Phin ơi! Tự họa một cuộc phiêu lưu di sản
Là tín đồ cà phê phin, đời sống của tôi luôn gắn liền với nhịp rơi chầm chậm của những giọt đen đậm đắng. Tôi yêu cái không khí râm rang mỗi sớm tại cà phê Long (Đà Nẵng), thích cảm giác nhìn giọt cà phê tí tách rơi giữa tiếng nhạc Ngọc Lễ cất lên khi trời giăng mưa trắng xóa: “Sáng nay cà phê một mình, Sài Gòn chợt mưa chợt mưa...”. Giữa tình yêu dành cho cà phê, chiếc phin vượt lên khỏi việc đơn thuần là một dụng cụ; nó trở thành một điểm chạm đặc biệt, một cầu nối giữa tôi và văn hóa cà phê.
Thế nhưng, ngẫm lại ngành cà phê Việt Nam nhiều năm qua, những người làm cà phê, đặc biệt trong mảng cà phê đặc sản (Specialty Coffee), dường như chỉ dồn toàn bộ tâm trí vào thổ nhưỡng, khí hậu, kỹ thuật rang, sơ chế hay tìm kiếm những dòng hạt tuyển chọn. Hầu như chưa có một thương hiệu Việt Nam nào thực sự nghiên cứu nghiêm túc, đầu tư và tái thiết kế công cụ pha chế bản địa như chiếc phin. Đó là lý do vì sao, khi nhìn thấy hành trình của Tú Vũ và thương hiệu Phin Ơi!, tôi biết đây chính là mảnh ghép mà chúng ta còn thiếu trong ngành cà phê.
Tôi biết đến Tú Vũ (Vũ Đình Tú) từ những ngày đầu tiên anh loay hoay ra mắt cơ sở cà phê refined. đầu tiên tại Văn Miếu, nơi đong đầy một triết lý kinh doanh khác biệt. Ngày ấy, anh đưa ra mô hình "Pay What You Want", khách hàng trả bao nhiêu tiền tùy thuộc vào độ hài lòng và trải nghiệm cá nhân. Với một người từng được đào tạo tài chính bài bản, làm kiểm toán rồi dấn thân vào ngành ngân hàng với mức thu nhập tốt như Tú Vũ, mô hình ấy quá đỗi mơ mộng, thậm chí bị xem là vô lý với một người chuyên làm việc cùng các con số. Nhưng cái sự mơ mộng ấy không hề viển vông; refined. không những sống sót mà còn vươn mình mở rộng đến cơ sở thứ ba trên phố Nhà Thờ. Và rồi ngay trên đà phát triển đó, anh bất ngờ chuyển hướng. Thấy chiếc phin cà phê Việt già cỗi đã thôi "tiến hóa" trong một thời gian dài, anh dành toàn bộ thời gian nghiên cứu và hồi sinh nó dưới cái tên Phin Ơi!.
Với tôi, thương hiệu Phin Ơi! lần đầu xuất hiện nhẹ nhàng qua một video ngắn trên Facebook của anh Khánh Quân (Colin Tran), Cohe Studio. Ở đó, chiếc phin hiện ra tự nhiên như một phần không thể thiếu của nhịp sống đương đại. Sau đó, tôi đào sâu tìm hiểu mới thấy Phin Ơi! cũng vừa ra mắt hộp quà phin hoa đen với hình ảnh Quốc Tử Giám theo kiểu monoline trên bao bì, sang trọng và rất đáng sở hữu...
Tôi tin rằng mỗi người Việt Nam chúng ta cần trân trọng hơn nữa thương hiệu kiểu Phin Ơi!. Bởi lẽ, dũng cảm đập bỏ những định kiến để "làm mới một sản phẩm quá quen thuộc" là bài toán không giản đơn. Hãy nhìn sang nhà phát minh James Dyson, ở tuổi 76, vẫn kiên trì thay đổi thế giới bằng việc ra mắt chiếc bàn chải đánh răng thông minh có gắn camera. Người đàn ông ấy chứng minh rằng không một vật dụng nào là quá nhỏ bé để thôi được chú ý, thôi tiến hóa. Tú Vũ cũng mang vào Phin Ơi! đúng tinh thần phiêu lưu ấy. Anh biến chiếc phin truyền thống thành một cuộc du ngoạn thị giác hiện đại, nơi thiết kế mới và chất liệu mới song hành cùng hạt cà phê Robusta thuần Việt. Đó là một câu chuyện đẹp đẽ về khát vọng nâng tầm giá trị sản phẩm Việt.
