Từ hào quang "ông vua" taxi đến những nốt trầm tài chính kéo dài

Được thành lập từ năm 1993 dưới sự dẫn dắt của ông Hồ Huy – Chủ tịch HĐQT, Tập đoàn Mai Linh đã từng bước vươn lên thành một đế chế vận tải hành khách hùng mạnh. Trở về nước sau những năm tháng học tập chuyên sâu về cơ khí ô tô tại Liên bang Nga, người lính năm xưa bắt đầu khởi nghiệp với số vốn khiêm tốn chỉ 300 triệu đồng vào năm 1993. Sự nhạy bén thời cuộc đã giúp ông nhanh chóng đưa dịch vụ Sài Gòn Taxi (khai sinh năm 1995) và sau đó là Tập đoàn Mai Linh (chính thức ra đời năm 2002) phủ sóng khắp thị trường.

Ở thời kỳ hoàng kim, sắc xanh lá đặc trưng của Mai Linh hiện diện ở mọi nẻo đường, tạo thế "song mã" thống trị tuyệt đối toàn quốc cùng Vinasun. Với mạng lưới rộng khắp 63 tỉnh, thành phố (trước thời điểm sáp nhập còn 34 tỉnh thành mới) và đội ngũ hàng chục nghìn tài xế, doanh thu của hãng luôn đạt mốc hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Bên cạnh taxi, doanh nghiệp còn tham vọng xây dựng hệ sinh thái đa ngành từ du lịch, xây dựng, đào tạo, quảng cáo cho đến tài chính, bất động sản.

Tuy nhiên, "bức tranh màu hồng" bắt đầu xuất hiện những gam màu xám từ năm 2008 khi doanh nghiệp ghi nhận những khoản thua lỗ kéo dài. Sự mất cân đối tài chính trở nên nghiêm trọng đến mức vào năm 2017, đơn vị kiểm toán đã phải bày tỏ nghi ngại sâu sắc về khả năng hoạt động liên tục của tập đoàn. Thời điểm đó, Mai Linh gánh khoản lỗ lũy kế lên tới gần 800 tỷ đồng (chính xác là 795 tỷ đồng), nợ ngắn hạn vượt quá tài sản ngắn hạn và buộc phải cắt giảm gần 6.000 nhân sự (tương đương 20% quy mô nhân lực) so với cuối năm 2016.

Khó khăn ấy không dừng lại mà tiếp tục kéo dài dai dẳng. Báo cáo tài chính hợp nhất tính đến cuối năm 2023 cho thấy số lỗ lũy kế của Mai Linh đã chạm mốc gần 1.074 tỷ đồng. Với tổng tài sản 3.232 tỷ đồng nhưng lượng tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn vỏn vẹn 3 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả vượt quá 3.020 tỷ đồng (gồm gần 1.000 tỷ đồng nợ vay), áp lực dòng tiền lên vai ban lãnh đạo chưa bao giờ lớn đến thế. Gần đây nhất, việc doanh nghiệp xuất hiện trong danh sách nợ hơn 4,9 tỷ đồng bảo hiểm xã hội tại TP.HCM và nợ hơn 6,3 tỷ đồng tiền thuế quá hạn vào cuối năm 2025 chính là những minh chứng rõ nét cho thấy cơn khát vốn vẫn chưa hề hạ nhiệt.

Cuộc chiến sinh tồn khốc liệt với các thế lực công nghệ mới

Bước ngoặt lớn nhất đẩy Mai Linh vào thế hiểm nghèo xuất hiện trong giai đoạn 2014 - 2015, thời điểm các ứng dụng gọi xe nước ngoài như Uber và Grab chính thức đổ bộ vào Việt Nam. Sở hữu lợi thế công nghệ vượt trội, thuật toán tối ưu công suất, giá cước linh hoạt và đặc biệt là nguồn tài lực dồi dào từ các quỹ ngoại, những tân binh này nhanh chóng thay đổi toàn bộ luật chơi của thị trường vận tải hành khách.

Cú va đập trực diện này khiến không chỉ Mai Linh mà toàn bộ các hãng taxi truyền thống rơi vào thế bị động. Việc mất dần thị phần vào tay đối thủ công nghệ kéo theo đà sụt giảm doanh thu nghiêm trọng. Trong giai đoạn 2018 - 2024, doanh thu của Mai Linh chính thức đánh mất mốc nghìn tỷ đồng. Lợi nhuận luôn ở trạng thái vô cùng mong manh, thậm chí năm 2021 hãng phải ghi nhận mức lỗ kỷ lục hơn 250 tỷ đồng và phải "cầu cứu" xin được giãn nợ.

