Philippines dự báo sản lượng lúa “chạm đáy” sau 10 năm vì El Nino, ráo riết bán đấu giá 1 triệu bao gạo

Theo nhật báo Philstar đưa tin ngày 26/5, Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) có kế hoạch bán đấu giá hơn 1 triệu bao gạo tồn kho lâu ngày vào tháng 6 tới. Đây là động thái nhằm tạo thêm nguồn vốn và giải phóng không gian kho bãi cho mùa thu hoạch sắp tới.

Ông Larry Lacson, quản lý NFA cho biết họ đang lên kế hoạch bán đấu giá hơn 1 triệu bao gạo loại 50kg tồn kho, tương đương khoảng 50.000 tấn gạo đã xay xát vào tháng sau. Đây sẽ là đợt bán đấu giá gạo thứ tư của NFA, thường được tổ chức nhằm gây quỹ để mua thêm thóc và giải phóng thêm không gian cho các đợt thu mua gạo dự trữ.

Ông Lacson cho biết NFA hiện đang hoàn thiện mức giá sàn và các hướng dẫn cho cuộc bán đấu giá. Ông nói thêm rằng giá sàn cho gạo tồn kho lâu ngày có thể tăng nhẹ, dựa trên các số liệu hiện tại của NFA về giá thị trường của gạo trong nước và nhập khẩu.

Ông Lacson cho biết cơ quan này vẫn tự tin sẽ có sự tham gia mạnh mẽ của nhiều bên trong cuộc bán đấu giá bất chấp mức giá trần 50 peso/kg (hơn 21.401 đồng/kg) đối với ngũ cốc nhập khẩu và mức giá bán lẻ khuyến nghị 53 peso/kg (gần 22/686 đồng/kg) đối với gạo.

“Nếu giá gạo ở mức cao, việc mua mặt hàng này tại phiên đấu giá của NFA sẽ hấp dẫn hơn vì giá rẻ hơn. Nếu giá giảm, tất nhiên, mức độ quan tâm đến các cuộc đấu giá có thể giảm bớt, nhưng chúng tôi kỳ vọng rằng sẽ có nhiều bên tham gia”, ông Lacson nói.

Ông cho biết thêm rằng các cuộc đấu giá gạo trong tương lai sẽ giảm dần do Chính phủ Philippines phân bổ phần lớn lượng gạo dự trữ cho chương trình trợ giá gạo 20 peso/kg.

Trong khi đó, NFA đặt mục tiêu tổng lượng dự trữ gạo đạt 790.000 tấn vào cuối năm 2026. Khoảng 300.000 - 350.000 tấn dự kiến sẽ được thu mua trong nửa đầu năm, phần còn lại sẽ được mua vào nửa cuối năm.

Ông Lacson cho biết lượng thu mua gạo của NFA mới chỉ đạt khoảng 25.000 tấn trong tổng mục tiêu lên tới 350.000 tấn cho 6 tháng đầu năm nay.

“Chúng tôi vẫn ở mức thấp, nhưng nếu nhìn vào hiệu suất hàng tháng của tháng 5 và trước đó là tháng 4 thì nó đã tăng vọt”, ông nói thêm.

Lo El Niño, quốc gia nhập khẩu gạo nhiều nhất thế giới đồng ý thỏa thuận mua 1,5 triệu tấn gạo Việt Nam với giá cố định đến tháng 4 năm 2027

Bản tin mới nhất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) dẫn nguồn từ The Manila Times, PhilStar và The Business World cho biết Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đã tái kích hoạt Lực lượng đặc nhiệm El Niño khi nước này chuẩn bị ứng phó với khả năng xuất hiện một đợt khô hạn nghiêm trọng gây gián đoạn sản xuất nông nghiệp và nguồn cung lương thực, đặc biệt là gạo.

Động thái này nhằm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan Chính phủ và đẩy nhanh các biện pháp ứng phó trước những tác động thời tiết dự kiến xảy ra. Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết, Chính phủ đang áp dụng những bài học kinh nghiệm từ đợt El Niño năm 2024.

Các biện pháp bao gồm mở rộng hệ thống tưới tiêu sử dụng năng lượng mặt trời, khuyến khích lịch gieo trồng sớm hơn, thúc đẩy các loại cây chịu hạn và ít tiêu tốn nước như đậu xanh, đồng thời triển khai công nghệ nhà kính chi phí thấp.