Sự sáng tạo của Phin Ơi! gợi cho tôi nhớ đến Họa sĩ Lê Huy Văn, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, tác giả chiếc ly bia hơi Hà Nội huyền thoại. Chiếc ly ấy đã len lỏi và trở thành một biểu tượng bình dị trong đời sống. Phin Ơi! chính là sự nối tiếp dòng chảy di sản đó. Tú Vũ biết cách không làm mất đi cái hồn của thói quen pha phin, mà còn nâng tầm nó bằng tư duy kỹ thuật và thẩm mỹ công nghiệp đỉnh cao.
Về mặt công năng, Phin Ơi! giải quyết triệt để những khuyết điểm cố hữu của chiếc phin cũ. Lòng phin được tính toán với góc nghiêng vàng 164.8° giúp định hướng dòng chảy ổn định, triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng tắc nghẽn và kiểm soát tốc độ chiết xuất chuẩn xác đáng kinh ngạc. Nhờ khả năng giữ nhiệt tối ưu của gốm hay nhựa chịu nhiệt, cà phê được trích xuất vẹn tròn với những nốt hương đằm thắm nhất của hạt Fine Robusta. Thiết kế thông minh này còn cho phép lót thêm giấy lọc để pha kiểu trích xuất trong trẻo (Clean Cup), mang lại trải nghiệm thưởng thức vô cùng thanh nhã, hiện đại.
Những sản phẩm của Phin Ơi! hoàn toàn xứng đáng hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống hằng ngày. Mỗi buổi sáng, chiếc Phin Gốm với phần đế uốn lượn mềm mại như một cánh hoa bung nở sẽ bừng sáng trên bàn làm việc của bạn. Trong khi đó, chiếc phin Titan "Ngựa Chín Hồng Mao" (chỉ 54 cái được chế tạo với giá bán lên đến 27 triệu đồng/chiếc) lại chạm đến đỉnh cao thiết kế, tiệm cận với triết lý của các hãng duy mỹ như Apple. Làm từ Titanium hàng không vũ trụ, chiếc phin giấu kín chú ngựa chạm khắc tinh xảo ngay trên nén chặn. Tái hiện câu chuyện Sơn Tinh - Thủy Tinh, chú Ngựa Chín Hồng Mao kiêu hãnh hiện ra trong lòng phin, khi cà phê vơi dần qua phin lọc.
Khát vọng đưa văn hóa cà phê Việt ra thế giới của Tú Vũ đã được nung nấu từ rất sớm. Đó là khi anh chủ động viết thư rồi lên đường sang vương quốc Bhutan xa xôi, dành hàng tháng trời dạy pha chế cà phê kiểu Việt cho người dân bản địa, theo chương trình do chính Quốc vương Bhutan khởi xướng. Tinh thần lan tỏa di sản ấy tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ khi thương hiệu Phin Ơi! bắt tay hợp tác cùng Uniqlo, gã khổng lồ bán lẻ của Nhật Bản nổi tiếng cực kỳ khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng.
Từ một ý tưởng mơ mộng xây dựng refined. đến thương hiệu Phin Ơi!, Tú Vũ đã chứng minh năng lực sáng tạo không giới hạn của người Việt. Phin Ơi! không chỉ là một chiếc phin pha cà phê, nó đích thực là một đại sứ văn hóa đương đại, tôn vinh hạt Robusta Việt Nam, tôn vinh độ lành nghề và sáng tạo của người thiết kế lẫn đội ngũ thi công Việt Nam, và xứng đáng có mặt trên bàn cà phê của bạn.




