Quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp đang thúc đẩy nhu cầu huy động nguồn lực tài chính quy mô lớn tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, để biến các cam kết phát triển bền vững thành các dự án có khả năng thu hút vốn quốc tế, thị trường cần một hệ sinh thái tài chính xanh minh bạch và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Theo dữ liệu của Climate Bonds Initiative, đến cuối năm 2025, quy mô lũy kế của thị trường nợ bền vững (GSS+ Debt) toàn cầu đạt khoảng 6,8 nghìn tỷ USD, trong đó trái phiếu xanh chiếm khoảng 4,5 nghìn tỷ USD. Quy mô này cho thấy dòng vốn dành cho các dự án khí hậu và phát triển bền vững vẫn đang tiếp tục mở rộng.

Tại khu vực Đông Nam Á, Indonesia, Malaysia và Thái Lan đã huy động hơn 43 tỷ USD thông qua phát hành trái phiếu xanh trong 5 năm gần đây. Trong khi đó, tổng giá trị phát hành của Việt Nam mới đạt khoảng 216 triệu USD từ khối ngân hàng, phản ánh dư địa lớn để mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Song song với nhu cầu huy động vốn, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm thúc đẩy thị trường tài chính xanh. Năm 2025, thị trường ghi nhận 5 đợt phát hành trái phiếu xanh bằng đồng Việt Nam với tổng giá trị hơn 3.400 tỷ đồng. Các đợt phát hành đều được tổ chức đánh giá độc lập theo các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao tính minh bạch và niềm tin của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí môi trường và xác nhận dự án xanh được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở thống nhất trong việc nhận diện dự án xanh, hạn chế tình trạng "tẩy xanh" và nâng cao chất lượng thị trường.

Việc xây dựng cơ chế phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cùng các chính sách đặc thù dành cho Thành phố Hồ Chí Minh cũng được xem là bước đi quan trọng nhằm hình thành một trung tâm huy động, phân bổ và kết nối dòng vốn quốc tế cho các dự án hạ tầng, năng lượng sạch và chuyển đổi xanh.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), trung tâm không chỉ hướng đến phát triển các sản phẩm tài chính xanh mà còn đóng vai trò chuyển hóa các dự án khí hậu thành những tài sản có khả năng đầu tư theo chuẩn quốc tế.

Điều này đồng nghĩa với việc các dự án sẽ được chuẩn hóa về dữ liệu, đo lường tác động môi trường, bảo lãnh, huy động vốn và có thể tham gia giao dịch trên thị trường quốc tế, qua đó nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư toàn cầu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam cải thiện khả năng tiếp cận các dòng vốn dài hạn phục vụ phát triển bền vững.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho tăng trưởng xanh ngày càng lớn, việc kết nối hiệu quả giữa nguồn vốn quốc tế với các dự án trong nước trở thành yêu cầu cấp thiết. Nội dung này sẽ được thảo luận tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề "Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư", dự kiến diễn ra ngày 6/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hội nghị do VIFC-HCMC phối hợp cùng các đối tác tổ chức, dự kiến quy tụ hơn 200 đại biểu đến từ cơ quan quản lý, tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng phát triển, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và các chuyên gia.

Các phiên thảo luận sẽ tập trung vào vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính xanh toàn cầu; yêu cầu của nhà đầu tư đối với các dự án xanh; khả năng kết nối giữa chính sách, thị trường và doanh nghiệp; vai trò của các công cụ như trái phiếu xanh, khoản vay liên kết bền vững và tài chính hỗn hợp; đồng thời làm rõ các tiêu chuẩn về quản trị ESG, minh bạch dữ liệu và quản trị rủi ro.

Thông qua các hoạt động kết nối, hội nghị kỳ vọng góp phần thúc đẩy dòng vốn xanh xuyên biên giới, mở rộng quy mô thị trường tài chính xanh và hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.