Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu định hướng tại Diễn đàn.

"Mệnh lệnh" từ thực tiễn và vị thế mới của siêu đô thị

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với những biến động khó lường, việc tìm kiếm một mô hình tăng trưởng mới, cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường đã trở thành yêu cầu cấp bách. Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2025, sự kiện do UBND TP.HCM chủ trì, phối hợp cùng Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (C4IR) tại TP.HCM và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tổ chức, được đánh giá là không gian chiến lược để hiện thực hóa khát vọng này.

Phát biểu khai mạc phiên toàn thể, ông Trần Lưu Quang – Bí thư Thành ủy TP.HCM – đã đưa ra một thông điệp mạnh mẽ và trực diện: Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số hiện nay không còn dừng lại ở mức độ "xu hướng" mà đã trở thành "mệnh lệnh của thời đại". Theo Bí thư Thành ủy, đây chính là chìa khóa cốt lõi để đảm bảo năng lực cạnh tranh quốc gia, giữ vững an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và quan trọng nhất là nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu khai mạc Diễn đàn - Ảnh: VGP

Sự kiện quy tụ sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao nhất, thể hiện sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị đối với mục tiêu chiến lược này. Diễn đàn vinh dự đón tiếp Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; ông Nguyễn Văn Nên – Ủy viên Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV; Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn. Về phía các cơ quan Trung ương và Quốc hội, có sự hiện diện của ông Phan Văn Mãi – Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; ông Nguyễn Thanh Nghị – Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và ông Trịnh Mạnh Linh – Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ.

Đặc biệt, trong bối cảnh tái cơ cấu hành chính quốc gia, sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ngành mang ý nghĩa then chốt trong việc định hình chính sách liên ngành. Có thể kể đến sự góp mặt của bà Nguyễn Minh Hằng – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; bà Phan Thị Thắng – Thứ trưởng Bộ Công Thương; ông Đỗ Thành Trung – Thứ trưởng Bộ Tài chính. Đáng chú ý là sự tham dự của ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ mới sáp nhập giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất nông nghiệp và bảo vệ sinh thái trong tư duy quản lý mới.

Về phía địa phương đăng cai, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cùng Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được và các Phó Chủ tịch UBND TP.HCM gồm ông Nguyễn Lộc Hà, ông Nguyễn Mạnh Cường, ông Bùi Xuân Cường, ông Nguyễn Văn Dũng đã cùng đón tiếp các đại biểu.

Điểm nhấn quan trọng trong bài phát biểu của người đứng đầu Đảng bộ TP.HCM là sự khẳng định vị thế mới của thành phố. TP.HCM sau sáp nhập (bao gồm Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương và TP.HCM cũ) đã trở thành nơi hội tụ của ba cực tăng trưởng, sở hữu tầm nhìn rộng mở và khát vọng trở thành siêu đô thị quốc tế hiện đại.

"Là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM mong muốn đi đầu về chuyển đổi xanh, phát triển đô thị thông minh, thu hút đầu tư công nghệ cao", ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh. Thành phố đang hướng tới mục tiêu hình thành Trung tâm tài chính quốc tế, trở thành trung tâm kinh tế, công nghệ toàn cầu và dịch vụ hàng đầu khu vực. Để đạt được điều đó, ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực được xác định là cơ sở và động lực để thực hiện thành công mục tiêu "chuyển đổi kép".

Không chỉ dừng lại ở quy mô trong nước, sức hút của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2025 còn lan tỏa mạnh mẽ ra quốc tế. Sự kiện thu hút khoảng 30 cơ quan đại diện ngoại giao, 70 đoàn quốc tế đến từ các trung tâm đổi mới sáng tạo và tập đoàn lớn. Trong đó, có 6 đoàn cấp bộ, ngành từ các quốc gia như Úc, Trung Quốc, Kuwait, Malaysia; cùng 7 đoàn từ các tổ chức quốc tế uy tín như Liên Hợp Quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và mạng lưới 10 Trung tâm C4IR toàn cầu. Hơn 500 doanh nghiệp trong nước thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ cao cũng góp mặt, tạo nên một hệ sinh thái kết nối đa chiều.

