Tràn lan trào lưu "Rùa quý hiếm là thú cưng” rao bán khắp mạng xã hội
Trong những năm gần đây, trào lưu nuôi thú cưng là động vật hoang dã, trong đó có loài rùa nổi lên rầm rộ. Rùa được buôn bán mọi lúc mọi nơi, thông qua nhiều hình thức. Từ các chợ truyền thống, cửa hàng sinh vật cảnh, vỉa hè, điểm du lịch hay tại cổng chùa đến các nền tảng xã hội.
Chỉ cần tìm kiếm cụm từ “Hội Rùa” trên mạng xã hội Facebook, hàng chục nhóm kín sẽ hiển thị ra với đủ loại tên gọi như “Hội yêu Rùa miền Bắc”, “Hội Rùa Việt Nam”, “Cộng Đồng Rùa Nước Việt Nam”… Người mua chỉ cần bỏ ra một số tiền (từ vài trăm nghìn hay thậm chí rủng rỉnh hơn là vài triệu đồng) thì người bán sẵn sàng cung cấp ngay một con rùa ưa thích, kể cả những loại nằm trong danh mục quý hiếm, nguy cấp (như rùa phóng xạ, rùa sulcata (rùa cựa)…) bất chấp các quy định của pháp luật.
 |
| Mọi người dân phát hiện hành vi nuôi, nhốt động vật hoang dã, hãy đến cơ quan Công an gần nhất để trình báo hoặc gọi vào Đường dây nóng bảo vệ Động vật hoang dã, số điện thoại 1800-1522. |
Vào đầu năm 2023, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã phát hiện vụ việc nuôi, nhốt các cá thể rùa xảy ra tại xã Ea Tiêu, huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk. Tại khuôn viên nhà ông B.B.T (SN 1990, TP. HCM) có 08 cá thể rùa còn sống.
Ông T. thừa nhận đã nuôi 8 con rùa là để làm cảnh từ tháng 6/2022 và không xuất trình được giấy phép của cơ quan có thẩm quyền về việc nuôi động vật hoang dã; không có hồ sơ, tài liệu chứng minh về nguồn gốc của số cá thể rùa nêu trên.
Qua quá trình xác minh, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết ông T. đã nuôi 5 cá thể thuộc loài rùa cựa, có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán Quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) và 3 cá thể thuộc loài rùa phóng xạ, có tên trong Phụ lục I, CITES. Ước tính 08 cá thể rùa có giá trị lên đến gần 300 triệu đồng.
 |
 |
| Các cá thể rùa được phát hiện tại nhà ông T. tại huyện Cư Kuin. |
Với hành vi nuôi, nhốt trái phép 5 cá thể rùa cựa quý hiếm thuộc Phụ lục II, CITES, ông B.B.T đã vi phạm quy định tại điểm a, Khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đồng thời Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định khởi tố ông B.B.T. về Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm . Ngoài ra ông T. còn bị xử lý hành chính về hành vi nuôi, nhốt 3 cá thể rùa phóng xạ.
Trào lưu nuôi rùa làm thú cưng đã gây ảnh hưởng lớn đến công tác bảo tồn, bảo vệ các loài động vật hoang dã trên toàn cầu, tiềm ẩn nhiều mối nguy hại đến môi trường, đa dạng sinh học cũng như nguy cơ lan truyền các dịch bệnh nguy hiểm có nguồn gốc từ động vật hoang dã. Việc nuôi nhốt, mua bán rùa không có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và không đáp ứng các điều kiện khác theo quy định là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo loài bị vi phạm, số lượng hoặc giá trị các cá thể bị vi phạm, hành vi nuôi nhốt, buôn bán trái phép các cá thể rùa có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt tù tối đa, đối với cá nhân lên đến 15 năm tù theo quy định tại Điều 234, 244 Bộ luật Hình sự.
Chính vì vậy, trào lưu nuôi rùa làm thú cưng cần có sự vào cuộc gay gắt của tất cả cơ quan chức năng có liên quan, xử lý triệt để các hành vi vi phạm tùy theo mức độ; vừa đảm bảo tính răn đe, nghiêm khắc của luật pháp, vừa đảm bảo tính chất tuyên truyền, phổ biến kiến thức hiểu biết để bảo vệ các loài động vật quý hiếm.
