Gian nan chuyển đổi cây bãi bồi

Theo báo Quảng Trị, khu vực ven dòng sông Vĩnh Phước (khu phố Tân Vĩnh, phường Nam Đông Hà) trước đây chủ yếu canh tác lúa. Tuy nhiên, do phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng và thị trường nên hiệu quả sản xuất của bà con không ổn định. Trước thực trạng bấp bênh này, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi những diện tích kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, nhằm từng bước nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế gia đình.

Ông Nguyễn Ngọc Sang là một trong những người tiên phong đưa cây tre vàng về trồng trên vùng đất ven sông Tân Vĩnh. Năm 2000, sau thời gian tìm hiểu kỹ lưỡng, ông bắt đầu trồng tre lấy măng. Ban đầu, ông lựa chọn giống tre bát độ nhưng loại cây này chỉ cho măng theo mùa. Đến năm 2003, ông quyết định chuyển hẳn sang tre vàng vì nhận thấy giống cây này phù hợp hơn với điều kiện thổ nhưỡng tại địa phương.

Hiện gia đình ông Nguyễn Ngọc Sang có gần 3ha tre vàng phát triển xanh tốt, mỗi năm vườn tre cho thu hoạch hàng chục tấn măng thương phẩm. Với giá bán khoảng 20.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu lãi từ 250 đến 300 triệu đồng mỗi năm. Để nâng cao giá trị sản phẩm, ông Sang còn trực tiếp sơ chế măng tại nhà, từ bóc vỏ, gọt mỏng đến đem ủ chua theo quy trình bảo đảm vệ sinh sạch sẽ.

Mô hình này chiếm ưu thế vượt trội nhờ cho măng quanh năm, mang lại nguồn thu đều đặn hằng tháng và có giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng lúa trên cùng diện tích. Đặc biệt, khi ngâm ủ chua, măng vẫn giữ được màu trắng đẹp tự nhiên, không bị xỉn màu như một số loại măng khác. Sản phẩm có vị thơm đặc trưng nên thường xuyên trong tình trạng cung không đủ cầu và được các đại lý tại chợ Đông Hà thu mua ổn định.

Để làm rõ hơn những đặc tính nổi bật của giống cây trồng này cũng như lý do giúp diện tích tre bãi bồi phát triển ổn định, ông Nguyễn Ngọc Sang cho biết trước đây ông trồng tre bát độ nhưng loại này chỉ cho măng một mùa. Đến năm 2003, ông chuyển hẳn sang tre vàng bởi ưu điểm lớn nhất của loại cây này là cho thu hoạch quanh năm, măng giòn ngọt, khi ngâm ủ chua không bị xỉn màu mà vẫn giữ được màu trắng đẹp nên được thị trường ưa chuộng.

Xây dựng thương hiệu nông sản sạch

Hiệu quả thực tế từ vườn tre của ông Sang đã góp phần thay đổi cách nhìn của người dân về việc canh tác trên đất ven sông, đồng thời khẳng định uy tín của sản phẩm măng tre Tân Vĩnh trên thị trường địa phương. Cây tre vàng không chỉ giúp ổn định thu nhập, tạo việc làm thời vụ cho lao động địa phương mà còn góp phần giữ đất, chống sạt lở ven sông Vĩnh Định. Từ mô hình điểm này, phong trào chuyển dịch cơ cấu cây trồng cũng dần lan tỏa rộng rãi.

Trong giai đoạn từ năm 2020- 2023, với vai trò Chi hội trưởng Chi hội Nông dân khu phố Tân Vĩnh, ông Nguyễn Ngọc Sang luôn gương mẫu đi đầu trong công tác tuyên truyền chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Từ hiệu quả thực tế của gia đình, ông tích cực vận động bà con lối xóm mạnh dạn chuyển đổi diện tích kém hiệu quả sang trồng tre vàng. Đồng thời, ông cũng sẵn sàng hướng dẫn kỹ thuật tách gốc, cách bón phân, chăm sóc và lựa chọn thời điểm thu hoạch phù hợp.

Địa phương hiện đang tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ hội viên về vốn và kỹ thuật để nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả này. Hội Nông dân sẽ tích cực vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả hoặc đất bãi bồi sang các mô hình có giá trị kinh tế cao, đồng thời tăng cường vận động hội viên tham gia các tổ hội nghề nghiệp nhằm tạo sự liên kết chặt chẽ từ sản xuất đến tiêu thụ.

Thời gian tới, Hội Nông dân phường Nam Đông Hà dự kiến phối hợp với cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân xây dựng quy trình sản xuất theo hướng VietGAP. Mục tiêu hướng tới là xây dựng sản phẩm măng sạch Tân Vĩnh trở thành sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương, đưa sản phẩm vươn xa khỏi các chợ truyền thống để có mặt tại siêu thị, cửa hàng nông sản sạch, qua đó mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững cho người nông dân.

Khẳng định tầm quan trọng của phong trào đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và công tác xóa đói giảm nghèo tại địa phương, bà Nguyễn Thị Thoa, Chủ tịch Hội Nông dân phường Nam Đông Hà đánh giá mô hình trồng tre vàng lấy măng của ông Nguyễn Ngọc Sang là điển hình tiêu biểu cho tinh thần dám nghĩ, dám làm và mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Theo bà Thoa, mô hình không chỉ giúp nhiều hộ gia đình vươn lên làm giàu chính đáng mà còn góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo, xây dựng đô thị văn minh tại địa phương.