Chiến lược "chuyển đổi kép" và dấu ấn hợp tác toàn cầu

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh trao đổi với các doanh nghiệp bên lề Diễn đàn.

Với quan điểm xuyên suốt "lấy con người làm trung tâm", Diễn đàn tập trung làm rõ chiến lược hành động của "chuyển đổi kép" (kết hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh). Các phiên thảo luận không chỉ phân tích xu hướng công nghiệp mới, vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa mà còn đi sâu vào các giải pháp tái cấu trúc chuỗi giá trị nhằm nâng cao năng suất lao động.

Sự đồng hành của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại sự kiện lần này là minh chứng rõ nét cho cam kết hợp tác chiến lược. Ông Stephan Mergenthaler – Giám đốc Điều hành WEF cùng lãnh đạo các ban, trung tâm thuộc WEF đã trực tiếp tham dự và đồng tổ chức các hoạt động quan trọng.

Để giải quyết các bài toán cụ thể, Diễn đàn đã tổ chức ba phiên thảo luận song song chuyên đề, đi sâu vào những trụ cột của nền kinh tế hiện đại:

Phiên 1: Tập trung vào "Sản xuất thông minh và chuỗi cung ứng toàn cầu" (đồng tổ chức với WEF).

Phiên 2: Khai thác chủ đề "Logistics và cảng biển thông minh gắn với mục tiêu chuyển đổi kép".

Phiên 3: Thảo luận về "Chính quyền thông minh trong kỷ nguyên số".

Thông qua các phiên này, các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách đã cùng nhau chỉ ra những lợi ích cần nắm bắt và các rủi ro mà Việt Nam cần chuẩn bị. Mục tiêu cuối cùng là đề xuất cách thức xây dựng mô hình siêu đô thị thông minh, minh bạch và bền vững.

Tâm điểm của chuỗi sự kiện là chương trình làm việc buổi chiều với Phiên Đối thoại Chính sách cấp cao. Mở đầu là phần đối thoại với lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, tiếp nối là phiên đối thoại đặc biệt giữa Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và Lãnh đạo WEF với chủ đề: "Khoa học, công nghệ định hình Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình". Đây là cơ hội để Chính phủ lắng nghe, trao đổi và truyền tải thông điệp về một Việt Nam sẵn sàng kiến tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Một trong những dấu ấn lớn nhất của Diễn đàn năm nay là Tuyên bố chung giữa TP.HCM và WEF. Đây được xem là cột mốc quan trọng, khẳng định vị thế của TP.HCM và Việt Nam như một đối tác "đồng kiến tạo" trong các sáng kiến toàn cầu do WEF dẫn dắt. Thông qua cột mốc này, TP.HCM chính thức bước vào mạng lưới đổi mới sản xuất toàn cầu với vai trò chủ động, góp phần định hình các mô hình công nghiệp tiên tiến.

Tính thực tiễn của Diễn đàn còn được thể hiện qua những con số biết nói: gần 15 thỏa thuận hợp tác được ký kết ngay tại sự kiện giữa các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước thuộc các lĩnh vực "nóng" như năng lượng, logistics, tài chính và trí tuệ nhân tạo.

Kết luận tại Diễn đàn, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định TP.HCM "dám nghĩ và quyết tâm làm". Thành phố kiên trì nâng tầm Diễn đàn Kinh tế Mùa thu thành cơ chế đối thoại thường niên, quy tụ những người có tâm, có tầm để hiến kế cho sự phát triển. Ông nhấn mạnh rằng trong giai đoạn cạnh tranh mới, bất kỳ sự chậm nhịp nào cũng có nguy cơ bị bỏ lại phía sau. Do đó, cam kết hành động cần mục tiêu rõ ràng, thời gian cụ thể và định lượng kết quả.

Tổng thể các phiên làm việc đã tạo ra một bộ khung chiến lược toàn diện, từ tư duy, chính sách đến mô hình triển khai, giúp TP.HCM và Việt Nam tự tin bước vào giai đoạn phát triển 2026–2030 với nền tảng: Một nền kinh tế xanh hơn, số hóa hơn và thông minh hơn.