Tại một cơ sở tang lễ thú cưng ở thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, một cặp vợ chồng từng dành 8 năm chăm sóc chú mèo Anh lông ngắn Pidan đã bật khóc khi chải bộ lông cho con vật lần cuối. Pidan qua đời vì bệnh tim.

“Pidan, con sẽ không còn đau đớn ở thế giới bên kia nữa. Mong kiếp sau chúng ta lại là một gia đình”, người vợ nói trong lúc tiễn biệt thú cưng.

Khoảng 10 phút sau, người chồng bế thi thể chú mèo lên xe để đưa đi hỏa táng. Những cảnh chia tay như vậy ngày càng phổ biến khi nhiều người Trung Quốc coi chó, mèo không chỉ là vật nuôi mà còn là thành viên trong gia đình.

Theo dữ liệu từ nền tảng thông tin doanh nghiệp Tianyancha, Trung Quốc hiện có khoảng 43.600 doanh nghiệp liên quan đến dịch vụ tang lễ thú cưng. Riêng năm 2022, khoảng 27.100 doanh nghiệp mới được đăng ký, cao gấp khoảng 5 lần năm trước.

Báo cáo của iiMedia Research cho thấy thị trường tang lễ thú cưng Trung Quốc đạt quy mô khoảng 10 tỷ nhân dân tệ, tương đương 1,5 tỷ USD, trong năm 2022. Sự phát triển của ngành đi cùng với số lượng vật nuôi ngày càng tăng. Năm ngoái, các cơ quan quản lý đô thị tại Trung Quốc ghi nhận khoảng 53 triệu chó và 73 triệu mèo được nuôi làm thú cưng.

Các cơ sở hiện cung cấp một chuỗi dịch vụ khá hoàn chỉnh, gồm vệ sinh và chuẩn bị thi thể, tổ chức lễ tưởng niệm, hỏa táng, lưu giữ tro cốt, chôn cất và chế tác vật phẩm lưu niệm.

Đáng chú ý, chi phí có thể tăng rất cao tùy lựa chọn. Theo CCTV, một gói tang lễ cao cấp thiết kế riêng có giá 9.880 nhân dân tệ, tương đương gần 40 triệu đồng. Gói này bao gồm 4 nhân viên mặc đồng phục khiêng quan tài và sử dụng xe limousine để đưa thú cưng tới nơi tổ chức nghi lễ.

Một số cơ sở cung cấp nghi lễ tôn giáo với giá 1.800 nhân dân tệ. Trong khi đó, dịch vụ đắt đỏ nhất là biến tro xương của thú cưng thành sản phẩm được gọi là “tinh thể sống”, với mức phí lên tới 18.000 nhân dân tệ, tương đương gần 70 triệu đồng.

Một chủ cơ sở tang lễ thú cưng tại Thẩm Dương cho rằng giá trị của những dịch vụ này không chỉ nằm ở phần nghi lễ. “Lễ tưởng niệm có thể trông khá đơn giản, nhưng nó đáp ứng nhu cầu tình cảm của chủ nuôi. Một nghi thức tiễn biệt trang trọng giúp họ nói lời cuối cùng với thú cưng. Mọi người sẵn sàng trả tiền cho giá trị tinh thần đó”, người này nói.

Đằng sau sự bùng nổ của ngành dịch vụ này là bài toán quản lý. Hiện Trung Quốc chưa có một cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm giám sát toàn diện hoạt động tang lễ thú cưng. Các vấn đề khác nhau được phân chia cho nhiều cơ quan, từ dân chính, nông nghiệp - chăn nuôi đến bảo vệ môi trường.

Luật sư Phó Kiến thuộc Công ty Luật Zejin ở Hà Nam cho rằng việc quản lý phân tán có thể khiến hoạt động giám sát thiếu đồng bộ. Ngành này cũng chưa có hệ thống tiêu chuẩn dịch vụ thống nhất, trong khi một số hợp đồng chưa quy định rõ chất lượng và quy trình thực hiện.

Một vụ việc tại Thâm Quyến năm 2024 cho thấy rủi ro mà khách hàng có thể đối mặt. Một người đàn ông trả 700 nhân dân tệ để hỏa táng riêng con mèo, nhưng sau đó phát hiện con vật trong video do cửa hàng gửi không phải thú cưng của mình. Cửa hàng thừa nhận đã hỏa táng con mèo cùng những thú cưng khác.

Khi ngày càng nhiều chủ nuôi sẵn sàng chi tiền để có một cuộc chia tay trang trọng, thị trường tang lễ thú cưng Trung Quốc có thêm dư địa phát triển. Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng ấy, việc xây dựng tiêu chuẩn dịch vụ và cơ chế giám sát rõ ràng cũng trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo vệ cả giá trị tình cảm của người nuôi lẫn quyền lợi của khách hàng.