Đậu tương tăng giá mạnh nhờ nhu cầu nhiên liệu sinh học tăng cao
Giá đậu tương thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch mới nhất khi dòng tiền tiếp tục đổ vào nhóm nông sản phục vụ nhiên liệu sinh học. Dầu đậu tương bật tăng hơn 5%, lên mức cao nhất trong vòng ba năm rưỡi, trong bối cảnh giá năng lượng neo cao và nhiều chính sách thúc đẩy nhiên liệu sinh học được triển khai tại Mỹ và Indonesia.
Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường nông sản thế giới vừa trải qua một tuần giao dịch sôi động với tâm điểm là nhóm đậu tương. Giá đậu tương CBOT kỳ hạn tháng 7 đóng cửa tăng hơn 2%, lên 442 USD/tấn. Đáng chú ý, dầu đậu tương tăng mạnh 5,4%, đạt 1.657 USD/tấn - mức cao nhất kể từ cuối năm 2022.
Đà tăng của nhóm đậu tương được thúc đẩy mạnh bởi diễn biến trên thị trường năng lượng. Khi giá dầu thế giới duy trì ở vùng cao do những bất ổn địa chính trị, nhu cầu đối với các loại nhiên liệu thay thế cũng gia tăng, kéo theo nhu cầu tiêu thụ dầu thực vật dùng cho sản xuất nhiên liệu sinh học.
Tại Mỹ, giá chứng chỉ nhiên liệu sinh học D4 RINs đã vượt mốc 1,9 USD/gallon - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Diễn biến này phản ánh vai trò ngày càng lớn của nhiên liệu sinh học trong cơ cấu năng lượng, đồng thời tạo thêm lực hỗ trợ cho thị trường dầu đậu tương.
Bên cạnh đó, Indonesia cũng công bố kế hoạch triển khai tiêu chuẩn B50 từ năm 2026, theo đó tỷ lệ pha trộn dầu cọ vào nhiên liệu sẽ được nâng lên 50%. Chính sách này được đánh giá sẽ làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ nội địa, đồng thời thu hẹp nguồn cung dầu cọ xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh nguồn cung dầu thực vật toàn cầu có nguy cơ bị siết lại, dầu đậu tương Mỹ trở thành lựa chọn thay thế của nhiều nhà nhập khẩu và quỹ đầu tư, qua đó thúc đẩy giá tăng mạnh trong thời gian gần đây.
Ở chiều nguồn cung, thị trường tiếp tục nhận thêm lực đẩy khi Liên minh châu Âu (EU) từ chối một số lô hàng khô đậu tương từ Nam Mỹ do liên quan đến giống biến đổi gen HB4. Động thái này khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn trong ngắn hạn và góp phần hỗ trợ giá.
Đồng thời, nhu cầu ép dầu tăng mạnh cũng đẩy biên lợi nhuận ép dầu tại Mỹ lên mức kỷ lục 129,3 USD/tấn. Điều này buộc các nhà máy chế biến phải tăng công suất hoạt động và đẩy mạnh thu mua nguyên liệu đầu vào.
Trái ngược với xu hướng tăng trên thị trường quốc tế, thị trường trong nước hiện ghi nhận diễn biến phân hóa. Giá khô đậu tương nhập khẩu giao tháng 5 vẫn duy trì quanh mức 12.000 đồng/kg, trong khi các kỳ hạn xa dao động từ 11.600 - 11.900 đồng/kg.
Nguồn cung trong nước hiện được đánh giá khá dồi dào khi tổng lượng khô đậu tương trong tháng 5 ước tính tiệm cận 800.000 tấn, bao gồm hàng nhập khẩu cùng sản lượng từ các nhà máy ép dầu nội địa. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ chưa tăng tương ứng, làm gia tăng khả năng dư cung trong ngắn hạn.
Theo MXV, thị trường hàng hóa đang bước vào giai đoạn vận động theo mối liên kết chặt chẽ hơn giữa các nhóm ngành, đặc biệt là tác động lan tỏa từ thị trường năng lượng. Nếu giá dầu tiếp tục neo ở mức cao, các mặt hàng nông sản phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học nhiều khả năng sẽ còn được hỗ trợ trong thời gian tới. Tuy nhiên, do chênh lệch cung - cầu giữa các khu vực, xu hướng tăng có thể diễn ra không đồng đều và tạo ra sự phân hóa rõ nét hơn trên thị trường toàn cầu.
