Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua tuần giao dịch nhiều biến động khi áp lực chốt lời gia tăng sau chuỗi tăng kéo dài hơn 8 tuần liên tiếp. Kết thúc tuần giao dịch từ ngày 18-22/5, VN-Index đóng cửa tại 1.877,13 điểm, giảm 44,47 điểm so với tuần trước. Riêng phiên cuối tuần, chỉ số mất gần 20 điểm khi sắc đỏ lan rộng trên phần lớn nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Trong khi đó, HNX-Index vẫn duy trì được đà tăng, đóng cửa ở mức 267,51 điểm.

Dù VN-Index từng vượt mốc 1.900 điểm, nhiều chuyên gia cho rằng đà tăng hiện nay vẫn chưa thực sự đồng đều khi chủ yếu được dẫn dắt bởi một số mã vốn hóa lớn. Phần lớn cổ phiếu còn lại vẫn giao dịch trong trạng thái phân hóa mạnh, khiến khả năng tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn trở nên khó khăn hơn.

Thanh khoản thị trường tiếp tục cải thiện nhưng dòng tiền chưa tạo được sự lan tỏa rõ rệt. Theo thống kê từ Công ty cổ phần Chứng khoán Kiến Thiết Việt Nam (CSI), khối lượng giao dịch bình quân trên HOSE đạt khoảng 913 triệu cổ phiếu/phiên, tăng hơn 11% so với tuần trước. Giá trị giao dịch đạt khoảng 27.075 tỷ đồng mỗi phiên.

Ở chiều ngược lại, áp lực bán ròng từ nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm đáng chú ý. Trong tuần qua, khối ngoại bán ròng gần 6.250 tỷ đồng, tập trung mạnh ở nhóm cổ phiếu ngân hàng như MSB, MBB và ACB.

Theo thống kê của Công ty TNHH Quản lý quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), từ năm 2020 đến nay, khối ngoại đã rút ròng hơn 13 tỷ USD khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam, khiến tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong rổ VN-Index giảm xuống còn khoảng 14,5%. Nhiều ý kiến cho rằng thị trường hiện vẫn thiếu nền tảng dòng vốn dài hạn đủ mạnh để tạo nên xu hướng tăng bền vững.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên gần đây, bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đã mở rộng nhanh về quy mô nhưng chiều sâu vẫn còn hạn chế, đặc biệt là sự thiếu hụt của dòng vốn tổ chức dài hạn.

Theo bà Hương, dòng tiền hiện nay đang phân hóa rõ giữa hoạt động đầu cơ ngắn hạn và dòng vốn đầu tư gắn với tăng trưởng kinh tế thực chất. Trong đó, các định chế tài chính như công ty bảo hiểm hay quỹ đầu tư dài hạn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm biến động và ổn định tâm lý thị trường.

Ở góc nhìn khác, ông Hoàng Việt Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS), cho rằng bài toán lớn nhất của thị trường sau nâng hạng không chỉ là thu hút mà còn là khả năng giữ chân dòng vốn ngoại.

Theo ông, điểm nghẽn hiện nay nằm ở việc thiếu hụt hàng hóa chất lượng cao và quy mô doanh nghiệp niêm yết còn hạn chế. Điều này đòi hỏi thị trường cần thêm nhiều doanh nghiệp lớn tham gia IPO và niêm yết để mở rộng cơ hội đầu tư cho các quỹ ngoại. Dù vậy, giới phân tích vẫn đánh giá tích cực về triển vọng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam đang bước vào “làn sóng IPO thứ ba” nhờ hàng loạt chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và thị trường vốn. Nếu diễn ra thuận lợi, làn sóng IPO mới có thể huy động lượng vốn tương đương 3-5% GDP, qua đó giúp thị trường chứng khoán phát huy tốt hơn vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Một điểm tựa quan trọng khác đến từ lực lượng nhà đầu tư cá nhân trong nước. Số lượng tài khoản chứng khoán hiện đã vượt mốc 12 triệu, tăng mạnh so với khoảng 2 triệu tài khoản trước năm 2020.

Theo giới chuyên gia, sự mở rộng nhanh của lực lượng nhà đầu tư cá nhân giúp thị trường giảm bớt phụ thuộc vào dòng vốn ngoại, đồng thời tạo lực cầu nội đáng kể trong các giai đoạn biến động mạnh. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thị trường vẫn chịu nhiều áp lực từ môi trường quốc tế.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán Pinetree, diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, giá dầu neo cao và nguy cơ lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao đang tạo thêm áp lực lên tâm lý nhà đầu tư.

Đặc biệt, việc eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng khiến giá năng lượng tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại lạm phát toàn cầu có thể quay trở lại. Ngoài ra, giới đầu tư cũng đang theo dõi sát các dữ liệu kinh tế Mỹ cùng định hướng chính sách của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh.

Nguy cơ Fed kéo dài thời gian duy trì lãi suất cao được xem là yếu tố có thể tiếp tục gây sức ép lên dòng vốn tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Theo đánh giá của nhiều công ty chứng khoán, VN-Index nhiều khả năng sẽ tiếp tục dao động tích lũy trong vùng 1.850-1.920 điểm trong ngắn hạn trước khi hình thành xu hướng rõ ràng hơn.

Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) cho rằng thị trường hiện chủ yếu đang ở trạng thái “nhiễu động ngắn hạn” thay vì xuất hiện rủi ro hệ thống. Dòng tiền bắt đáy vẫn hoạt động khá tích cực mỗi khi thị trường điều chỉnh sâu, cho thấy lực cầu nội vẫn đang đóng vai trò nâng đỡ quan trọng.

Trong bối cảnh hiện nay, giới phân tích khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro danh mục, hạn chế sử dụng đòn bẩy cao và tập trung vào các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, hưởng lợi từ dòng tiền dài hạn hoặc kỳ vọng nâng hạng thị trường trong thời gian tới.