Từ thủ lĩnh sân khấu Vùng mỏ đến Đại tướng uy nghiêm trên màn ảnh

NSƯT Hồ Tháp tên đầy đủ là Hồ Ngọc Tháp, sinh năm 1941 tại Bắc Ninh, là một trong những nghệ sĩ tiêu biểu của sân khấu kịch Quảng Ninh. Ông được đào tạo tại Trường Trung cấp Sân khấu - Điện ảnh Việt Nam (nay là Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội), khởi đầu với chuyên ngành xiếc trước khi chuyển sang học kịch.

Năm 1962, chàng thanh niên Hồ Tháp rời quê hương ra Vùng mỏ, gia nhập Đoàn Kịch Quảng Ninh. Năm 1968, ông cùng 15 nghệ sĩ của Quảng Ninh tham gia Đội văn công xung kích, biểu diễn tại chiến trường miền Nam. Trong điều kiện chiến tranh, các nghệ sĩ vừa biểu diễn vừa tranh thủ sáng tác, biên tập chương trình để phục vụ ở nhiều không gian khác nhau, từ điểm cao đến hầm sâu.

Năm 1969, nghệ sĩ Hồ Tháp trở về Đoàn Kịch Quảng Ninh, tiếp tục công tác và đảm nhiệm cương vị Trưởng đoàn từ năm 1977 đến 2003. Trong thời gian lãnh đạo, ông góp phần thúc đẩy hoạt động xã hội hóa, tổ chức nhiều chuyến biểu diễn xuyên Việt. Có giai đoạn đoàn biểu diễn liên tục 50 đêm tại TP. HCM. Đáng chú ý, đơn vị là một trong những nơi sớm triển khai cơ chế trích 20% cho hoạt động tiếp thị, qua đó gia tăng số lượng suất diễn, duy trì hoạt động sân khấu ổn định và cải thiện đời sống nghệ sĩ. Ông cũng đề xuất xây dựng khu văn công khang trang hơn, đồng thời phân lô đất tập thể để nghệ sĩ có điều kiện mua lại, ổn định cuộc sống.

Trong hoạt động chuyên môn, NSƯT Hồ Tháp tham gia khoảng 200 vở kịch các loại. Nhiều vai diễn của ông được đánh giá cao về chất lượng nghệ thuật, trong đó có đại tá tình báo Thành trong “Người không thể chết”, Hải trong “Đôi mắt”, Chiến trong “Khi tình yêu lên tiếng”. Ông giành 2 Huy chương Vàng với các vai diễn trong các vở “Vàng” và “Khi tình yêu lên tiếng”, được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú vào năm 1997.

Song song với sân khấu, ông tham gia hơn 50 bộ phim điện ảnh và truyền hình. Trên màn ảnh, ông thường được giao các vai chính diện, mang quân hàm, thể hiện hình ảnh người lãnh đạo với phong thái uy nghi, chính trực. Các vai tiêu biểu gồm Đại tướng Lê Trọng Tấn trong “Giải phóng Sài Gòn”, Chủ tịch Hiếu trong “Bí mật những cuộc đời”, Thiếu tá Thắng trong “Cuộc đời tôi”, Bí thư Tuệ trong “Cơn lốc biển”, Giám đốc Mạnh trong “Ngày mưa cuối năm”.

Theo chia sẻ của nghệ sĩ, sự khác biệt giữa sân khấu và điện ảnh đòi hỏi quá trình thích nghi kéo dài. Sân khấu thiên về ước lệ và cường điệu, trong khi điện ảnh hướng tới sự chân thực, gần gũi. Khi chuyển sang đóng phim, ông từng bước điều chỉnh cách thể hiện, tiết chế cảm xúc để phù hợp với ngôn ngữ hình ảnh.

Có 2 con là Nghệ sĩ Ưu tú

Trong đời sống gia đình, vợ của NSƯT Hồ Tháp từng là diễn viên cùng Đoàn Kịch Quảng Ninh và cũng tham gia biểu diễn tại chiến trường miền Nam. Sau đó, bà xin nghỉ sớm để chuyển sang kinh doanh, tạo điều kiện để chồng tập trung cho hoạt động nghệ thuật. Gia đình ông có 3 người con, trong đó 2 người nối nghiệp là NSƯT Hồ Phong và NSƯT Hồ Phi Điệp, đều đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

NSƯT Hồ Phong hiện công tác tại Nhà hát Kịch nói Công an nhân dân, mang quân hàm Trung tá, là gương mặt quen thuộc trên truyền hình với nhiều vai phản diện trong các phim như “Bí mật tam giác vàng”, “Hương vị tình than”, “Đấu trí”, “Độc đạo”. Nam diễn viên từng chia sẻ chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cha mẹ - những người gắn bó hơn 50 năm và được xem là hình mẫu gia đình trong giới văn nghệ sĩ Quảng Ninh. Chia sẻ trên VOV, anh cho biết NSƯT Hồ Tháp từng trải qua 3 lần phẫu thuật não.

Dù có sự khác biệt lớn về hình tượng trên màn ảnh, cả 2 cha con NSƯT Hồ Tháp và Hồ Phong đều có chung niềm đam mê nghệ thuật và đều được công nhận với danh hiệu NSƯT. Người cha trưởng thành từ sân khấu thời chiến, gắn với hình tượng người lãnh đạo mẫu mực. Người con lại thành danh trong bối cảnh truyền hình bùng nổ, sẵn sàng đảm nhận các vai phản diện để làm nổi bật thông điệp về công lý.

NSƯT Hồ Tháp cùng vợ luôn quan tâm, hỗ trợ đồng nghiệp cả trong công việc lẫn đời sống. Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn thường xuyên được các nghệ sĩ, diễn viên trẻ tìm đến học hỏi kinh nghiệm diễn xuất và cách ứng xử trong nghề. Dù sân khấu đang đối mặt nhiều khó khăn, ông vẫn được xem là điểm tựa tinh thần đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ, đồng thời là một trong những nhân chứng của giai đoạn phát triển sôi động của kịch nói Việt Nam.