Một bài chia sẻ của người đàn ông họ Vu trên mạng xã hội Trung Quốc gần đây đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi kể lại câu chuyện bỏ ra hơn 500.000 nhân dân tệ (khoảng 1,9 tỷ đồng) để xây nhà ở quê nhưng sau nhiều năm lại cảm thấy hối hận.

Câu chuyện được nhiều người xem như một lát cắt phản ánh thực trạng phổ biến tại nhiều vùng nông thôn Trung Quốc, nơi không ít gia đình vẫn dành phần lớn tài sản tích lũy để xây dựng nhà cửa khang trang với mong muốn “giữ thể diện”, dù cuộc sống thực tế đã gắn chặt với đô thị.

Theo chia sẻ của ông Vu, khoảng 9 năm trước, sau nhiều năm làm ăn nhỏ tại thành phố, ông tích góp được hơn 500.000 nhân dân tệ. Thời điểm đó, phong trào xây nhà mới tại quê diễn ra sôi động. Nhiều gia đình trong làng liên tiếp dựng lên những ngôi nhà hai tầng khang trang, bề thế. Trong khi đó, căn nhà cũ của gia đình ông đã xuống cấp và trở nên lạc lõng giữa những công trình mới xây.

Áp lực từ những lời bàn tán trong làng về việc “con cái thành đạt phải xây nhà mới ở quê” khiến ông quyết định phá bỏ nhà cũ để xây nhà mới. Ông Vu cho biết khi ấy bản thân tin rằng những người sinh ra ở nông thôn dù làm việc tại thành phố vẫn sẽ có ngày trở về quê sinh sống hoặc sum họp vào các dịp lễ, Tết. Vì vậy, việc sở hữu một căn nhà đẹp ở quê được xem là cách để khẳng định vị thế với họ hàng, làng xóm.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng lại phát sinh nhiều khó khăn ngoài dự tính. Ông Vu tâm sự, khi xây nhà ở nông thôn, việc xin giấy phép xây dựng phải trải qua nhiều bước xét duyệt và hoàn thiện thủ tục. Ông mất hơn hai tháng liên tục đi lại mới hoàn tất hồ sơ.

Không chỉ vậy, mâu thuẫn với hàng xóm cũng xuất hiện ngay từ giai đoạn khởi công. Một hộ dân liền kề cho rằng phần móng nhà lấn vào lối đi chung và yêu cầu gia đình ông lùi công trình vào trong để thuận tiện cho việc đỗ xe. Dù không đồng tình, ông Vu vẫn chấp nhận nhượng bộ để tránh tranh cãi và không làm gián đoạn thi công.

Đến giai đoạn hoàn thiện, gia đình tiếp tục phải điều chỉnh thiết kế do một số người trong khu vực cho rằng chiều cao và kiểu mái nhọn của căn nhà ảnh hưởng đến “phong thủy” xung quanh. Ông cho biết trong nhiều tháng liền, bản thân gần như phải túc trực tại công trình để giám sát tiến độ, kiểm tra chất lượng thi công và xử lý các phát sinh. Chi phí xây dựng vì thế cũng tăng mạnh.

Ban đầu, gia đình dự tính chỉ cần khoảng 400.000 nhân dân tệ (1,5 tỷ đồng) để hoàn thiện căn nhà hai tầng rưỡi trên diện tích khoảng 100m². Tuy nhiên, do phát sinh thêm chi phí vật liệu, nhân công, chậm tiến độ và xử lý các vấn đề liên quan, tổng số tiền cuối cùng vượt quá 500.000 nhân dân tệ.

Sau 8 tháng thi công, căn nhà hoàn thành và nhanh chóng trở thành một trong những ngôi nhà nổi bật nhất trong làng. Theo ông Vu, thời điểm đó gia đình thường xuyên nhận được lời khen từ hàng xóm và người thân, khiến ông tin rằng khoản tiền bỏ ra là xứng đáng. Thế nhưng cảm giác hài lòng ấy chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Ông chia sẻ rằng công việc, cuộc sống và việc học của con cái đều gắn bó với thành phố. Cha mẹ ông sau đó cũng chuyển lên thành phố sinh sống. Vì vậy, cả gia đình chỉ trở về quê vài ngày vào dịp lễ, Tết. Sau gần một thập kỷ, tổng thời gian sử dụng căn nhà cộng lại chưa đến hai tháng. Phần lớn thời gian, ngôi nhà luôn trong tình trạng khóa cửa bỏ không.

Theo ông Vu, việc không có người ở thường xuyên khiến căn nhà nhanh chóng xuống cấp. Mỗi lần trở về, sân vườn cỏ mọc um tùm, tường phủ rêu, lá khô chất đầy lối đi. Bên trong nhà bám bụi dày, chăn đệm ẩm mốc và xuất hiện nhiều mạng nhện. Mỗi lần như thế, gia đình gần như phải dành một đến hai ngày đầu chỉ để dọn dẹp nhà cửa thay vì nghỉ ngơi. Điều này khiến các thành viên ngày càng ngại trở về quê.

Điều khiến ông tiếc nuối hơn cả là giá trị sử dụng thực tế của căn nhà quá thấp. Dù được xem là tài sản cố định, căn nhà ở quê gần như không thể bán hoặc cho thuê do phần lớn người trẻ trong làng đã rời quê lên thành phố làm việc.

Ông cũng nhắc đến một người bạn thân có điều kiện kinh tế tương đương nhưng lựa chọn sửa sang lại căn nhà cũ thay vì xây mới. Người này chỉ chi một khoản tiền nhỏ để gia cố và cải tạo không gian sống, nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu sử dụng mỗi khi trở về quê. Trong khi đó, ông đã dồn gần như toàn bộ số tiền tích góp vào một căn nhà chủ yếu phục vụ nhu cầu “giữ thể diện”, đổi lại là áp lực tài chính kéo dài nhiều năm.

“Tôi từng nghĩ xây nhà lớn ở quê là thành công nhưng sau này mới hiểu nhiều khi đó chỉ là sự chạy theo sĩ diện”, ông Vu trải lòng. Từ trải nghiệm cá nhân, ông cho rằng những người có ý định xây nhà ở nông thôn cần cân nhắc kỹ nhu cầu sử dụng thực tế, khả năng tài chính cũng như kế hoạch sinh sống lâu dài, thay vì chạy theo tâm lý so sánh hoặc áp lực từ dư luận địa phương.