Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phòng, chống thiên tai không phải là nhiệm vụ bên lề của phát triển
Tại buổi làm việc về công tác phòng, chống thiên tai diễn ra chiều 29/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, công tác phòng, chống thiên tai phải được xem là điều kiện bảo đảm cho sự phát triển nhanh, ổn định và bền vững. Theo đó, nhiệm vụ này cần được đưa vào kịch bản điều hành phát triển, đầu tư công, sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư, bảo đảm an sinh và bảo vệ đời sống nhân dân.
Chuyển đổi tư duy và phương pháp quản trị rủi ro
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tinh thần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Việc chuẩn bị phải dựa trên dữ liệu, khoa học công nghệ, pháp luật và kỷ luật quy hoạch thay vì dựa vào kinh nghiệm. Cần tuyệt đối không chủ quan trước mọi kịch bản thiên tai bởi diễn biến hiện nay ngày càng cực đoan, bất thường và gây thiệt hại lớn.
Quan điểm chỉ đạo hàng đầu là bảo vệ tính mạng nhân dân, mọi nguồn lực và quyết định chỉ huy phải ưu tiên nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và hộ nghèo. Công tác phòng ngừa phải bắt đầu từ quy hoạch, đầu tư, bảo vệ rừng, an toàn hồ đập cho đến cảnh báo sớm và kỹ năng cộng đồng.
Từ nay đến hết năm 2026, các cơ quan cần rà soát, cập nhật kịch bản thiên tai sát với từng địa bàn, lưu vực và nhóm công trình. Kiên quyết không sử dụng phương án cũ cho tình hình mới hoặc sao chép rập khuôn giữa các địa phương. Cấp xã phải nắm chắc danh sách từng hộ dân trong khu vực nguy hiểm và giao người phụ trách cụ thể để sẵn sàng xử lý tình huống mà không bị động.
Tổ chức lực lượng cơ sở và định hướng chiến lược dài hạn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức lại phương châm bốn tại chỗ sao cho phù hợp với thực tiễn. Việc huy động lực lượng tại chỗ cần cụ thể hóa, tránh tình trạng chung chung dẫn đến thiếu hụt nhân lực khi xảy ra sự cố. Cần thiết lập cơ chế liên xã, liên địa bàn theo lưu vực sông hoặc vùng ven biển để hỗ trợ lẫn nhau, đồng thời có lực lượng cơ động chi viện khi tình huống vượt quá khả năng của cơ sở.
Các địa phương cần chủ động phương án ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn, bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân và bảo vệ sản xuất. Bên cạnh đó, các cấp phải nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và siết chặt kỷ luật trong quy hoạch, xây dựng. Nơi nào buông lỏng quản lý gây hậu quả thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.
Đối với giai đoạn 2026-2030, đây là thời kỳ tạo nền tảng để chuyển từ ứng phó sang quản trị rủi ro thiên tai. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng kế hoạch quốc gia về phòng, chống thiên tai gắn với các chiến lược và quy hoạch hạ tầng dài hạn. Mọi dự án đầu tư phải tính đến biến đổi khí hậu, bảo đảm công trình phát triển hôm nay không trở thành rủi ro trong tương lai. Lấy sự an toàn của nhân dân làm thước đo cao nhất, các địa phương và bộ, ngành phải quyết tâm bảo vệ thành quả phát triển và giữ vững ổn định đất nước.
