Dồn về cửa ngõ Hormuz

Hai tàu chở dầu Trung Quốc đã chở đầy hàng đang neo đợi gần eo biển Hormuz, trong khi một tàu thứ 3 đang trên đường tới – đặt cả 3 vào vị trí có thể trở thành những tàu đầu tiên rời Vịnh Ba Tư kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực một ngày trước đó. Tuy nhiên, các chủ tàu vẫn đang thận trọng đánh giá chi tiết của thỏa thuận này.

Theo dữ liệu theo dõi tàu, Cospearl Lake – tàu chở dầu cỡ lớn thuộc sở hữu của tập đoàn vận tải Cosco Trung Quốc  – và He Rong Hai, thuộc sở hữu của một doanh nghiệp nhỏ hơn, đã di chuyển về phía Đông với tốc độ gần tối đa vào sáng sớm ngày 9/4 trước khi gần như dừng lại. Một tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) khác thuộc Cosco, Yuan Hua Hu, đã bắt đầu hành trình theo hướng Đông vài giờ sau đó.

Cả 3 tàu đều hiển thị tín hiệu cho thấy thuộc sở hữu Trung Quốc trên hệ thống theo dõi, động thái thường được thực hiện nhằm đảm bảo an toàn khi di chuyển trong các hành trình được Iran chấp thuận.

Tín hiệu thận trọng từ thị trường vận tải

Các tàu này là một phần trong nhóm tàu ngày càng tập trung đông đúc tại cửa ngõ eo Hormuz, ngoài khơi UAE. Một tàu VLCC mang cờ Saudi Arabia, Jaham, cũng đã di chuyển về phía Đông đến khu vực chờ gần Dubai. Ngoài ra còn có 2 siêu tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ – Desh Vibhor ngoài khơi Ras Al Khaimah và Desh Vaibhav gần Dubai – đã có mặt tại khu vực này từ cuối tháng 3.

Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận tạm ngừng giao tranh để đổi lấy việc mở lại eo Hormuz, song các điều khoản chi tiết vẫn chưa rõ ràng. Những cuộc tấn công tiếp diễn, bao gồm cả các đòn không kích của Israel tại Lebanon, làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả của lệnh ngừng bắn. Lưu lượng tàu thuyền qua khu vực cũng chưa có thay đổi đáng kể kể từ khi thỏa thuận được công bố.

Việc các tàu Trung Quốc và Saudi Arabia điều chỉnh vị trí cho thấy ý định vượt eo Hormuz sau nhiều tuần bị “mắc kẹt” trong Vịnh Ba Tư, dù hành trình tiếp theo vẫn còn nhiều bất định.

Các chủ tàu cho biết họ vẫn đang chờ hướng dẫn cụ thể về việc đảm bảo hành trình an toàn. Iran phát tín hiệu vô tuyến cảnh báo rằng tàu thuyền vẫn cần được Tehran cấp phép để đi qua. Truyền thông Iran cũng thông báo nước này đã chỉ định các tuyến di chuyển cụ thể, trong đó cả chiều vào và ra đều phải tránh đảo Larak nằm trong eo biển.

Một trong những tập đoàn vận tải biển lớn nhất thế giới, Mitsui OSK Lines của Nhật Bản, nói rằng họ cần thấy được “sự ổn định bền vững” trước khi đưa tàu quay trở lại tuyến đường này. Chủ tịch mới của công ty, Jotaro Tamura, nhấn mạnh rằng cách thức triển khai trên thực tế vẫn là yếu tố cần được làm rõ.

Hành trình còn nhiều rủi ro

Các tàu Trung Quốc thu hút sự chú ý bởi nguồn hàng, với 2 tàu chở dầu thô Iraq và 1 tàu chở dầu từ Saudi Arabia. Trong khi Iran coi Iraq là đối tác “anh em”, phần lớn các chuyến đi qua eo Hormuz hiện nay được ưu tiên cho những quốc gia thân thiện. Iraq đã thông báo với các nhà giao dịch và nhà máy lọc dầu rằng các tàu chở dầu của nước này có thể đi qua eo Hormuz nhờ được Iran miễn trừ.

Nếu Cospearl Lake và Yuan Hua Hu tiếp tục hành trình, đây sẽ là lần đầu tiên một tàu chở dầu của Cosco tìm cách rời khu vực kể từ khi xung đột kéo dài 6 tuần nổ ra. Trước đó, các tàu của hãng – vốn có xu hướng hoạt động thận trọng – đã bị mắc kẹt sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến Tehran gần như đóng cửa eo Hormuz để đáp trả.

Trong phần lớn tháng 3, ba tàu VLCC liên quan đến Trung Quốc neo đậu giữa Vịnh Ba Tư cùng nhiều tàu khác. Đến ngày 9/4, chúng bắt đầu di chuyển nhanh về phía Đông nhưng sau đó lại giảm tốc và dừng lại ngay tại cửa ngõ eo biển.