Việc đưa con người trở lại cung trăng không còn chỉ là những bước chân thám hiểm đơn thuần như chương trình Apollo 54 năm trước. Lần này, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) hướng tới một mục tiêu tham vọng hơn: xây dựng một hệ sinh thái hoạt động bền vững, làm bàn đạp cho các sứ mệnh chinh phục Sao Hỏa trong tương lai.

Chiến lược ba giai đoạn và lộ trình 73 chuyến hạ cánh

Theo tài liệu MBUG, NASA dự kiến thực hiện tổng cộng 73 chuyến hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng thông qua các vụ phóng tàu vũ trụ dày đặc. Toàn bộ kế hoạch được phân chia khoa học thành ba giai đoạn chuyển tiếp:

Giai đoạn 1 (đến năm 2029): Tập trung vào việc thiết lập khả năng tiếp cận thường xuyên. Với 25 vụ phóng và 21 lần hạ cánh, giai đoạn này ưu tiên các chuỗi nhiệm vụ không người lái và robot để khảo sát địa hình, đảm bảo tính ổn định cho các hệ thống vận tải.

Giai đoạn 2 (2029 - 2032): Xây dựng hạ tầng cơ sở ban đầu. Giai đoạn này gồm 27 vụ phóng và 24 lần hạ cánh, bắt đầu triển khai các nhiệm vụ chở người định kỳ hai lần mỗi năm.

Giai đoạn 3 (từ sau năm 2032): Duy trì sự hiện diện liên tục. Với 29 vụ phóng và 28 lần hạ cánh, NASA hướng tới việc hoàn thiện công nghệ vận chuyển hàng hóa hai chiều và thiết lập môi trường sống vĩnh viễn cho phi hành gia.

Năng lượng hạt nhân: Chìa khóa sinh tồn tại "vùng tối"

Một trong những thách thức lớn nhất tại cực Nam Mặt Trăng chính là bóng tối. Khác với vùng xích đạo, Mặt Trời tại đây luôn ở vị trí thấp dưới đường chân trời, tạo ra những bóng đổ dài và đêm Mặt Trăng kéo dài tới 14 ngày Trái Đất. Điều này khiến pin năng lượng mặt trời trở nên kém hiệu quả.

Để giải bài toán này, NASA đang thúc đẩy Dự án Điện Hạt nhân Bề mặt (Fission Surface Power Project). Thay vì phụ thuộc vào ánh sáng, các lò phản ứng hạt nhân công suất từ 40 - 100 kW sẽ được đưa lên Mặt Trăng vào năm 2030. Đây là nguồn cung cấp điện ổn định, giúp vận hành các máy phát nhiệt đồng vị phóng xạ, hỗ trợ hệ thống duy trì sự sống và khai thác băng nước trong các hố tối vĩnh cửu.

Việc làm chủ năng lượng hạt nhân không chỉ giúp con người sống sót trong cái lạnh khắc nghiệt mà còn là nền tảng cốt lõi để phát triển "kinh tế không gian" – nơi tài nguyên bản địa được khai thác để sản xuất nhiên liệu cho các hành trình xa hơn vào hệ Mặt Trời.

Thách thức về công nghệ, chi phí và cuộc đua không gian mới

Dù lộ trình đã được vạch sẵn, NASA vẫn phải đối mặt với "bài toán kinh tế" hóc búa. Chương trình Artemis hiện đã tiêu tốn hơn 100 tỷ USD và đang chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu. Trong khi chi phí cho mỗi lần phóng tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) lên tới 2,5 tỷ USD, ngân sách của NASA lại đang đứng trước nguy cơ bị cắt giảm đáng kể.

Bên cạnh áp lực tài chính, các rào cản kỹ thuật về bụi Mặt Trăng tích điện (có khả năng phá hủy thiết bị), tác động của tia vũ trụ gây ung thư và môi trường vi trọng lực lên cơ thể người vẫn là những ẩn số cần lời giải.

Tuy nhiên, trước sự cạnh tranh gia tăng từ các cường quốc không gian khác như Trung Quốc – quốc gia đang đặt mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng trước năm 2030, NASA đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ. Giám đốc NASA, Jared Isaacman, nhấn mạnh tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ 2026 rằng: "Chúng tôi muốn đưa nhiều thứ đáp xuống Mặt Trăng. Ngay cả khi có thất bại, đó cũng là bài học để hiện thực hóa những điều tưởng chừng bất khả thi".

Thiết lập căn cứ tại cực Nam không chỉ là khẳng định vị thế công nghệ, mà còn là bước chuẩn bị sống còn để đưa nhân loại tiến gần hơn đến giấc mơ đặt chân lên hành tinh đỏ.