Thị trường cá chép đỏ tăng sức nóng vào cuối năm

Theo truyền thống văn hóa lâu đời của người Việt Nam, ngày 23 tháng Chạp hằng năm là thời điểm quan trọng để chuẩn bị lễ cúng tiễn ông Công, ông Táo về chầu trời, báo cáo những công việc trong năm qua ở hạ giới. Bên cạnh mâm cơm cúng với đầy đủ các món ăn truyền thống, người dân thường sử dụng cá chép đỏ đặt cạnh mâm lễ vật, sau đó đem thả phóng sinh ở ao hồ, sông suối gần nhà với ý nghĩa cá chép hóa rồng, làm phương tiện đưa các vị thần bếp trở về thiên đình. Chính nét đẹp văn hóa này đã giúp làng Tân Cổ thuộc xã Lưu Vệ, tỉnh Thanh Hóa trở thành một vựa cá nổi tiếng, mỗi năm cung cấp cho thị trường trong và ngoài tỉnh sản lượng từ 20 đến 25 tấn cá chép đỏ chất lượng cao.

Cá chép đỏ tại vùng đất Tân Cổ từ lâu đã khẳng định được thương hiệu nhờ hình dáng cân đối, màu sắc đỏ óng rực rỡ, vảy sáng đều và đặc biệt là sức sống bền bỉ, nên luôn được người tiêu dùng ở nhiều địa phương ưa chuộng. Trong vụ thu hoạch năm nay, nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi cho việc nuôi trồng, cá sinh trưởng rất tốt, đạt kích cỡ đồng đều và màu sắc bắt mắt. Mức giá cá chép đỏ bán sỉ tại ao hiện dao động ổn định trong khoảng từ 130.000 đến 150.000 đồng/kg đối với loại có kích cỡ từ 20 đến 30 con/kg, trong khi giá bán lẻ ngoài thị trường thường ở mức 20.000 đến 30.000 đồng cho mỗi bộ 3 con cá.

Ông Lê Hùng Cường (56 tuổi), một hộ nuôi cá có thâm niên lâu năm tại làng Tân Cổ, cho biết nghề nuôi cá chép đỏ phục vụ dịp Tết ông Công, ông Táo chính là nguồn thu nhập quan trọng nhất của gia đình ông mỗi khi Tết đến, xuân về. Hiện gia đình ông sở hữu khoảng 2 sào ao nuôi cá và dự kiến đợt này sẽ thu hoạch khoảng 3 tạ cá thương phẩm. Với mức giá bán hiện tại, ông ước tính sẽ thu về từ 30 đến 40 triệu đồng, tạo nguồn chi phí đáng kể để lo cho cái Tết của gia đình thêm phần sung túc, đầy đủ.

Ông Nguyễn Văn Sơn, trú tại thôn Bái Trúc, chia sẻ rằng năm nay gia đình ông thu hoạch được tổng cộng hơn 2 tấn cá chép đỏ và ghi nhận giá bán tăng nhẹ so với mọi năm do một số vùng nuôi cá ở phía Bắc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, mưa bão, khiến nguồn cung sụt giảm. Theo tính toán của ông Sơn, hiện cá bán sỉ đạt mức 100.000 đồng/kg và bán lẻ từ 130.000 đến 150.000 đồng/kg, cao hơn năm ngoái từ 20.000 đến 30.000 đồng/kg, giúp những người nuôi cá như ông có mức lợi nhuận khá tốt và yên tâm đầu tư cho các vụ tiếp theo.

Anh Nguyễn Văn Long, một thương lái đến từ phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, cho biết suốt hơn chục năm nay, cứ đến sát ngày 23 tháng Chạp là anh lại đánh xe tải về làng Tân Cổ để nhập cá, bởi cá ở đây luôn có màu đỏ óng, to đẹp và khỏe mạnh nên khách hàng rất ưa chuộng. Năm nay, anh Long quyết định nhập khoảng 1 tấn cá để phục vụ nhu cầu đổ sỉ cũng như bán lẻ cho bà con trong vùng, đồng thời tin tưởng rằng với chất lượng cá tốt như vậy, việc tiêu thụ sẽ diễn ra thuận lợi, nhanh chóng trong những ngày cao điểm sắp tới.