Mặc dù đã nỗ lực thực hiện các chiến dịch tái cấu trúc quy mô lớn từ năm 2017 – bao gồm hợp nhất hoạt động ba miền (Tập đoàn Mai Linh, Mai Linh Miền Bắc và Mai Linh Miền Trung vào năm 2018 để được cấp mã số thuế mới với vốn điều lệ xấp xỉ 1.729 tỷ đồng) nhằm tinh gọn bộ máy, đồng thời lấn sân sang logistics, bảo hiểm nhằm tìm kiếm nguồn thu mới – song tốc độ hồi phục thực tế vẫn chậm hơn rất nhiều so với kỳ vọng. Khi các đối thủ ngoại rút lui hoặc chuyển dịch, thị trường lại nhanh chóng bị chia phần bởi những thế lực mới như Be hay Green SM, khiến không gian sinh tồn của taxi truyền thống ngày càng bị thu hẹp.

"Canh bạc" chuyển hướng xe điện và bài toán thích ứng thời cuộc

Trong bối cảnh bị dồn vào chân tường, người sáng lập Hồ Huy đã đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên diễn ra vào tháng 4/2024, ông từng khẳng định chắc nịch rằng Mai Linh sẽ "nói không với xe điện". Lý do được đưa ra lúc bấy giờ là những rủi ro liên quan đến xử lý rác thải pin cũng như sự chưa hoàn thiện về cơ sở hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam.

Thế nhưng, chỉ một năm sau đó, vào kỳ họp cổ đông năm 2025, vị thuyền trưởng của Mai Linh đã tạo ra một bất ngờ lớn khi đảo ngược tuyên bố trước đó, công bố kế hoạch đầu tư mạnh mẽ vào đội xe điện bốn bánh từ năm 2025. Quyết định chuyển dịch xanh này được xem là giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa chi phí nhiên liệu, nâng cao hiệu quả vận hành và thay thế dần dàn phương tiện cũ kỹ đã xuống cấp. Đây không chỉ là cuộc chạy đua về mặt công nghệ mà còn là nỗ lực thích ứng bắt buộc để Mai Linh không bị đào thải trước sự bành trướng của các đối thủ lớn như Green SM, Grab, Be...

Dẫu vậy, con đường chuyển đổi xanh của Mai Linh đang vấp phải những rào cản tài chính vô cùng khắc nghiệt. Đầu tháng 5/2026, ngân hàng Nam A Bank đã thông báo thu giữ hàng loạt xe thuộc sở hữu của Công ty TNHH Mai Linh Lào Cai (đơn vị do Tập đoàn Mai Linh nắm giữ 51% vốn) để xử lý khoản nợ quá hạn theo quy định. Những chiếc xe điện – vốn được kỳ vọng là biểu tượng cho chương mới của doanh nghiệp – nay lại vô tình trở thành minh chứng cho thấy bài toán dòng vốn để duy trì và vận hành đội xe mới vẫn là một thử thách cực kỳ gian nan phía trước.

Bản lĩnh người lính và khát vọng tái sinh ở tuổi thất thập

Đứng trước muôn vàn sóng gió ở độ tuổi thất thập (ông Hồ Huy sinh năm 1955, quê Thanh Hóa), vị chủ tịch vẫn thể hiện ý chí kiên cường của một người từng trải qua môi trường quân ngũ và được cử đi học tập tại Nga. Bản lĩnh của ông không chỉ nằm ở việc chèo lái doanh nghiệp vượt qua những giai đoạn khủng hoảng ngặt nghèo nhất, mà còn ở sự dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật để thay đổi tư duy lối mòn.

Chia sẻ về những đổi thay mang tính lịch sử của doanh nghiệp, người đứng đầu Mai Linh thẳng thắn bày tỏ: “Chúng tôi hiểu rằng không thể tiếp tục đi theo lối cũ. Vì vậy, Mai Linh đã và đang thực hiện một cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Không chỉ ở công nghệ, mà ở cả tư duy lãnh đạo, mô hình quản trị, văn hóa doanh nghiệp và định hướng phát triển.”

Khát vọng tái sinh thương hiệu được cụ thể hóa bằng những mục tiêu đầy tham vọng trong kế hoạch kinh doanh mới. Mặc dù năm 2024 doanh nghiệp tiếp tục báo lỗ 43 tỷ đồng, ban lãnh đạo Mai Linh vẫn thể hiện quyết tâm lớn khi thông qua kế hoạch doanh thu hợp nhất đạt 2.514 tỷ đồng và mục tiêu lợi nhuận sau thuế đạt 56 tỷ đồng. Đây chắc chắn không phải là một mục tiêu dễ dàng trong bối cảnh áp lực từ các đối thủ công nghệ vẫn bủa vây và gánh nặng nợ nần chưa dứt, nhưng nó phản ánh trọn vẹn bản lĩnh kiên cường, không chịu đầu hàng của người sáng lập cùng khát vọng đưa cánh chim xanh Mai Linh một lần nữa vượt sóng thành công.