Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 267/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.

Theo Nghị định, đối tượng bị xử lý kỷ luật gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp hoặc lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách; cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí hoặc vi phạm trong tổ chức thực hiện công tác phòng, chống lãng phí.

Đối tượng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại là người trực tiếp thực hiện hành vi gây lãng phí dẫn đến thiệt hại.

Người đứng đầu để xảy ra lãng phí có thể bị cách chức

Nghị định quy định cụ thể về áp dụng hình thức kỷ luật đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách.

Theo đó, người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý để xảy ra hành vi gây lãng phí ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách trực tiếp bị xem xét áp dụng hình thức kỷ luật như sau:

Hình thức kỷ luật khiển trách được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm.

Hình thức kỷ luật cảnh cáo được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 03 năm đến 07 năm.

Hình thức kỷ luật cách chức được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 07 năm đến 20 năm, chung thân hoặc tử hình. 

Cán bộ, công chức gây lãng phí trên 75 triệu đồng có thể bị buộc thôi việc

Đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí, Nghị định quy định nhiều mức kỷ luật tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm và giá trị thiệt hại.

Kỷ luật khiển trách nếu có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng. Hoặc có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng và thuộc một trong các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật...

Kỷ luật cảnh cáo nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự; hoặc có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.

Hình thức cách chức áp dụng với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo theo quy định tại khoản 2 nêu trên mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự.

Hoặc có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, bãi nhiệm, người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả...

Hình thức kỷ luật buộc thôi việc áp dụng đối với công chức, viên chức, có hành vi gây lãng phí, nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự.

Có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng người vi phạm không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp tăng nặng mức kỷ luật theo quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức...