| Ngành gỗ Việt Nam khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu Ngành gỗ Việt Nam tăng tốc, củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng quốc tế Ngành gỗ Việt Nam 2025: Kiên cường vượt sóng, bền bỉ vươn xa |
 |
| Số liệu 8 tháng đầu năm 2025 cho thấy, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 11,1 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ. |
Cú sốc thuế quan Mỹ và sức ép lên doanh nghiệp gỗ Việt
Cuối tháng 9/2025, Washington chính thức công bố áp thuế mới với gỗ và sản phẩm nội thất nhập khẩu, bắt đầu từ 14/10/2025. Theo đó, gỗ xẻ từ gỗ mềm chịu thuế 10%, trong khi tủ bếp, tủ phòng tắm và đồ nội thất bọc nệm bị áp mức 25%. Đáng lo ngại hơn, từ ngày 1/1/2026, thuế sẽ leo thang mạnh: tủ bếp và bàn trang điểm có thể phải chịu thuế tới 50%, còn đồ nội thất bọc nệm ở mức 30%. Riêng ván ép bị áp mức thuế đối ứng 20%, trong khi gỗ xây dựng tạm thời chưa chịu tác động nhưng có nguy cơ bị phân loại lại.
Ngay khi thông tin được công bố, nhiều khách hàng Mỹ đã cắt giảm hoặc hủy đơn hàng. Đặc biệt, doanh nghiệp sofa có vốn Trung Quốc đặt nhà máy tại Việt Nam báo cáo tới 30% đơn hàng bị hủy, cho thấy phân khúc nội thất bọc nệm sẽ chịu sức ép lớn nhất. Với bối cảnh Mỹ chiếm 56% kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam, mức thuế cao này thực sự là thách thức lớn.
Số liệu 8 tháng đầu năm 2025 cho thấy, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 11,1 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt 1,45 tỷ USD. Trong đó, Mỹ vẫn là thị trường chủ lực, tăng 10,3% so với cùng kỳ, Nhật Bản tăng 24,3%, trong khi Trung Quốc giảm 12,9%. Các con số cho thấy sự phụ thuộc đáng kể vào thị trường Mỹ, khiến doanh nghiệp Việt khó tìm giải pháp thay thế trong ngắn hạn.
Không chỉ dừng lại ở gỗ, Mỹ đồng thời áp thuế với nhóm sắt thép – nguyên liệu phục vụ sản xuất phụ kiện nội thất, làm tăng chi phí sản xuất chung. Các chuyên gia dự báo giá nội thất tại Mỹ có thể tăng 10–20% trong năm 2026. Tuy nhiên, với đặc thù sản phẩm nội thất mang tính chu kỳ mua sắm dài và nhu cầu cao cấp ổn định, một số thương hiệu Việt vẫn có cơ hội giữ chỗ đứng, dù biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Trong bức tranh nhiều gam màu tối, vẫn có những điểm sáng. Tập đoàn Trayton (Trung Quốc) dù chịu tác động trực tiếp vẫn khẳng định tiếp tục duy trì sản xuất tại Việt Nam do chi phí nhân công tại Mỹ quá cao và khó có nguồn lao động lành nghề. Nhiều thương hiệu quốc tế khác như Man Wah Furniture, KUKA Home hay Jonathan Charles Fine Furniture cũng khẳng định không có ý định chuyển sản xuất sang Mỹ, đồng nghĩa với việc Việt Nam vẫn là trung tâm chế biến quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy vậy, theo giới phân tích, việc Mỹ viện dẫn Mục 232 của Đạo luật Thương mại 1974 để áp thuế, lấy lý do “an ninh quốc gia”, thực chất phản ánh xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại. Đây cũng được cho là động thái nhằm củng cố lợi thế cho doanh nghiệp Mỹ trước bầu cử. Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam Ngô Sỹ Hoài cảnh báo: “Hơn 9 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam nằm trong nhóm sản phẩm có nguy cơ chịu thuế 25–50%. Đây là cú sốc chưa từng có với toàn ngành.”
Hướng đi chiến lược để giảm thiểu rủi ro và giữ thị trường
 |
| Ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn của thế giới. |
Trước tình hình căng thẳng, Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ đã đưa ra ba trọng tâm hành động: tăng cường đối thoại, vận động chính sách để truyền tải quan ngại của Việt Nam; thúc đẩy hợp tác giữa hiệp hội và doanh nghiệp nhằm duy trì chuỗi cung ứng; đồng thời khẳng định cam kết phát triển ngành gỗ minh bạch và bền vững. Một số ý kiến cho rằng, doanh nghiệp Việt cần cân nhắc xây dựng nhà máy nhỏ tại Mỹ, nhằm tạo việc làm địa phương và giảm thiểu rủi ro thuế quan. Đây là xu hướng mà nhiều tập đoàn quốc tế đã lựa chọn. Tuy nhiên, để hiện thực hóa, các doanh nghiệp cần nguồn lực tài chính, quản trị và chiến lược bài bản.
Theo ông Đỗ Ngọc Hưng – Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, việc đồ gỗ bọc nệm của Anh chỉ chịu thuế 10%, từ EU và Nhật 0–15% trong khi Việt Nam bị áp mức cao, bắt nguồn từ lo ngại doanh nghiệp Trung Quốc lợi dụng sản xuất tại Việt Nam để lẩn tránh thuế. Cùng với đó, thặng dư thương mại Việt – Mỹ gần 100 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2025 cũng khiến Washington đặt Việt Nam vào danh sách theo dõi đặc biệt. Điều này cho thấy rủi ro không chỉ ở ngành gỗ mà còn lan sang thủy sản, nông sản và thậm chí công nghiệp bán dẫn.
Ở góc độ quản trị ngành, nhiều ý kiến đề xuất Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị các địa phương hạn chế cấp phép thêm dự án FDI mới trong lĩnh vực chế biến gỗ. Việc “trải thảm đỏ” đầu tư quá mức có thể gây dư thừa công suất, đồng thời làm gia tăng nguy cơ bị Mỹ nghi ngờ Việt Nam là điểm trung chuyển cho hàng hóa nước khác. Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp trong vận động hành lang, duy trì đối thoại với đối tác Mỹ và nghị sĩ Quốc hội trở nên quan trọng. Việc minh bạch nguồn gốc gỗ, xây dựng thương hiệu bền vững, đồng thời đa dạng hóa thị trường ngoài Mỹ như Nhật Bản, EU, Trung Đông được coi là chiến lược giảm thiểu rủi ro lâu dài.
Thực tế, ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn của thế giới. Dù chịu sức ép từ thuế quan, nhiều doanh nghiệp quốc tế vẫn chọn Việt Nam là điểm đến chiến lược, chứng minh sức hấp dẫn về lao động, kỹ năng và năng lực sản xuất. Đây là nền tảng để ngành gỗ Việt tiếp tục tìm hướng đi thích hợp, biến thách thức hiện tại thành động lực tái cấu trúc và nâng tầm quản trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
