Người tiêu dùng Việt Nam lạc quan nhất ASEAN năm 2026, đề cao kỷ luật tài chính
Theo Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSS) lần thứ 7 do Ngân hàng UOB công bố chiều 18/11, Việt Nam tiếp tục dẫn đầu khu vực về mức độ lạc quan trong năm 2026. Bên cạnh niềm tin vững chắc vào triển vọng tăng trưởng kinh tế, người tiêu dùng Việt đang thể hiện sự thận trọng rõ nét hơn trước áp lực chi phí sinh hoạt, đồng thời chú trọng tiết kiệm, đầu tư bền vững và ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài chính cá nhân.
Giữ vững niềm tin kinh tế giữa áp lực chi phí sinh hoạt
Dựa trên Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSI) của UOB – thước đo phản ánh đánh giá của người tiêu dùng về điều kiện kinh tế hiện tại, triển vọng tương lai và tình hình tài chính cá nhân – Việt Nam đạt 63 điểm, giữ vị trí cao nhất khu vực. Dù giảm 4 điểm so với năm 2025, kết quả này vẫn vượt 9 điểm so với mức trung bình của ASEAN là 54 điểm. Đáng chú ý, tỷ lệ người tiêu dùng Việt Nam đánh giá tích cực về cả tình hình kinh tế hiện tại lẫn tương lai đều duy trì ổn định ở mức 84%, được củng cố bởi đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026.
Xét về nền tảng vĩ mô, Việt Nam vẫn có nhiều cơ sở để giữ ổn định lạm phát trong thời gian tới. Những năm qua, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) luôn được kiểm soát tốt với mức bình quân 3,5 – 4%, duy trì sự ổn định ngay cả khi nhiều nền kinh tế ghi nhận lạm phát tăng cao sau đại dịch Covid-19. UOB dự báo lạm phát của Việt Nam sẽ tiếp tục dao động trong biên độ 3,5 – 4% nhờ các biện pháp điều hành của Chính phủ. Ở góc độ quốc tế, ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam nhận định những thay đổi trong tương quan quyền lực tại Mỹ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể làm chậm lại các quyết định về chi tiêu tài khóa và thuế, qua đó góp phần ổn định lãi suất, tỷ giá và tạo tác động tích cực tới nhiều thị trường, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, song hành với niềm tin dài hạn là sự thận trọng gia tăng trước các rủi ro ngắn hạn. Biến đổi khí hậu, thiên tai và ô nhiễm môi trường tiếp tục là mối lo ngại lớn nhất của người tiêu dùng Việt Nam với 65% người khảo sát lựa chọn, tăng 4 điểm phần trăm so với năm 2025. Các áp lực liên quan đến túi tiền cũng hiện hữu rõ nét khi 62% lo ngại chi phí sinh hoạt gia tăng (tăng 8 điểm phần trăm), trong khi tỷ lệ lo lắng về chi tiêu hộ gia đình và tình hình địa chính trị toàn cầu cùng chạm mốc 60%, lần lượt tăng 10 điểm phần trăm và 8 điểm phần trăm so với năm trước.
Tâm lý này phản ánh trực tiếp vào cơ cấu chi tiêu hộ gia đình khi dòng tiền tập trung mạnh vào các nhu cầu thiết yếu và những lĩnh vực hỗ trợ sức khỏe, phát triển lâu dài. Cụ thể, chi tiêu cho các tiện ích như điện, nước, gas ghi nhận mức tăng ròng cao nhất với 16%; tiếp theo là giáo dục và chăm sóc sức khỏe cùng đạt 15%; thực phẩm và nhu yếu phẩm ở mức 14%; chi phí đi lại hằng ngày tăng ròng 13%.
Quan niệm về sự giàu có gắn liền với gia đình và tính tự chủ
Một điểm nhấn sâu sắc trong báo cáo ACSS 2026 là sự khác biệt trong cách người tiêu dùng Việt Nam định nghĩa về sự giàu có so với mặt bằng chung khu vực. Thay vì xem tự do tài chính và việc không còn nợ nần là thước đo quan trọng nhất như xu hướng chung tại ASEAN, người Việt đặt trọng tâm nhiều hơn vào giá trị gia đình và chất lượng sống.
Cụ thể, 37% người tham gia khảo sát cho rằng giàu có là khả năng đáp ứng các nhu cầu hiện tại và hiện thực hóa mục tiêu tương lai của gia đình. Đứng tiếp theo với tỷ lệ lựa chọn ngang nhau là 34% lần lượt là có sức khỏe, thể chất tốt và sở hữu một mức tài sản tài chính nhất định.
