Thuốc xịt mũi đầu tiên trên thế giới hỗ trợ cấp cứu đột quỵ, có thể giảm hơn 80% tổn thương não
Một loại thuốc xịt mũi mới do các nhà khoa học Hồng Kông phát triển có thể đưa dược chất trực tiếp lên não, giúp giảm mạnh tổn thương và kéo dài “thời gian vàng” trong cấp cứu đột quỵ.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Hồng Kông (HKU) đã phát triển thành công một loại thuốc xịt mũi đầu tiên trên thế giới có khả năng đưa bột điều trị thần kinh trực tiếp lên não như một biện pháp sơ cứu cho bệnh nhân đột quỵ thiếu máu cục bộ. Các thử nghiệm lâm sàng dự kiến sẽ bắt đầu trước năm 2030.
Phương pháp này ban đầu được thiết kế để nhân viên cấp cứu sử dụng, trước khi mở rộng tới các nhóm nguy cơ cao tại cơ sở chăm sóc và cuối cùng là phổ biến rộng rãi tới công chúng thông qua hệ thống nhà thuốc.
Sản phẩm do Khoa Y học Li Ka Shing thuộc HKU cùng Trung tâm Thiết bị Y sinh Tiên tiến của trường phát triển. Loại thuốc, có tên NanoPowder, được kỳ vọng có thể giảm hơn 80% tổn thương não và cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót của bệnh nhân đột quỵ.
“Chúng tôi sử dụng công nghệ ‘nano-trong-micron’ để vượt qua hàng rào máu não - lớp bảo vệ tự nhiên vốn ngăn cản phần lớn thuốc xâm nhập vào não. Thông qua con đường từ mũi lên não, thuốc được đưa trực tiếp tới khu vực mục tiêu, loại bỏ nhu cầu phẫu thuật hoặc tiêm”, giáo sư Aviva Chow Shing-fung thuộc Khoa Dược lý và Dược học, người dẫn dắt nhóm nghiên cứu, cho hay.
Mỗi năm, Trung Quốc ghi nhận khoảng 4,1 triệu ca đột quỵ mới, với khoảng 25 triệu bệnh nhân sống chung với di chứng sau đột quỵ.
Bà Shao Zitong từ Trung tâm Thiết bị Y sinh Tiên tiến chia sẻ: “Hiện chưa có loại thuốc bảo vệ thần kinh nào được sử dụng trong giai đoạn cấp cứu trước khi nhập viện, trong khi điều trị đột quỵ là cuộc chạy đua với thời gian. Thuốc xịt này được phát triển nhằm đáp ứng khoảng trống đó. NanoPowder có thể được sử dụng bởi bất kỳ ai, ở bất kỳ đâu, và cho hiệu quả nhanh chóng”.
Theo bà Chow, các phương pháp điều trị hiện nay - như can thiệp lấy huyết khối hoặc sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch - đều phải thực hiện tại bệnh viện, và hơn một nửa số bệnh nhân vẫn không phục hồi chức năng tối ưu ngay cả khi điều trị thành công.
“Thuốc xịt cho phép bệnh nhân nhận được sự bảo vệ sớm ngay trên đường tới bệnh viện, giúp làm chậm đáng kể quá trình chết tế bào não trong điều kiện thiếu máu, từ đó kéo dài ‘thời gian vàng’ cho các can thiệp tiếp theo”, bà nói.
Nhóm nghiên cứu đã hoàn tất thiết kế công thức và thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật trong giai đoạn 2024 – 2025. NanoPowder được kỳ vọng sẽ bổ trợ cho các phương pháp điều trị tiêu chuẩn, với dây chuyền sản xuất dự kiến được thiết lập ngay trong năm nay trước khi triển khai trên cả nước.
