Sự xuất hiện của nghệ sĩ Kiều Chinh trên thảm đỏ Liên hoan phim Cannes 2026 đang thu hút sự quan tâm của giới yêu điện ảnh. Ở tuổi 89, nữ nghệ sĩ diện áo dài truyền thống, xuất hiện cùng nhà sản xuất Daniel K. Winn trong khuôn khổ giới thiệu phim điện ảnh “Chrysalis” (Chiếc kén).

Bộ phim kể về hành trình của một chàng trai Mỹ trên đất Việt. Trên trang cá nhân, Daniel K. Winn đăng tải hình ảnh Kiều Chinh tại Cannes kèm dòng chia sẻ bày tỏ sự trân trọng dành cho nữ diễn viên kỳ cựu. Trong dự án “Chrysalis”, Daniel K. Winn vừa đảm nhiệm vai nam chính và là nhà sản xuất của phim. Kiều Chinh đảm nhận vai bà nội của anh. Đây là lần trở lại Việt Nam sau hơn 10 năm của Kiều Chinh, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp lẫy lừng kéo dài hơn 60 năm của nữ nghệ sĩ.

Mỹ nhân Sài Gòn được phong danh hiệu “Đệ nhất diễn viên”

Kiều Chinh sinh năm 1937 tại Hà Nội, là con út trong gia đình có 3 người con. Mẹ mất sớm nên từ nhỏ Kiều Chinh được cha chăm sóc, dạy dỗ rất kỹ. Ông thường xuyên đưa con gái đi xem phim tại các rạp nổi tiếng ở Hà Nội như Majestic (đại lộ Đồng Khánh, nay là phố Hàng Bài), rạp Philhamonique (nay là rạp rối nước phố Đinh Tiên Hoàng), đồng thời giảng giải cho Kiều Chinh về nội dung tác phẩm và các tài tử điện ảnh.

Năm 1954, sau Hiệp định Geneve, gia đình Kiều Chinh ly tán. Chị của bà theo chồng sang Pháp, anh trai tham gia kháng chiến. Bố muốn đi tìm anh nên đã đẩy bà lên máy bay cùng lời dặn: "Con vào Nam trước, bố ở lại tìm anh rồi sẽ vào sau". Hai bố con Kiều Chinh không thể ngờ đó chính là lần cuối cùng họ được nhìn thấy nhau.

Mới 16 tuổi, một mình vào Sài Gòn sinh sống, Kiều Chinh được ông Nguyễn Đại Độ - bạn thân của cha, cưu mang. Năm 17 tuổi, bà kết hôn với ông Nguyễn Năng Tế - con trai ông Độ.

Bước ngoặt lớn của cuộc đời đến vào năm 1957 khi đạo diễn Lê Dân cùng ông Bùi Diễm đến tận nhà xin phép gia đình cho Kiều Chinh tham gia bộ phim “Hồi chuông Thiên Mụ”. Trong phim, bà vào vai một ni cô. Thành công của tác phẩm nhanh chóng đưa cái tên Kiều Chinh trở thành gương mặt nổi bật của màn ảnh miền Nam.

Sau “Hồi chuông Thiên Mụ”, nữ nghệ sĩ tiếp tục ghi dấu qua hàng loạt phim như “Mưa rừng”, “Ngàn năm mây bay”, “Người tình không chân dung”, “Chờ sáng”, “Chiếc bóng bên đường”… Những bộ phim có Kiều Chinh tham gia được trình chiếu rộng rãi từ Sài Gòn, Cần Thơ đến Huế, giúp bà trở thành một trong những ngôi sao lớn của điện ảnh Việt Nam trước năm 1975.

Trong thập niên 1960, Kiều Chinh cùng Thẩm Thúy Hằng, Thanh Nga và Kim Cương được xem là “tứ đại mỹ nhân Sài Gòn”. Bên cạnh nhan sắc nổi bật, Kiều Chinh còn gây ấn tượng nhờ phong thái sang trọng, khả năng diễn xuất tự nhiên và vốn tiếng Anh lưu loát.

