Cao Bằng: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân ca Dá Hai Thông Huề
Để gìn giữ, bảo tồn và phát huy dân ca Dá Hai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cao Bằng đã chủ trì triển khai đề tài khoa học “Bảo tồn, phục dựng di sản văn hóa Dá Hai Thông Huề, xã Đoài Dương, huyện Trùng Khánh” (từ tháng 4/2020 - 10/2022) do Chủ tịch Chi hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Lê Chí Thanh làm chủ nhiệm đề tài.
Dân ca Dá Hai của người Nùng Thông Huề (Trùng Khánh, Cao Bằng) là nét đặc trưng của nghệ thuật sân khấu tuồng, là món ăn tinh thần quý báu luôn được gìn giữ và phát huy của đồng bào các dân tộc trong tỉnh. Đây là loại ca kịch mang tính tổng hợp, gần gũi với nhân dân bằng sự hòa trộn giữa lời ca, tiếng nhạc và cả những điệu múa vô cùng hấp dẫn.
 |
| Các nghệ sĩ biểu diễn Dá Hai trên sân khấu (Ảnh sưu tầm). |
Khác với nhiều loại hình dân ca, Dá Hai đòi hỏi phải có sân khấu để trình diễn, sức chứa của sân bãi dành cho khán giả xem từ 800 người trở lên. Nội dung trong các tác phẩm tuồng Dá Hai đã không chỉ dừng lại ở các tích truyện cũ mà phải có sự sáng tạo, gắn liền với cuộc sống và mang giá trị nhân văn sâu sắc như ca ngợi Đảng, Bác Hồ, ca ngợi quê hương, đất nước,.... Với 10 làn điệu diễn đạt trạng thái tâm lý hỷ, nộ, ái, ố và phản ánh những hoạt động diễn ra tác động đến tư tưởng, tình cảm của con người; Dá Hai quy tụ đầy đủ mọi mặt của cuộc sống xã hội, đại diện cho mọi tầng lớp thông qua nhân cách hóa các nhân vật.
Do tính đổi mới chậm và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật hiện đại ngày càng cao, dân ca Dá Hai đang dần bị mai một theo thời gian.
Để bảo tồn, phát huy dân ca Dá Hai của tỉnh Cao Bằng, song song với việc thực hiện đề tài cấp tỉnh “Phục hồi, bảo tồn di sản văn hóa Dá Hai Thông Huề, xã Đoài Dương, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng”, đến nay, Đội Văn nghệ Dá Hai Thông Huề được thành lập theo quyết định của UBND xã Đoài Dương.
Việc thành lập Đội Văn nghệ Dá Hai giúp gìn giữ loại hình dân ca đặc sắc, danh tiếng một thời của các huyện miền Đông của tỉnh. Xây dựng thị trấn Thông Huề trở thành phố cổ văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững, đồng thời tạo thu nhập, nâng cao giá trị tinh thần cho nhân dân.
