Hàng trăm tàu vẫn mắc kẹt, thị trường dầu đối diện rủi ro mới
Lưu lượng vận chuyển dầu qua eo biển hiện vẫn ở mức thấp, trong khi hàng trăm tàu chở dầu đang phải chờ để rời khỏi khu vực Vịnh, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Eo biển Hormuz vẫn chưa được mở cho hoạt động vận tải biển sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, theo CEO Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC).
“Thời điểm này đòi hỏi sự rõ ràng”, ông Sultan Ahmed Al Jaber viết trên mạng xã hội. “Và cần khẳng định: eo biển Hormuz chưa mở. Việc tiếp cận đang bị hạn chế, kiểm soát và đặt điều kiện”.
Theo ông Al Jaber, Iran yêu cầu các tàu phải xin phép trước khi đi qua eo biển. “Đó không phải là tự do hàng hải, mà là sự cưỡng ép”, lãnh đạo ADNOC nói.
ADNOC là công ty dầu khí nhà nước của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Trước khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, UAE là nhà sản xuất dầu lớn thứ 3 trong OPEC, với sản lượng khoảng 3,4 triệu thùng/ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây cho biết lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào việc Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích vận tải, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển chưa tăng trở lại kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Hoạt động vẫn ở mức thấp, tương tự phần lớn thời gian diễn ra xung đột.
Trong thời gian chiến sự, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển giảm mạnh do các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền, gây ra gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Eo biển này là tuyến kết nối các quốc gia sản xuất dầu tại Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu, với khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới từng đi qua đây trước khi chiến sự nổ ra.
Ông Al Jaber cho biết các lô dầu cuối cùng đi qua eo biển trước khi xung đột bùng phát hiện đang cập cảng. Thị trường dầu kỳ hạn, vốn giảm mạnh sau thông tin ngừng bắn, sắp phải đối mặt với thực tế gián đoạn nguồn cung trên thị trường vật chất.
“Mỗi ngày eo biển còn bị hạn chế, tác động sẽ càng gia tăng”, ông nói. “Nguồn cung bị trì hoãn, thị trường thắt chặt, giá tăng. Ảnh hưởng không chỉ dừng ở năng lượng mà lan rộng tới các nền kinh tế, ngành công nghiệp và hộ gia đình trên toàn cầu”.
Khoảng 230 tàu chở dầu hiện đã được chất hàng và đang chờ rời khỏi khu vực Vịnh, theo lãnh đạo ADNOC. Ông Al Jaber nhấn mạnh eo biển Hormuz là tuyến hàng hải tự nhiên được luật pháp quốc tế điều chỉnh, đảm bảo quyền quá cảnh, “không phải là đặc quyền có thể bị cấp phát, hạn chế hay sử dụng như công cụ gây sức ép”.
Vị CEO nói thêm: “Sự ổn định hiện nay phụ thuộc vào việc khôi phục dòng chảy thực sự. Không phải tiếp cận một phần, không phải biện pháp tạm thời hay sự kiểm soát, mà là nguồn cung đầy đủ và đáng tin cậy”.