Chính lợi thế ngoại ngữ giúp bà sớm xuất hiện trong các dự án điện ảnh nước ngoài như “A Yank in Vietnam” (1964), “Operation C.I.A.” (1965), “Destination Vietnam” (1968), “Year of the Tiger”… Bà từng đóng cùng tài tử Marshall Thompson và nhiều nghệ sĩ Việt Nam như Hoàng Vĩnh Lộc, Nguyễn Long, Năm Châu, Kiều Hạnh.

Năm 1971, vượt qua nhiều diễn viên Ấn Độ, Kiều Chinh được chọn vào vai công chúa Kamar Souria trong bộ phim “Inside Out”, đóng cùng Dev Anand và Rod Perry. Thời điểm đó, vai diễn của bà từng tạo tiếng vang tại Ấn Độ bởi hình tượng công chúa do một diễn viên Việt Nam đảm nhận.

Trong quá trình làm phim tại Bombay, bà được bố trí thư ký riêng, đội ngũ hỗ trợ và nghỉ tại khách sạn Hoàng gia. Kiều Chinh cũng từng được mời cắt băng khánh thành rạp The New Frontier Cinema tại Manila.

Chỉ tính riêng trước năm 1975, nữ nghệ sĩ đã tham gia khoảng 22 bộ phim điện ảnh, đồng thời làm việc với các đoàn phim đến từ Mỹ, Ấn Độ, Philippines, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc)… Năm 1969 và 1973, bà được phong danh hiệu “Đệ nhất diễn viên Việt Nam” tại Đại hội Điện ảnh Á châu.

Vượt biến cố, trở thành biểu tượng điện ảnh Việt tại Hollywood

Khi đang ở trên đỉnh vinh quang, Kiều Chinh bất ngờ gặp biến cố rồi cùng gia đình chuyển sang Canada sinh sống. Nhờ sự giúp đỡ của nữ diễn viên Tippi Hedren - người từng gặp Kiều Chinh tại Sài Gòn năm 1965, bà được bảo lãnh sang Mỹ định cư.

Đặt chân tới Hollywood ở tuổi 38, Kiều Chinh gần như bắt đầu lại từ con số 0 giữa môi trường điện ảnh khắc nghiệt. Từ những vai quần chúng và vài câu thoại ngắn, bà từng bước tạo dựng vị trí riêng nhờ sự bền bỉ và khả năng diễn xuất.

Chỉ một năm sau khi sang Mỹ, Kiều Chinh đã nhận vai trong các series truyền hình nổi tiếng. Đặc biệt, vai diễn trong “The Joy Luck Club” giúp Kiều Chinh trở thành diễn viên gốc Á duy nhất góp mặt trong danh sách 50 diễn viên khiến khán giả khóc nhiều nhất lịch sử điện ảnh thế giới, do Entertainment Weekly bình chọn.

Năm 1995, Kiều Chinh lần đầu trở lại Việt Nam để tham gia khánh thành một ngôi trường tại Quảng Trị. Năm 2012, Kiều Chinh xuất hiện trong bộ phim “Ngọc Viễn Đông” của đạo diễn Cường Ngô. Bà đã lột tả thành công sự giằng xé, cô đơn của một nghệ sĩ sân khấu chìm vào im lặng và lãng quên khi ánh hào quang lùi xa...

Nếu tính cả điện ảnh và truyền hình, hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật tại Mỹ, bà tham gia hơn 100 bộ phim và chương trình truyền hình. 

Bên cạnh hoạt động nghệ thuật, Kiều Chinh còn cùng bạn bè thành lập Quỹ Trẻ em Việt Nam (VCF). Sau hơn 20 năm hoạt động, quỹ đã xây dựng khoảng 50 trường học tại nhiều địa phương trong nước.

Kiều Chinh từng chia sẻ nghệ thuật chính là nguồn năng lượng lớn nhất giúp bà tiếp tục làm việc suốt gần 70 năm qua. Với nữ nghệ sĩ, còn đủ sức khỏe để cống hiến đã là điều đáng quý.

Ở tuổi 89, Kiều Chinh vẫn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi sức khỏe dẻo dai, phong thái chuyên nghiệp và vẻ đẹp tự nhiên. Dù thời gian để lại dấu ấn trên gương mặt, nữ nghệ sĩ vẫn giữ được nét điềm tĩnh, phúc hậu.