Nguồn cung quả đẹp khan hiếm do ảnh hưởng thiên tai

Bước vào cao điểm vụ Tết 2026, thủ phủ phật thủ Đắc Sở (xã Dương Hòa, Hà Nội) trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi các nhà vườn tất bật thu hoạch và lựa chọn những quả đạt chất lượng tốt nhất để đưa ra thị trường. Tuy nhiên, ảnh hưởng nặng nề từ các đợt bão lũ trước đó đã khiến nhiều diện tích cây trồng chậm phát triển, kéo theo nguồn cung phật thủ đẹp sụt giảm đáng kể so với mọi năm. Những ngày cận Rằm tháng Chạp, dù không khí tại các khu vườn diễn ra khẩn trương, nỗi lo về sản lượng vẫn hiện hữu trên gương mặt người nông dân khi chứng kiến nhiều gốc cây không thể cho trái đạt chuẩn như kỳ vọng do thiên tai khắc nghiệt. Việc thu hái và tuyển chọn từng quả đủ tiêu chuẩn để kịp giao cho khách đặt trước cũng như thương lái đến gom hàng được thực hiện hết sức tỉ mỉ, nhằm tận dụng tối đa những giá trị còn sót lại sau mùa bão lũ vừa qua.

Chị Tạ Thị Thùy Dung là một hộ trồng phật thủ lâu năm ở xã Dương Hòa với quy mô khoảng 550 gốc, phân bố tại hai khu vườn khác nhau. Chị Dung chia sẻ, các đợt bão kèm mưa lũ vào tháng 9 và tháng 10 năm 2025 đã khiến vườn nhà chị bị ngập nặng, làm hàng trăm cây bị chết khô hoàn toàn. Theo chị Dung, số cây còn sống cũng rất khó phát triển đẹp, vì vậy phật thủ đạt mẫu mã chuẩn năm nay gần như khan hiếm trên toàn thị trường. Chị cho biết thêm, hàng trăm cây không thể vượt qua đợt ngập sâu, trong khi số còn lại khó ra quả có thế dáng chuẩn, khiến việc tìm kiếm hàng trưng bày trở nên vô cùng gian nan đối với cả người bán lẫn người mua trong dịp Tết này.

Cùng chung hoàn cảnh khó khăn, chị Phạm Thảo – người có hơn chục năm gắn bó với nghề trồng phật thủ tại xã Dương Hòa – cũng cho biết chưa năm nào thị trường lại khan hiếm hàng đẹp như năm nay. Theo quan sát của chị Thảo, những quả phật thủ đẹp với mức giá từ 1 triệu đồng mỗi quả hầu như đã được thương lái đến tận vườn đặt mua và buộc dây đánh dấu từ rất sớm, chờ ngày thu hoạch sát Tết. Phần còn lại tại vườn chủ yếu là hàng giá rẻ, trong khi sản lượng chung cũng không được như năm ngoái do cây không đạt sức sinh trưởng tốt. Chị Thảo khẳng định, những quả đẹp có giá tiền triệu gần như đã được khách đặt hết từ sớm, còn lại chủ yếu là hàng phổ thông phục vụ nhu cầu bình dân.

Tại khu vực Đan Phượng (Hà Nội), không khí thu hoạch cũng diễn ra khẩn trương khi người dân liên tục cắt tỉa, đóng gói để kịp cung ứng cho thị trường cuối năm, bất chấp điều kiện thời tiết không thuận lợi. Chị Nguyễn Thị Hồng Vân, đang tất bật tại vườn của gia đình, cho biết năm nay thời tiết diễn biến bất thường khiến sản lượng phật thủ giảm rõ rệt so với mọi năm do mưa bão kéo dài. Dù vậy, chị Vân cùng gia đình vẫn nỗ lực thu hái, đồng thời thực hiện các công đoạn bọc giấy, đóng thùng và vận chuyển cẩn thận nhằm đảm bảo chất lượng quả tốt nhất khi đến tay người tiêu dùng. Với chị Vân, việc duy trì sự chuyên nghiệp trong bối cảnh sản lượng sụt giảm chính là cách để giữ vững uy tín và đảm bảo nguồn thu ổn định cho gia đình.

