Xuất khẩu ghẹ của Việt Nam đang cho thấy sự phục hồi tích cực trong năm 2025

Bức tranh đối lập giữa các thị trường và áp lực cạnh tranh

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), bức tranh xuất khẩu ghẹ của nước ta trong 10 tháng đầu năm 2025 đang thể hiện sự phân hóa vô cùng rõ rệt giữa các khu vực địa lý. Tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt mốc 71 triệu USD, ghi nhận mức tăng trưởng 10% so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, càng về những tháng cuối năm, tốc độ tăng trưởng càng cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ, tuy nhiên áp lực cạnh tranh từ thị trường quốc tế cũng ngày một lớn hơn.

Điểm sáng rực rỡ nhất trong bức tranh này chính là thị trường Mỹ. Cường quốc này tiếp tục giữ vị thế áp đảo tuyệt đối khi chiếm tới gần 82% tổng kim ngạch xuất khẩu ghẹ của Việt Nam, mang về gần 58 triệu USD, tăng 15% so với năm trước. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy sức mua ổn định đối với các dòng sản phẩm ghẹ đã qua chế biến và đông lạnh, vốn là phân khúc thế mạnh của doanh nghiệp Việt. Song song đó, khối thị trường CPTPP cũng đang trỗi dậy như một động lực tăng trưởng mới với những con số biết nói.

Chỉ tính riêng trong tháng 10, xuất khẩu sang Canada tăng đột biến 337%, Nhật Bản tăng tới 639% và thị trường lớn nhất khối là Anh cũng tăng 6%. Tương tự, tại khu vực EU, dù tháng 10 có dấu hiệu chững lại nhưng tính lũy kế 10 tháng vẫn tăng trưởng "phi mã" 120%, đặc biệt là tại Pháp và Bỉ. Trái ngược hoàn toàn với sự thăng hoa tại phương Tây, nhóm thị trường truyền thống tại châu Á lại đang đối mặt với gam màu xám xịt.

Điển hình là Trung Quốc và Hồng Kông, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đã lao dốc không phanh, sụt giảm gần 50% so với cùng kỳ, chỉ còn đạt vỏn vẹn hơn 2 triệu USD. Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do nguồn cung nội địa tại Trung Quốc gia tăng mạnh mẽ, cộng hưởng với chính sách siết chặt nhập khẩu hàng tươi sống và sự cạnh tranh gay gắt về giá từ các nguồn cung khác trong khu vực. Bối cảnh này đặt ra một bài toán khó, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải nhìn nhận lại chiến lược thị trường để tránh rủi ro phụ thuộc.

Chiến lược chế biến sâu và liên kết nâng tầm giá trị

VASEP tin tưởng rằng xuất khẩu ghẹ sẽ tiếp tục đà tăng trưởng nhờ lực đẩy từ các thị trường phương Tây.

Trước áp lực từ sự sụt giảm của thị trường nhập khẩu ghẹ sống, lời giải cho bài toán tăng trưởng bền vững của ngành ghẹ Việt Nam nằm ở việc chuyển dịch cơ cấu sản phẩm và nâng cao năng lực nội tại. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định rằng, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường cao cấp như EU và CPTPP đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ sang các sản phẩm tiện lợi, an toàn và có chứng nhận chất lượng quốc tế. Đây chính là yếu tố then chốt giúp các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội để tái cơ cấu sản phẩm theo hướng chế biến sâu, từ đó nâng cao đáng kể giá trị xuất khẩu thay vì chỉ xuất thô như trước đây.

Thực tế sau năm 2024 đã chỉ ra xu hướng tiêu dùng toàn cầu có sự phân cực rõ ràng: trong khi châu Á vẫn ưu tiên ghẹ sống, thì Mỹ và EU lại gia tăng mạnh nhu cầu đối với thịt ghẹ đóng hộp, ghẹ nấu chín và các sản phẩm giá trị gia tăng khác. Đặc biệt, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chứng nhận an toàn thực phẩm đã trở thành điều kiện tiên quyết để thâm nhập các hệ thống phân phối lớn. Với lợi thế về công nghệ chế biến và quy trình sản xuất sạch, ghẹ Việt Nam đang đáp ứng rất tốt các tiêu chuẩn khắt khe này, tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội so với các đối thủ khác.

Để củng cố nền tảng này, ngành ghẹ Việt Nam đang được tiếp sức bởi Chương trình Cải thiện nghề khai thác ghẹ, do Câu lạc bộ ghẹ thuộc VASEP phối hợp chặt chẽ cùng WWF Việt Nam triển khai. Chương trình còn có sự tham gia tư vấn chuyên môn sâu từ Viện Nghiên cứu Hải sản (RIMF) và Viện Hải dương học Nha Trang (IO). Sự liên kết "bốn nhà" này được kỳ vọng sẽ giải quyết tận gốc vấn đề về tính bền vững trong khai thác, nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào ngay từ khâu đánh bắt.

Trong bối cảnh thị trường thế giới những tháng cuối năm 2025 được dự báo vẫn còn nhiều biến động, VASEP tin tưởng rằng xuất khẩu ghẹ sẽ tiếp tục đà tăng trưởng nhờ lực đẩy từ các thị trường phương Tây. Sự linh hoạt trong việc thích ứng với thị hiếu tiêu dùng hiện đại, kết hợp với chiến lược phát triển bền vững bài bản, chính là chìa khóa để con ghẹ Việt Nam không chỉ giữ vững vị thế mà còn vươn xa hơn, mang về những giá trị kinh tế "vàng" cho đất nước.

Vĩnh Long biến dừa thành ngành kinh tế chủ lực, chinh phục thị trường tỷ đô

Xuất khẩu rau quả 11 tháng đạt 7,8 tỷ USD với mức xuất siêu kỷ lục

Loại lá xuất khẩu triệu USD mang trong mình hoạt chất quý

Việt Nam có 3 món cà phê lọt top 10 đồ uống ngon nhất Đông Nam Á

Ngành nông nghiệp hướng tới mục tiêu xuất khẩu 70 tỷ USD

Vụ trục lợi mã số vùng trồng sầu riêng: Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói gì?