Nhà hóa học hàng đầu thế giới rời Canada chọn Trung Quốc: 'Cha đẻ' của 2 công nghệ phân tích quan trọng nhất ngày nay, sở hữu hơn 800 công trình nghiên cứu, được trích dẫn 88.000 lần
Ông Pawliszyn được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong lĩnh vực hóa học phân tích, đặc biệt với các kỹ thuật được ứng dụng rộng rãi trong y sinh và môi trường.
Janusz Pawliszyn, nhà hóa học 71 tuổi được Viện Hóa học Canada trao vinh dự cao quý nhất và là thành viên Hội Hoàng gia Canada, đã gia nhập Đại học Trung Sơn (Quảng Châu).
Trong sự nghiệp học thuật, ông Pawliszyn đã hướng dẫn hơn 110 học viên cao học và nghiên cứu sinh tiến sĩ, cùng gần 200 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và học giả thỉnh giảng - trong đó nhiều người đến từ Trung Quốc.
Pawliszyn được xem là một trong những nhà hóa học phân tích hàng đầu thế giới, đồng thời là người phát minh 2 kỹ thuật quan trọng được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực này. Ông được bổ nhiệm ghế Chủ tịch Nghiên cứu Canada (Canada Research Chair) năm 2003, trở thành thành viên Hội Hoàng gia Canada năm 2010 và nhận Huân chương của Viện Hóa học Canada vào năm 2023.
“Ảnh hưởng của Janusz Pawliszyn đối với hóa học phân tích hiện đại mang tính nền tảng, với những đóng góp cốt lõi cho các công nghệ phát hiện đang được sử dụng trên toàn cầu trong lĩnh vực hóa học, môi trường và y học”, John Corrigan, Chủ nhiệm khoa Hóa học tại Đại học Waterloo, nhận xét vào thời điểm đó.
Năm 2019, Pawliszyn được xếp hạng thứ 9 trong danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới trong lĩnh vực khoa học phân tích do The Analytical Scientist công bố.
Ông đã công bố hơn 800 công trình nghiên cứu được bình duyệt, với hơn 88.000 lượt trích dẫn và nhiều lần được dự đoán là ứng viên tiềm năng cho giải Nobel Hóa học.
Sinh năm 1954 tại Gdansk (Ba Lan), Pawliszyn tốt nghiệp bằng cử nhân kỹ thuật và thạc sĩ hóa sinh hữu cơ tại Đại học Kỹ thuật Gdansk, trước khi lấy bằng tiến sĩ hóa học phân tích tại Đại học Southern Illinois.
Sau khi hoàn thành tiến sĩ, ông tiếp tục ở lại Bắc Mỹ, đảm nhiệm vị trí nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Toronto trước khi gia nhập Đại học Bang Utah. Sau đó, ông chuyển sang Đại học Waterloo (Canada), nơi ông nhận được nguồn tài trợ nghiên cứu mà theo ông là khó tiếp cận tại Mỹ.
Năm 1990, Pawliszyn công bố công trình về kỹ thuật vi chiết pha rắn (SPME) - phương pháp chuẩn bị mẫu không sử dụng dung môi, sử dụng sợi phủ để tách các chất cần phân tích từ dịch sinh học như máu, huyết tương, nước bọt và nước tiểu. So với các phương pháp trước đó, kỹ thuật này nhanh hơn, đơn giản hơn và có tính ứng dụng cao hơn.
Sau đó, ông tiếp tục phát triển kỹ thuật phát hiện hình ảnh toàn cột, cho phép ghi lại hình ảnh protein và các phân tử khác trong quá trình tách trên gel, giúp các nhà khoa học theo dõi diễn biến theo thời gian thực.
Công nghệ này được thương mại hóa vào năm 1998 dưới tên gọi icIEF (hội tụ đẳng điện mao quản có ghi hình), và đến nay đã trở thành tiêu chuẩn vàng trong kiểm định chất lượng các loại thuốc sinh học dựa trên protein.
