Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp năng lượng Việt Nam (PetroVietnam) Lê Ngọc Sơn cho rằng cần sớm tháo gỡ các rào cản về thể chế để tạo động lực phát triển ngành năng lượng. Trên cơ sở đó, ông đề xuất 4 kiến nghị, chia thành hai nhóm lớn.

Đối với nhóm kiến nghị liên quan trực tiếp đến PetroVietnam và các doanh nghiệp ngành năng lượng, ông Lê Ngọc Sơn đề xuất trước hết cần hoàn thiện khung pháp lý về năng lượng. Theo đó, Chính phủ sớm trình Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi nhằm tạo hành lang pháp lý ổn định cho hoạt động đầu tư và phát triển ngành dầu khí, đồng thời tiếp tục hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi. Ông cũng kiến nghị tổ chức quản lý phát triển điện gió ngoài khơi theo mô hình tương đồng với quản lý hoạt động dầu khí ngoài khơi, xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm, tháo gỡ vướng mắc về tiêu thụ khí tự nhiên trong nước cho phát điện và hoàn thiện cơ chế giá điện hai thành phần để bảo đảm khả năng thu hồi vốn, thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.

Theo Chủ tịch PetroVietnam, việc hoàn thiện hai đạo luật này sẽ tạo nền tảng cho phát triển chuỗi khí - điện và năng lượng ngoài khơi, phát huy hiệu quả nguồn tài nguyên quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và tự chủ năng lượng.

Kiến nghị thứ hai là sớm cụ thể hóa Nghị quyết 70 về an ninh năng lượng bằng các cơ chế, chính sách dành cho lĩnh vực năng lượng, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với các dự án năng lượng trọng điểm. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu, ông Lê Ngọc Sơn đề xuất sớm hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước hết là dự trữ dầu thô chiến lược. Bên cạnh đó, PetroVietnam kiến nghị được giao nghiên cứu hợp tác đầu tư với các đối tác trong và ngoài nước để vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia gắn với các trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng hiện hữu, qua đó nâng cao tính tự chủ và khả năng ứng phó của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng.

Ở nhóm kiến nghị về hoàn thiện thể chế nhằm tạo động lực để doanh nghiệp nhà nước trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng, Chủ tịch PetroVietnam đề nghị Chính phủ sớm ban hành đồng bộ các văn bản quy định pháp luật để cụ thể hóa Nghị quyết 79. Trong đó, ông kiến nghị ưu tiên ba cơ chế gồm phân cấp mạnh thẩm quyền quyết định đầu tư và giao quản trị vốn cho hội đồng thành viên các tập đoàn quy mô lớn gắn với trách nhiệm giải trình; đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước theo tổng thể danh mục, chấp nhận rủi ro ở từng dự án và làm rõ nhiệm vụ chính trị; mở rộng ngành nghề kinh doanh và tạo cơ chế thu hút nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược.

Kiến nghị thứ tư tập trung vào việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản trị, giám sát và đánh giá doanh nghiệp. Từ thực tiễn triển khai Luật 68 cùng các Nghị định 365 và 366, PetroVietnam đề xuất phân cấp mạnh hơn cho doanh nghiệp, đổi mới cơ chế đánh giá hiệu quả dài hạn và mức độ đóng góp cho chiến lược phát triển, cho phép bổ sung vốn điều lệ, giữ lại nguồn lực để tái đầu tư và sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với các dự án năng lượng mới, công nghệ mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Cùng với đó, Chủ tịch PetroVietnam cũng đề xuất cơ chế cho phép các tập đoàn nhà nước chủ động thiết kế chuỗi liên kết với doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp nước ngoài tại các dự án năng lượng quy mô lớn như chuỗi dự án khí - điện Lô B, hạ tầng điện khí LNG và điện gió ngoài khơi. Theo ông, việc giao tỷ lệ nội địa hóa thành chỉ tiêu sẽ góp phần huy động thêm nguồn lực xã hội, nâng cao năng lực tự chủ của khu vực doanh nghiệp và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Khẳng định quyết tâm đồng hành cùng Chính phủ, Chủ tịch PetroVietnam cho biết tập đoàn cam kết hoàn thành vượt mức toàn bộ chỉ tiêu năm 2026, duy trì tăng trưởng doanh thu hai con số và nộp ngân sách nhà nước vượt kế hoạch quản trị. PetroVietnam cũng sẽ bảo đảm tiến độ giải ngân các dự án trọng điểm như nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, chuỗi dự án Lô B - Ô Môn, hệ thống kho cảng LNG, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Song song với đó, tập đoàn sẽ tiếp tục đổi mới quản trị theo chuẩn mực quốc tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên toàn hệ thống và tăng cường kỷ luật trong đầu tư, quản lý chi phí.