Bộ Nông nghiệp Philippines cũng đang đánh giá các hệ thống thủy lợi trọng điểm, lập bản đồ rủi ro khí hậu và dự trữ hạt giống chịu hạn cùng vật tư nông nghiệp.

Các quan chức Philippines cảnh báo một đợt El Niño nghiêm trọng có thể khiến sản lượng nông nghiệp giảm từ 20% đến 30%. Trước đó, Bộ Nông nghiệp dự báo sản lượng lúa của Philippines có thể giảm xuống khoảng 18,8 triệu tấn, mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

Để bảo đảm nguồn cung, Philippines đã tái khẳng định thỏa thuận nhập khẩu gạo với Việt Nam, cho phép mua tới 1,5 triệu tấn nếu cần thiết.

DA cho biết hôm 8/5 rằng Philippines và Việt Nam đã đồng ý thiết lập một cơ chế thương mại gạo nhằm giúp đảm bảo nguồn cung ổn định với mức giá cố định cho đến tháng 4 năm 2027.

Văn phòng Truyền thông Phủ Tổng thống cho biết thỏa thuận này đã đạt được trong cuộc gặp song phương giữa Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và tân Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng bên lề Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 48 tại Cebu vào ngày 7/5.

Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. cho biết cơ chế thương mại gạo sẽ giúp Philippines quản lý các rủi ro về nguồn cung.

“Việc đảm bảo khối lượng nhập khẩu cho đến tháng 4 năm sau là rất quan trọng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và rủi ro khí hậu”, ông Tiu Laurel phát biểu trong một tuyên bố.

Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết, theo thỏa thuận này, Philippines sẽ được giao hàng liên tục 1,5 triệu tấn gạo Đài Thơm 8 từ Việt Nam cho đến tháng 4 năm 2027.

DA cho biết Đài Thơm 8, còn được biết đến là gạo thơm Việt Nam, rất được ưa chuộng tại thị trường Philippines nhờ hạt dài, kết cấu mềm và hương thơm nhẹ.

Bộ trưởng Tiu Laurel tiết lộ thỏa thuận này cho phép Philippines mua gạo với giá 450 USD/tấn (gần 11,86 triệu đồng/tấn) cho đến năm sau. Điều này làm giảm rủi ro đối với một mặt hàng lương thực chủ lực của người Philippines bất chấp những giai đoạn biến động của thị trường.

“Thỏa thuận này được xây dựng dựa trên nỗ lực thúc đẩy các nước ASEAN giao thương chặt chẽ hơn. Đây là một bước đi khác hướng tới sự hội nhập khu vực”, ông Laurel nói.

Video Việt Nam - Philippines chốt giá mua bán 1,5 triệu tấn gạo Đài Thơm 8 đến tháng 4 năm 2027 - Nguồn clip: VTV10 – Đài Truyền hình Việt Nam

Philippines chính là nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới với dự kiến đạt mức cao kỷ lục 5,5 triệu tấn vào năm 2026. Vào năm 2024, nước này đã nhập khẩu 4,8 triệu tấn gạo, hầu hết là từ Việt Nam.

Sau khi tạm ngừng nhập khẩu gạo từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2025, Philippines đã nối lại nhập khẩu gạo vào đầu năm 2026, với lượng nhập khẩu trung bình khoảng 450.000 tấn mỗi tháng trong quý đầu tiên.

Tuy nhiên, các nhà chức trách đang xem xét áp đặt hạn ngạch nhập khẩu hàng tháng từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026 để cân bằng nguồn cung và ngăn giá lúa trong nước giảm quá mạnh. Philippines cũng đặt mục tiêu duy trì giá lúa tại ruộng ở mức khoảng 22 peso/kg (gần 9.417 đồng/kg) cho vụ thu hoạch từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2026.

Philippines đã theo đuổi các chương trình “tự cung tự cấp” lúa gạo trong nhiều thập kỷ kể từ thời kỳ cầm quyền của cha ông Marcos, nhà độc tài Ferdinand Marcos Sr. Tuy nhiên, các nhà kinh tế từ lâu đã lập luận rằng việc tự túc lúa gạo hoàn toàn không cần nhập khẩu là điều không thực tế trong điều kiện hiện tại với nước này.