Nâng cao giá trị nhờ quy hoạch và kỹ thuật nuôi

Để có được những lứa cá chép đỏ đạt tiêu chuẩn cao cung ứng cho thị trường, các hộ dân tại xã Lưu Vệ đã bắt đầu công việc từ nhiều tháng trước với quy trình chăm sóc tỉ mỉ và nghiêm ngặt. Thông thường, từ tháng 3 âm lịch, bà con đã thả cá xuống ao, song cũng có những hộ bắt đầu muộn hơn vào khoảng tháng 7 đến tháng 8 âm lịch, như trường hợp của anh Nguyễn Văn Bảy ở thôn Tân Trúc. Anh Bảy cho biết, với diện tích 1.500 m² ao, anh đã thả cá giống từ khi chúng chỉ bằng nửa đốt ngón tay và sau khoảng 4 đến 5 tháng chăm sóc đúng kỹ thuật, cá đạt kích cỡ từ 2 đến 3 ngón tay, là thời điểm hoàn hảo nhất để xuất bán.

Kỹ thuật nuôi cá của người dân nơi đây còn thể hiện ở khâu chuẩn bị trước khi xuất xưởng, khi các hộ chủ động đưa cá vào bể tạm hoặc bể ép để cá trở nên săn chắc, khỏe mạnh hơn, nhằm giảm thiểu tối đa tình trạng hao hụt hay chết cá trong quá trình vận chuyển đi xa. Ông Lê Hữu Tri (67 tuổi), người đã dành trọn 30 năm gắn bó với nghề tại thôn Bái Trúc, chia sẻ rằng gia đình ông bắt đầu thả cá giống từ tháng 10 âm lịch và đến giữa tháng Chạp thì tiến hành hút ao, thả lưới. Vụ này, ông Tri thu hoạch được hơn 7 tạ cá với giá dao động từ 120.000 đến 150.000 đồng/kg, nên sau khi trừ hết các chi phí, gia đình ông vẫn còn dư một khoản lãi ổn định.

Anh Lê Đức Thuận, một người nuôi cá tại làng Tân Cổ, cho biết gia đình anh đã chuẩn bị cho vụ cá cúng này từ cách đây 4 đến 5 tháng để kịp cung ứng cho thị trường khoảng 6 đến 7 tấn cá chép, chủ yếu theo hình thức bán sỉ cho thương lái. Nhờ chủ động trong khâu phân phối cùng chất lượng cá vượt trội, nên chỉ đến trưa ngày 22 tháng Chạp, toàn bộ diện tích ao nuôi của gia đình anh đã không còn con cá nào để bán lẻ, do các đơn hàng đã được thương lái thu mua sạch từ trước. Điều này giúp gia đình anh giải tỏa nỗi lo về đầu ra, yên tâm dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị đón Tết.

Lãnh đạo UBND xã Lưu Vệ đánh giá, các thôn Bái Trúc, Tân Cổ và Tân Trúc là những địa phương có truyền thống nuôi cá chép đỏ lâu đời nhất trên địa bàn, với quy mô hơn 400 hộ nuôi trên diện tích khoảng 50 ha mặt nước. Mỗi năm, toàn xã cung cấp cho thị trường khoảng 50 tấn cá phục vụ Tết Táo quân, không chỉ tiêu thụ tại chỗ mà còn vươn xa đến các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và Quảng Trị. Nhờ nghề truyền thống này, nhiều hộ gia đình có thể thu về từ 100 đến 150 triệu đồng mỗi dịp cuối năm, tạo nguồn lực kinh tế quan trọng để trang trải chi tiêu và cải thiện đời sống.

Ông Lê Đình Cường, sinh sống tại thôn Tân Cổ, khẳng định nghề nuôi cá chép đỏ và cá giống đã trở thành “cứu cánh” nuôi sống rất nhiều hộ dân trong vùng suốt hàng chục năm qua nhờ thị trường tiêu thụ ổn định. Hầu hết các gia đình trong thôn đều tận dụng diện tích đất sẵn có để đào ao nuôi cá, dù diện tích lớn hay nhỏ thì cuối năm cũng mang lại một khoản thu nhập khá, giúp đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao rõ rệt.

Hiện nay, làng Tân Cổ đang duy trì từ 150 đến 250 hộ chuyên nuôi cá giống và chính quyền xã đã có những chính sách quy hoạch bài bản, tạo điều kiện cho bà con nhận thầu đất, xây dựng trang trại quy mô lớn. Hằng năm, địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, chuyển giao khoa học – công nghệ mới vào sản xuất, giúp cá đạt năng suất cao và hạn chế dịch bệnh. Với sự chuẩn bị chu đáo từ khâu nuôi trồng đến tiêu thụ, người dân xã Lưu Vệ đang đón chờ một mùa Tết Táo quân bội thu và tràn đầy hy vọng vào tương lai tươi sáng của nghề nuôi cá truyền thống quê hương.