ha diện tích sản xuất nông nghiệp thuộc dự án Bảo Định và 03 nhà máy nước thuộc hai tỉnh Tiền Giang và Long An; đồng thời đảm bảo cung cấp đủ nước tưới cho hơn 72.500 ha tại vùng kiểm sóat lũ của tỉnh.

Theo đó, Tiền Giang sẽ có giải pháp thực hiện Đề án cắt vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ năm 2020 trở về sau, chỉ sản xuất 02 vụ lúa/năm, vụ Đông xuân hàng năm thu hoạch trước ngày 15/2. Tập trung giải phóng các chướng ngại vật lòng kênh, khai thông dòng chảy trên các tuyến kênh trục, kênh cấp 1 và kênh cấp 2. Thường xuyên tổ chức trục vớt, trục đẩy lục bình, duy trì thông thoáng lòng sông, kênh, rạch.

Hệ thống thủy lợi Bảo Định phát huy hiệu quả nhất cho việc ngăn mặn, trữ ngọt

Tuyên truyền, vận động nhân dân sử dụng tiết kiệm nước; giữ vệ sinh nguồn nước, không xả rác và nước nhiễm bẩn vào nguồn cung cấp nước, nhằm hạn chế tình trạng gây ô nhiễm nguồn nước trong mùa khô. Tổ chức đo đạc, kiểm tra chặt chẽ diễn biến chất lượng nguồn nước, mực nước trên các tuyến sông và nội đồng, đồng thời theo dõi sát tình hình khí tượng thủy văn để có biện pháp tổ chức vận hành công trình cống phục vụ cho sản xuất có hiệu quả nhất.

Cùng với đó, sửa chữa đảm bảo việc ngăn mặn của các cống, nạo vét kênh mương vừa phục vụ chuyển tải nước vừa là nơi trữ nước tưới; nạo vét phục hồi các ao làng, sông rạch tự nhiên, nhất là những vùng khó khăn có thể đào mới ao trữ nước để tăng khả năng trữ nước trong vùng dự án.

Trong quá trình ngăn mặn tổ chức vận hành hợp lý nhằm lấy ngọt, trữ ngọt, giải quyết ô nhiễm môi trường, tránh trường hợp đóng kín (không vận hành). Nạo vét các tuyến kênh để thực hiện trữ nước, bảo dưỡng duy tu sửa chữa công trình thủy lợi phục vụ công tác phòng chống hạn mặn.

Đồng thời, tổ chức đắp đập thép trên các sông, kênh, rạch, Đường tỉnh 864. Phối hợp với tỉnh Long An tổ chức đắp 9 đập và các cống tiêu nước trên Quốc lộ 62 từ cầu Bà Hai Màng đến Kênh 12. Đặc biệt là đầu tư sửa chữa, nâng cấp và thay mới các cửa cống đã bị xuống cấp, hư hỏng để vừa đảm bảo ngăn triều, ngăn lũ, đồng thời đảm bảo ngăn mặn triệt để không để mặn rò rỉ vào bên trong nội đồng…

Giải pháp giải hạn

UBND tỉnh Tiền Giang cũng đề ra những giải pháp phòng chống và ứng phó với hạn, mặn mùa khô trong những năm tiếp theo. Cụ thể, tỉnh Tiền Giang sẽ tranh thủ các nguồn lực để đầu tư dự án dẫn nước ngọt từ phía Tây của tỉnh qua kênh Chợ Gạo nhằm bổ cấp nguồn nước ngọt từ dự án Bảo Định cho vùng dự án ngọt hóa Gò Công trong điều kiện biến đổi khí hậu như hiện nay nhằm đảm bảo nước tưới cho gần 44.000 ha và tạo nguồn cung cấp nước sinh hoạt ổn định cho gần 600.000 người dân.

Tiền Giang định hướng lâu dài cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với đất đai, thổ nhưỡng

Song song đó, đầu tư trạm tăng áp Chợ Gạo từ 50.000 m3/ngày đêm lên 100.000 m3/ngày đêm để nâng công suất bổ cấp nguồn nước đảm bảo cấp đủ nước cho trên 536.000 dân và giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho trên 12.300 hộ dân chưa tiếp cận được trạm cấp nước và khoảng 17.650 hộ đã tiếp cận được nguồn nước nhưng còn gặp khó khăn về nước ngọt trong mùa khô.

Đối với vùng dự án Bảo Định, sẽ đầu tư xây dựng cống ngăn mặn, trữ ngọt, tạo nguồn trên kênh Nguyễn Tấn Thành nhằm nâng cao đầu nước tưới tự chảy cho diện tích gần 100.000 ha và tạo nguồn cung cấp nước sinh hoạt ổn định cho trên 01 triệu người dân của 02 tỉnh Tiền Giang và Long An.

Đồng thời, đầu tư các cống trên Quốc lộ 62 nhằm đảm bảo ngăn mặn xâm nhập từ sông Vàm Cỏ vào vùng dự án. Hoàn thiện hệ thống thủy lợi vùng dự án Bảo Định theo Quy hoạch thủy lợi trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt.

Riêng tại vùng kiểm soát lũ, lập và triển khai thực hiện Đề án Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nuôi thủy sản trên đất trồng lúa khu vực phía Bắc Quốc lộ 1 tỉnh Tiền Giang để định hướng lâu dài cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với đất đai, thổ nhưỡng. Chuyển đổi từ trồng lúa sang các loại cây trồng có nhu cầu sử dụng nước ít hơn, góp phần tiết kiệm nước trong sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Xây dựng lộ trình đầu tư các công trình ngăn mặn tại đầu các kênh rạch thông ra sông Tiền trên Đường tỉnh 864 nhằm quản lý lũ, ngăn mặn, trữ ngọt, tạo ngọt. Ngoài nhiệm vụ ngăn mặn, những công trình này còn kết hợp ngăn triều cường, lấy nước ngọt khi triều lên, xả lũ khi triều xuống để rút ngắn thời gian ngâm lũ và giảm ô nhiễm nguồn nước.

Đặc biệt, hoàn thiện hệ thống thủy lợi bảo vệ vườn chuyên canh cây ăn trái để chủ động kiểm soát và điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất cho gần 6.350 ha đất canh tác tại huyện Cái Bè. Đồng thời kết hợp phát triển giao thông, tạo điều kiện phát triển kinh tế, xã hội và cải thiện môi trường cho toàn vùng dự án.

Mai Quỳnh