Ứng dụng công nghệ - Chìa khóa giữ vững ngôi top 10 xuất khẩu nông sản
Hội nghị toàn quốc về khoa học công nghệ nông nghiệp chỉ ra rằng đổi mới công nghệ và liên kết “bốn nhà” là giải pháp trọng tâm để nông sản Việt bứt phá và phát triển bền vững.
| Giải pháp bền vững thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng Việt Giá hồ tiêu hôm nay 11/9: Biến động trái chiều - Nội địa hạ nhiệt, xuất khẩu tăng phi mã Thị trường gạo Việt Nam không chịu tác động lớn |
Sự kiện "Khoa học công nghệ bảo quản, chế biến nông lâm thủy sản và Cơ giới hóa nông nghiệp toàn quốc năm 2025" do Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (VIAEP) và các đối tác tổ chức, đã trở thành diễn đàn quan trọng để đưa ra những định hướng chiến lược cho ngành.
Nghịch lý giữa kỷ lục xuất khẩu và tồn tại nội tại
Trong bài phát biểu của mình, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nêu bật những con số ấn tượng: kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2024 chạm mốc kỷ lục 62,5 tỷ USD (tăng gần 19% so với 2023), và tốc độ tăng trưởng GDP ngành luôn ổn định ở mức 2,5 – 3,5%.
 |
| Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Linh Linh |
Tuy nhiên, song hành với những thành tựu này là các thách thức không nhỏ. Thứ trưởng chỉ rõ sự mất cân đối khi: "Việc ứng dụng công nghệ cao trong bảo quản, chế biến còn hạn chế, khiến tỷ lệ thất thoát ở rau quả, thủy sản vẫn ở mức cao."
Bên cạnh đó, ông cũng đề cập đến vấn đề về quy mô và liên kết: "Cơ giới hóa thiếu đồng bộ ở nhiều khâu, trong khi phần lớn doanh nghiệp chế biến vẫn ở quy mô nhỏ, thiếu liên kết và sức cạnh tranh."
Giải pháp từ chính sách và sức mạnh liên kết "bốn nhà"
Để khắc phục những điểm nghẽn này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã vạch ra 5 hướng đi chiến lược. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện thể chế, xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, tăng cường hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu, và nhân rộng các chuỗi giá trị nông sản công nghệ cao.
Trọng tâm của chiến lược này là củng cố và phát huy hiệu quả của mô hình liên kết "bốn nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông). Mối liên kết này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái bền vững, thúc đẩy việc chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất thực tiễn.
 |
| Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Linh Linh |
Áp lực thị trường và xu hướng công nghệ tương lai
Đồng tình với định hướng trên, các chuyên gia tại hội nghị nhấn mạnh rằng việc áp dụng công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc từ các thị trường nhập khẩu khắt khe như EU, Nhật Bản, và Mỹ.
TS. Nguyễn Anh Phong (Viện Chiến lược và Chính sách Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, các mô hình kinh tế tuần hoàn hiện chưa phổ biến và tỷ lệ tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp còn khiêm tốn.
Trong khi đó, GS.TS Lê Văn Tán (Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh) đưa ra lời cảnh báo về nguy cơ tụt hậu nếu ngành nông nghiệp không nhanh chóng bắt kịp xu thế. Ông chỉ ra các công nghệ đột phá của tương lai như plasma lạnh, xử lý áp suất cao (HP), và điện trường xung (PDE), đồng thời thừa nhận chi phí đầu tư ban đầu là một rào cản cần có chính sách hỗ trợ để vượt qua.
Tổng kết lại tinh thần của hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định: "Khoa học công nghệ là then chốt cho sự phát triển bền vững. Với sự đồng hành của các bên, nông nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục vươn lên, khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế."