Giá bán tăng cao giúp nhà vườn ổn định thu nhập

Mặc dù phải đối mặt với tình trạng mất mùa, giá bán phật thủ năm nay lại ghi nhận mức tăng đáng kể, qua đó giúp người nông dân phần nào yên tâm hơn về nguồn tài chính cho gia đình. Theo ghi nhận tại các hộ trồng, giá bán năm nay tăng khoảng 20% đến 30% so với năm ngoái, trong đó riêng những quả có mẫu mã đẹp có thể đạt mức giá cao gấp đôi. Những quả có hình dáng giống bàn tay Phật, với các ngón xòe đều và màu sắc hài hòa, thường được thị trường ưa chuộng và có giá bán cao, dao động từ vài trăm nghìn đồng đến 3 triệu đồng mỗi quả. Đây cũng là động lực để các nhà vườn tập trung chăm sóc kỹ lưỡng những quả phật thủ còn lại, nhằm mang về giá trị kinh tế cao nhất trong vụ mùa quan trọng nhất của năm.

Chị Phạm Thu Thảo, chủ một nhà vườn trồng phật thủ tại xã Đan Phượng, bày tỏ sự lạc quan khi cho rằng năm nay phật thủ dù mất mùa nhưng lại được giá, giúp gia đình chị phần nào yên tâm hơn về bài toán kinh tế khi Tết đang đến gần. Theo dự kiến, vụ thu hoạch này gia đình chị có thể thu về khoảng 300 đến 400 triệu đồng nhờ giá bán lẻ và giá thương lái đều duy trì ở mức cao. Đây được xem là nguồn thu quan trọng, giúp gia đình chị trang trải cuộc sống sau những thiệt hại do thiên tai gây ra, đồng thời chuẩn bị cho một cái Tết đầy đủ hơn. Cũng như nhiều hộ dân khác tại Đắc Sở, chị Thảo đang kỳ vọng vào sức mua lớn từ thị trường Hà Nội để bù đắp những khó khăn đã phải đối mặt suốt thời gian qua.

Ông Nguyễn Văn Hưng, chủ một nhà vườn trồng phật thủ tại xã Đan Phượng, cho hay một quả phật thủ đẹp phải có dáng to, tròn, các ngón xếp đều, nhiều ngón và vươn lên rõ nét. Theo ông Hưng, đường kính quả càng rộng, kết hợp với màu sắc tươi và hương thơm đậm thì giá trị càng cao, thậm chí có những quả độc lạ còn mang giá trị tinh thần rất lớn. Đặc biệt, phật thủ có ưu điểm là để càng lâu càng tỏa hương thơm dịu và nếu được bảo quản tốt trong điều kiện thời tiết hanh khô, quả có thể giữ được từ 4 đến 6 tháng. Chính vì vậy, những quả đạt tiêu chuẩn luôn được đóng gói hết sức cẩn thận, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ làm trầy xước hoặc gãy ngón cũng có thể khiến giá trị bị giảm đáng kể.

Bổ sung thêm về kỹ thuật canh tác và giá trị sử dụng, ông Lê Tuấn, chủ vườn phật thủ tại xã Đan Phượng, cho biết cây phật thủ chỉ cần trồng khoảng 1 đến 2 năm là đã có thể cho thu hoạch, song vòng đời của cây khá ngắn, chỉ kéo dài từ 5 đến 7 năm. Ông Tuấn nhấn mạnh, sau khoảng thời gian này, người dân cần chủ động chặt bỏ để trồng lứa cây mới nhằm đảm bảo chất lượng quả luôn đạt độ bóng và vẻ đẹp tốt nhất phục vụ nhu cầu biếu tặng. Ngoài công dụng dùng để thắp hương, quả phật thủ còn được sử dụng đa dạng như thái khô ngâm rượu xoa bóp, ngâm mật ong chữa đau họng hoặc làm thuốc bắc. Toàn bộ nội dung bài viết phản ánh rõ nỗ lực vượt khó của bà con nông dân, đồng thời khẳng định giá trị bền vững của loại cây đặc sản vùng ngoại thành trong đời sống và thị trường Tết.