| Rau quả Việt “tăng tốc”, xuất khẩu chạm mốc gần 1,3 tỉ USD Sức mạnh cộng hưởng đưa ngành rau quả Việt Nam vươn ra biển lớn Xuất khẩu sầu riêng tăng vọt, rau quả Việt hướng tới 8 tỷ USD |
 |
| Đài Loan cho phép nhập khẩu trở lại nhiều loại trái cây sau thời gian dài tạm ngưng. |
Thách thức từ tiêu chuẩn và logistics xuất khẩu
Sau thời gian gián đoạn bởi quy định kiểm dịch nghiêm ngặt, rau quả Việt Nam đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng sang Đài Loan. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 180 triệu USD, tăng hơn 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, trái cây tươi chiếm khoảng 70% giá trị, chủ yếu là chuối, xoài, mít, thanh long và chôm chôm. Nhóm rau củ chế biến và đông lạnh cũng tăng trưởng hai con số, phản ánh nhu cầu đa dạng của thị trường.
Đài Loan nới lỏng một số quy định kiểm dịch, mở lại cơ hội nhập khẩu nhiều loại trái cây sau thời gian tạm ngưng. Tuy nhiên, thị trường này vẫn đặt ra yêu cầu rất cao về chất lượng và an toàn thực phẩm. Chủ tịch HĐQT Công ty Vina T&T Group, ông Nguyễn Đình Tùng, nhận định: thị trường Đài Loan không lớn về dân số nhưng sức tiêu thụ ổn định và tiêu chuẩn chất lượng gần tương đương các nước phát triển. Họ kiểm tra kỹ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, khiến doanh nghiệp Việt phải tuân thủ nghiêm ngặt.
Nhờ việc Việt Nam đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, áp dụng VietGAP, GlobalGAP và đầu tư chuỗi bảo quản lạnh, trái cây Việt đã lấy lại niềm tin từ các nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, yêu cầu về màu sắc, kích cỡ và độ chín vẫn khắt khe. Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Hùng Phát, ông Nguyễn Mạnh Hùng, cho biết: doanh nghiệp phải điều chỉnh quy trình thu hoạch, sử dụng công nghệ xử lý chín bằng hơi nước thay cho hóa chất để đáp ứng yêu cầu.
Chi phí logistics và bao bì tăng cao cũng là áp lực lớn. Vận chuyển lạnh sang Đài Loan hiện cao hơn gần 20% so với các năm trước, trong khi biên lợi nhuận ngành mỏng. Quy mô sản xuất manh mún khiến nhiều hợp tác xã nhỏ chưa đủ năng lực đáp ứng đơn hàng lớn, bỏ lỡ cơ hội tiếp cận hệ thống siêu thị. Các lô hàng vẫn bị cảnh báo dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng, ảnh hưởng uy tín ngành.
Vùng trồng và mã số đóng gói vẫn là “nút thắt” lớn khi nhiều địa phương chưa duy trì tốt hệ thống giám sát, dẫn đến việc tạm ngưng cấp phép xuất khẩu một số thời điểm. Ngoài ra, việc truy xuất nguồn gốc chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp với nông dân và cơ quan quản lý khiến một lô hàng vi phạm có thể ảnh hưởng toàn bộ vùng trồng, đặt ra nhu cầu cấp thiết về quản trị và kiểm soát chất lượng đồng bộ.
Chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh rau quả
 |
| Xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Đài Loan đang bước vào giai đoạn “tăng tốc” với nhiều tín hiệu khả quan. |
Để duy trì đà tăng trưởng và khai thác hiệu quả thị trường, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần đổi mới cách tiếp cận theo hướng dài hạn và bền vững. Trước hết, việc đầu tư vào chế biến và đa dạng hóa sản phẩm là cần thiết. Không chỉ xuất khẩu trái cây tươi, doanh nghiệp nên phát triển các sản phẩm sấy khô, nước ép, đông lạnh, nhằm đáp ứng nhu cầu quanh năm của người tiêu dùng Đài Loan và tận dụng lợi thế vùng trồng nhiệt đới phong phú của Việt Nam.
Một yếu tố then chốt là xây dựng thương hiệu quốc gia. Hiện, hàng Việt chủ yếu xuất khẩu dưới nhãn hiệu nhà nhập khẩu. Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group, ông Nguyễn Đình Tùng, nhấn mạnh: cần khẳng định thương hiệu “Fruit of Vietnam” như Thái Lan với xoài hay Philippines với chuối, nhằm nâng giá trị sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh. Đây cũng là cách để thương hiệu Việt vươn xa và giảm phụ thuộc vào giá rẻ hay mùa vụ.
Đồng thời, doanh nghiệp phải tăng cường phối hợp với nông dân, hiệp hội và cơ quan quản lý để kiểm soát đồng bộ vùng trồng, cập nhật thông tin quy định, đào tạo kỹ thuật và xúc tiến thương mại. Các doanh nghiệp như Doveco, Nafoods, Chánh Thu Fruit đã mở rộng đầu tư vào chế biến sâu và logistics lạnh, giảm thất thoát, nâng cao chất lượng và mở rộng danh mục sản phẩm phù hợp với thị hiếu Đài Loan, vốn ưu tiên thực phẩm tự nhiên, hữu cơ và có chứng nhận an toàn.
Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Đài Loan (ASTEP) đang được đàm phán cũng hứa hẹn ưu đãi thuế quan, giúp giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh so với các đối thủ Thái Lan và Philippines. Sự kết hợp giữa chất lượng, công nghệ và thương hiệu sẽ giúp rau quả Việt Nam bứt phá bền vững, tạo nền tảng niềm tin lâu dài với thị trường.
Xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Đài Loan đang bước vào giai đoạn “tăng tốc” với nhiều tín hiệu khả quan. Thách thức về chất lượng, logistics và tiêu chuẩn vẫn hiện hữu, nhưng cơ hội đã mở rộng nếu doanh nghiệp biết đầu tư chiến lược, kiểm soát vùng trồng, xây dựng thương hiệu và đổi mới công nghệ. Chỉ khi đi bằng chất lượng, công nghệ và thương hiệu, rau quả Việt mới bứt phá bền vững thay vì chỉ dựa vào giá rẻ hay mùa vụ.
