Táu cổ thụ 'đại mộc thần' huyền bí có từ thời Hùng Vương tiền tấn không thể mua
Nói về những cây đại cổ thụ độc lạ hiếm hoi còn sót lại ở Việt Nam phải nhắc tới cây táu cổ thụ 'đại mộc thần' bên đền Thiên Cổ (Phú Thọ). Cây táu cổ thụ này trải qua trên 2.105 năm từ thời Hùng Vương. Trải qua nghìn năm sương gió, cây vẫn lừng lừng với dáng thế vững chãi, vỏ khô mộc rêu phong huyền bí.
![]() |
| Cây táu cổ thụ này trải qua trên 2.105 năm từ thời Hùng Vương. |
Táu cổ thụ \'đại mộc thần\' từ đời Hùng Vương thứ 18
Cây táu cổ thụ \'đại mộc thần\' tọa lạc trước đền Thiên Cổ (thôn Hương Lan, xã Trưng Vương, TP Việt Trì, Phú Thọ). Cây có từ thời An Dương Vương và hiện đã được công nhận "cây di sản Việt Nam" .
Tương truyền, ngôi đền Thiên Cổ nằm trên đất kinh đô của nước Văn Lang xưa. Tại đền có cây táu cổ thụ thuộc hàng lâu đời nhất Việt Nam. Theo tính toán của các nhà khoa học, cây táu này đã hơn 2105 năm tuổi.
![]() |
| Cây táu cổ thụ \'đại mộc thần\' tọa lạc trước đền Thiên Cổ (thôn Hương Lan, xã Trưng Vương, TP Việt Trì, Phú Thọ). |
Người dân thôn Hương Lan gọi cây táu 2105 tuổi là "cụ cây" bởi từ thời tổ tiên, cây táu đã xuất hiện và trải qua bao thăng trầm của lịch sử. Năm 2012, "cụ cây" được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) công nhận và trao danh hiệu "cây di sản", góp phần trường tồn cùng vùng đất Tổ.
Từ khi có sự hiện hữu của cây táu, người dân trong làng bao đời nay xem đây là báu vật, hết mực chăm sóc và bảo tồn cẩn thận. Ông Nguyễn Thiện Ninh (86 tuổi, người trông coi đền Thiên Cổ) chia sẻ, không chỉ là chứng nhân lịch sử, cây táu còn chứa đựng những giá trị vô giá về văn hóa, tâm linh.
![]() |
| Thân cây táu cổ thụ hiện rõ dấu ấn nghìn năm. |
Ông Ninh chia sẻ, cây táu này gắn liền với sự tích thiêng liêng của đền Thiên Cổ. Ngọc phả để lại, đây là nơi thờ vợ chồng thầy giáo Vũ Thê Lang và thục nương Nguyễn Thị Thục. Thời đó, vợ chồng thầy giáo là người có công dạy công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa (con vua Hùng Vương đời thứ 18), sau khi vợ chồng thầy giáo Vũ Thê Lang mất, nhân dân địa phương đã chôn cất và lập đền thờ ngay tại làng. Cùng với đó, cây táu xuất hiện và trường tồn tới tận ngày nay.
Cụ táu cổ thụ từng suýt chết vì bê tông hóa
"Năm 2014 cây táu bị ảnh hưởng nghiêm trọng do quá trình làm đường dân sinh trước đó nên đã xuất hiện tình trạng, héo úa, lão hóa, thân bị sâu mọt đục khoét, thiếu chất dinh dưỡng, nhiều cành bị khô và chết dần. Trước tình trạng "cụ cây" suy yếu, dân làng chúng tôi cương quyết giữ cây, không cho đốn hạ và mời bằng được các nhà khoa học và chuyên gia đến thẩm định, tìm hướng khắc phục, cứu cây", ông Ninh cho biết.
![]() |
| Cây táu cổ thụ từng suýt chết sau đó được hồi sinh tới ngày nay. |
Nhờ tháo dỡ kịp thời những khối đất đá bị chèn ép quanh thân cây, nới rộng không gian sống, bón phân vi sinh, cắt tỉa những cành bị sâu bệnh nên hiện tại "cụ táu" đã có dấu hiệu phục hồi.
Trải qua hơn 2105 năm, cây là chứng nhân của lịch sử tự nhiên, lịch sử xã hội của địa phương. Hơn thế, “đại mộc thần” này còn chứa đựng những giá trị vô giá về văn hóa, tâm linh.
![]() |
| Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, cây táu ‘đại mộc thần’ trước cửa đền Thiên Cổ được công nhận là cây di sản. |
Cho đến nay, cây táu đang giữ kỷ lục cây có tuổi đời lớn nhất Việt Nam. Cây táu cổ được hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường (VACNE) công nhận là Cây di sản vào ngày 28/5/2012.Với những giá trị về lịch sử, văn hóa này, cây táu ‘đại mộc thần’ trước cửa đền Thiên Cổ được công nhận là cây di sản không chỉ là niềm tự hào của người dân thôn Hương Lan mà còn là một di tích lịch sử có giá trị của dân tộc./.












