Miền Bắc liên tiếp lập đỉnh phụ tải giữa nắng nóng cực đoan

Theo ông Nguyễn Đức Ninh – Tổng giám đốc NSMO, trong giai đoạn từ 23–27/5, khu vực miền Bắc hứng chịu đợt nắng nóng diện rộng với nền nhiệt phổ biến 38 - 40°C, có nơi vượt ngưỡng 40°C. Sức tiêu thụ điện tăng đột biến vào các khung giờ trưa và tối khiến hệ thống liên tục vận hành trong trạng thái căng thẳng.

Lưới điện quốc gia và khu vực miền Bắc liên tục ghi nhận những con số kỷ lục:

Toàn quốc: Công suất cực đại lên mức 58.103 MW (tăng 5,7% so với đỉnh năm 2025).

Miền Bắc: Công suất cực đại đạt 29.716 MW (tăng 5,4% so với kỷ lục 2025); sản lượng tiêu thụ chạm mốc 629 triệu kWh (tăng 25,4% sản lượng và 26,4% công suất so với cùng kỳ năm ngoái).

Ngày 23/5: Công suất cực đại toàn quốc đạt 53.512 MW. Ngày 24/5 (Thứ Bảy): Dù là ngày nghỉ (thường phụ tải chỉ bằng 80-85% ngày thường), công suất cực đại toàn quốc vẫn đạt 48.729 MW (lúc 21h50); riêng miền Bắc đạt kỷ lục mới với 26.595 MW (lúc 22h15).

Ngày 25/5: Công suất phụ tải toàn quốc lúc 13h40 vọt lên 57.120 MW. Miền Bắc thiết lập đỉnh mới 29.667 MW, tăng gần 11,5% so với mức đỉnh trước đó. Ngày 26/5 (Đỉnh điểm cao tải): Hệ thống đồng loạt xác lập kỷ lục mới cả về công suất lẫn sản lượng:

Ngày 27/5: Vào lúc 13h15, phụ tải miền Bắc xấp xỉ 29.800 MW. Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) và Tổng công ty Điện lực Hà Nội (EVNHANOI) đã phải thực hiện điều chỉnh phụ tải (DR) khoảng 300-400 MW, đồng thời huy động nguồn Diesel dự phòng từ khách hàng.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ Công Thương, NSMO đã chủ động triển khai đồng bộ nhóm giải pháp kỹ thuật, điều hành nguồn và lưới điện.  Doanh nghiệp đã tối ưu hóa và huy động linh hoạt nguồn điện bằng các phương án cụ thể:

Điều tiết thủy điện: Vận hành tiết kiệm, ưu tiên giữ nước tại các hồ chứa lớn (đặc biệt là hệ thống bậc thang sông Đà) để làm nguồn dự phòng chiến lược cho các đợt nắng nóng cực đoan tiếp theo.

Dịch chuyển khung giờ phát: Chuyển giờ phát điện cao điểm của các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc (từ 21/5 đến 30/6/2026) để tập trung ứng phó khung giờ cao điểm của hệ thống.

Nguồn khí và LNG: Phối hợp chặt chẽ với PVGas và PV Power tối ưu nguồn điện LNG, cân đối nhiên liệu hiệu quả.

Sẵn sàng nguồn dự phòng: Hoãn toàn bộ lịch sửa chữa nguồn và lưới điện chưa cấp bách (từ 22–28/5); đôn đốc khắc phục nhanh các tổ máy suy giảm công suất; huy động dịch vụ phụ (Ninh Bình, Bà Rịa, Ô Môn) và sẵn sàng chạy dầu DO khi cần thiết.

 Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng đã chủ động nâng cao năng lực truyền tải và quản lý vận hành nguồn điện một cách hợp lý như:

Phân bổ nguồn lực: Liên tục ban hành văn bản gửi EVN và các tổng công ty điện lực để cập nhật, phân bổ khả dụng nguồn điện trong tuần cao điểm.

Đóng điện công trình mới: Đóng điện 905 MVar tụ bù ngang tại miền Bắc để cải thiện chất lượng điện áp. Đang đẩy nhanh tiến độ dự án lưu trữ năng lượng BESS tại Hà Nội (dự kiến đóng 50 MW vào cuối tháng 6/2026 và tiếp tục triển khai quy mô 220 MW).

Ứng dụng công nghệ: Tính toán trào lưu công suất phản kháng theo thời gian thực; vận hành hệ thống cảnh báo vi phạm trên nền SCADA; đánh giá an ninh hệ thống điện trực tuyến (DSA) để hỗ trợ điều độ viên ra quyết định chính xác.

Kịch bản khẩn cấp: Xây dựng quy trình sa thải phụ tải khi có nguy cơ sụp đổ điện áp; tổ chức diễn tập khởi động đen và khôi phục lưới điện trên diện rộng.

Theo dự báo, đây mới chỉ là giai đoạn đầu mùa khô năm 2026, áp lực cung ứng điện cho miền Bắc thời gian tới vẫn rất lớn. Để giảm tải cho hệ thống, NSMO đề xuất thực hiện quyết liệt các giải pháp quản lý nhu cầu tiêu thụ điện:

Định hướng dài hạn: Các Sở Công Thương cần phối hợp chặt chẽ với điện lực địa phương, làm việc trực tiếp với các khách hàng sử dụng điện lớn (đặc biệt là khối công nghiệp) để lập kế hoạch điều chỉnh lịch sản xuất phù hợp từ tháng 5 đến tháng 7.

Các biện pháp này bám sát Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện, thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, đồng thời sẵn sàng huy động nguồn điện dự phòng tại chỗ của doanh nghiệp khi hệ thống gặp áp lực.

Khẳng định vai trò then chốt của Bộ Công Thương

Thực tiễn giữ vững dòng điện an toàn, ổn định qua 5 ngày phụ tải lập đỉnh liên tiếp đã khẳng định vai trò chỉ đạo nhạy bén và năng lực quản trị ngành của Bộ Công Thương.

Thay vì chỉ ứng phó khi có sự cố, định hướng điều hành của Bộ đã chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa rủi ro. Sự chỉ đạo sát sao từ Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng trong việc liên tục cập nhật phương thức vận hành, giám sát nguồn nhiên liệu, đôn đốc các công trình lưới điện truyền tải và thúc đẩy phối hợp liên ngành (NSMO, EVN, PVGas, PV Power) là yếu tố then chốt giúp lưới điện quốc gia vượt qua đợt thử thách cực đoan đầu mùa hè 2026 thành công.