Mới đây, Bộ Y tế cho biết đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, Bộ Y tế đề xuất nhiều nội dung liên quan đến việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí.

Nội dung nhận được sự quan tâm lớn là quy định về các đối tượng được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tối thiểu mỗi năm một lần. Cụ thể gồm hai nhóm:

Nhóm người lao động thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động: Theo quy định hiện hành, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe cho người lao động ít nhất mỗi năm một lần.

Nhóm người lao động không thuộc diện được quy định trong pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Đối với lộ trình ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, Bộ Y tế đề xuất thành 2 giai đoạn:

Từ năm 2026 tập trung ưu tiên các nhóm như người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, cũng như người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, các xã đảo và đặc khu. Các đối tượng này được đảm bảo khám sức khỏe hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần.

Từ năm 2028 mở rộng thực hiện đối với toàn bộ các nhóm đối tượng còn lại, cũng với tần suất tối thiểu mỗi năm một lần.

Căn cứ vào kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai việc khám cho người dân trên địa bàn, bảo đảm thực hiện tối thiểu mỗi năm một lần.

Bộ Y tế cũng đề xuất tùy thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh có thể mở rộng đối tượng, danh mục dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo quy định.

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí sẽ được triển khai tại các cơ sở khám, chữa bệnh đã được cấp phép theo quy định pháp luật. Ngoài ra, cũng có thể tổ chức khám lưu động tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, bảo đảm tuân thủ các quy định hiện hành. Việc thực hiện sẽ dựa trên hướng dẫn chuyên môn do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

Về kinh phí, Bộ Y tế đề xuất thực hiện theo các quy định hiện hành. Trong đó, ngân sách Nhà nước sẽ chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí theo phân cấp ngân sách đối với các nhóm ưu tiên chưa có thẻ bảo hiểm y tế theo lộ trình.

Riêng trong giai đoạn năm 2026-2027, ngân sách Nhà nước sẽ thanh toán chi phí khám cho toàn bộ nhóm ưu tiên, trong đó có cả những người có và chưa có thẻ bảo hiểm y tế, cho đến khi quỹ bảo hiểm y tế đảm nhận việc chi trả các chi phí này. Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế.

Theo thống kê đến năm 2025, Việt Nam có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% tổng dân số. Đáng nói, Việt Nam nhằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh hàng đầu châu Á.

Để bảo đảm an sinh cho nhóm đối tượng này, mỗi năm ngân sách Nhà nước dành khoảng 28 nghìn tỷ đồng nhằm chi trả trợ cấp xã hội hằng tháng và hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó có người cao tuổi.

Tính đến nay, khoảng 95% người cao tuổi đã được cấp thẻ bảo hiểm y tế; hơn 1,87 triệu người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng; trên 1,4 triệu người nhận trợ cấp dành cho người có công với cách mạng; hơn 2,7 triệu người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội định kỳ.

Ngoài nguồn lực từ ngân sách, công tác huy động sự tham gia của xã hội trong việc chăm lo cho người cao tuổi cũng được đẩy mạnh.