Vai trò gắn kết gia đình còn được thể hiện qua mức độ cởi mở trong giao tiếp tài chính: 85% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng trao đổi về tài sản, cao hơn mức trung bình ASEAN (80%), chủ yếu thảo luận cùng vợ, chồng hoặc bạn đời (74%) và bố mẹ (40%). Dù vậy, sự gắn kết này vẫn đi đôi với tính tự chủ rất cao. Khoảng 8/10 người được hỏi cho biết họ trực tiếp đưa ra quyết định đối với các khoản đầu tư và mua sắm giá trị lớn, vượt xa mức trung bình khu vực lần lượt là 69% và 64%.
Đẩy mạnh tiết kiệm và xu hướng số hóa quản lý tài sản
Trước bối cảnh kinh tế nhiều biến động, tiết kiệm tiếp tục giữ vai trò là nền tảng cốt lõi cho sự sẵn sàng tài chính. Gần 9/10 người tiêu dùng Việt Nam (89%) cho biết đang tiết kiệm trên 10% thu nhập hằng tháng, tăng 7 điểm phần trăm so với năm 2025, đồng thời 92% đã thiết lập quỹ dự phòng cho các tình huống khẩn cấp. Nhu cầu nâng cao năng lực tài chính cũng tăng trưởng mạnh khi 9/10 người chủ động trau dồi kiến thức đầu tư; tỷ lệ tham gia quỹ đầu tư và các khoản đầu tư bền vững cùng tăng 5 điểm phần trăm so với năm trước, lần lượt đạt 70% và 73%.
Dù tích cực tích lũy, bảo vệ và đầu tư, người tiêu dùng Việt lại có cái nhìn thực tế và khắt khe hơn khi tự đánh giá mức độ an toàn cho tương lai dài hạn. Tỷ lệ người tin rằng mình đã có mức bảo hiểm đầy đủ để đáp ứng nhu cầu hiện tại và tương lai giảm 6 điểm phần trăm xuống còn 76%. Tương tự, tỷ lệ người cho rằng các khoản đầu tư hiện có đủ để phục vụ kế hoạch nghỉ hưu và các mục tiêu tài chính dài hạn giảm 7 điểm phần trăm, xuống mức 69%.
Đáng chú ý, công nghệ đang trở thành công cụ đắc lực giúp người Việt hiện thực hóa kỷ luật tài chính. Có tới 85% người tiêu dùng sử dụng các công cụ số để quản lý tài sản, chủ yếu phục vụ việc tiếp cận thông tin tài chính, theo dõi chi tiêu, dòng tiền và quản lý danh mục đầu tư. Trong đó, ngân hàng số vươn lên trở thành nền tảng phổ biến nhất cho các khoản đầu tư chính với 42% người khảo sát lựa chọn, vượt qua cả ngân hàng truyền thống (38%) và các công ty bảo hiểm (34%).
Đánh giá tổng quan về bức tranh tiêu dùng năm 2026, ông Paul Kim chia sẻ: "Việc Việt Nam tiếp tục là thị trường lạc quan nhất khu vực ASEAN phản ánh niềm tin của người tiêu dùng vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế đất nước. Bên cạnh các chỉ số tâm lý tiêu dùng tích cực, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn trong các quyết định tài chính và đề cao tính kỷ luật trong quản lý tài chính cá nhân trước bối cảnh kinh tế ngày càng phức tạp. Khả năng cân bằng giữa sự lạc quan và việc quản lý tài chính một cách thận trọng sẽ là yếu tố quan trọng giúp các hộ gia đình ứng phó hiệu quả với những thách thức trong ngắn hạn, đồng thời duy trì sự chủ động để nắm bắt các cơ hội trong tương lai".
Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSS) 2026 của Ngân hàng UOB được thực hiện trực tuyến từ tháng 5 đến tháng 6/2026 với quy mô khảo sát 5.000 người trong độ tuổi từ 18 đến 65 tại 5 quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Đối tượng tham gia được phân loại thành bốn nhóm tuổi: Thế hệ Z (18 – 27 tuổi), Thế hệ Y (28 – 43 tuổi), Thế hệ X (44 – 59 tuổi) và Thế hệ Baby Boomers (60 tuổi trở lên).






