AI đang mở ra một kỷ nguyên mới cho các đối tượng lừa đảo. Chỉ trong vài giây, công nghệ này có thể sao chép giọng nói, tạo email thuyết phục hoặc sản xuất các video deepfake chân thực đủ sức khiến nạn nhân trao đi toàn bộ khoản tiết kiệm cả đời.

"Hiện nay có quá nhiều chiêu trò lừa đảo", bà Thasunda Brown Duckett, Giám đốc TIAA, nhận định.

Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang giúp con người phát hiện các dấu hiệu bất thường trước khi tiền biến mất khỏi tài khoản. Mới đây, TIAA đã phát hiện một yêu cầu rút tiền đáng ngờ từ một khách hàng 76 tuổi muốn rút toàn bộ 3 triệu USD (gần 79 tỷ đồng) tiền tiết kiệm hưu trí của mình.

Theo bà Duckett, người đàn ông này đã trở thành mục tiêu của một vụ lừa đảo, nhưng hệ thống AI của công ty đã nhận ra dấu hiệu bất thường trước tiên.

Sau khi hệ thống cảnh báo, một quản lý danh mục đầu tư đã chuyển giao yêu cầu rút tiền bất thường cho bộ phận chống gian lận của TIAA. Nhóm này đã mất nhiều giờ để thuyết phục khách hàng rằng ông đang bị lừa.

"Điều đầu tiên là bạn không muốn tin mình đang bị lừa. Thậm chí, bạn gần như bị 'huấn luyện' để bảo vệ kẻ lừa đảo", bà Duckett nói.

Cuối cùng, một chuyên gia chống gian lận đã liên hệ với con gái của khách hàng và TIAA đã ngăn chặn thành công giao dịch chuyển tiền.

AI đang tiếp tay cho hơn 1 triệu vụ lừa đảo/năm

Ngay cả trước khi AI trở nên phổ biến, các vụ lừa đảo trực tuyến đã gia tăng mạnh.

Theo Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), chỉ riêng năm 2025 đã ghi nhận khoảng 1 triệu đơn khiếu nại liên quan đến tội phạm mạng, gây thiệt hại hơn 20,8 tỷ USD. Người cao tuổi là nhóm chịu nhiều thiệt hại nhất.

Trong năm 2024, những người trên 60 tuổi đã mất tới 4,8 tỷ USD vì các vụ lừa đảo, trong khi nhóm từ 50 - 59 tuổi thiệt hại khoảng 2,5 tỷ USD. 

Đối với bà Duckett, câu chuyện của cụ ông 76 tuổi cho thấy công nghệ và con người cần phối hợp chặt chẽ để bảo vệ tài sản của khách hàng.

"Đó là sự giao thoa giữa con người trong tổ chức, văn hóa doanh nghiệp và AI. Đây chính là cơ hội lớn", bà bình luận. "Chỉ riêng AI chưa chắc đã có thể bảo vệ được người này".

Nữ CEO nhấn mạnh: "Con người không chỉ đơn thuần nằm trong quy trình. Mọi thứ vẫn xoay quanh con người. Không chỉ là một mắt xích, mà là cả tuyến đường".

Tương lai việc làm trong kỷ nguyên AI

Trong khi nhiều sinh viên phản ứng tiêu cực khi AI được nhắc đến trong các lễ tốt nghiệp và nhiều doanh nghiệp đang tích cực tích hợp công nghệ này vào kế hoạch tái cấu trúc, CEO TIAA vẫn giữ thái độ lạc quan.

Trái với nhận định của một số lãnh đạo doanh nghiệp rằng tự động hóa có thể khiến con người không còn phải làm việc, bà Duckett tin rằng việc làm sẽ không biến mất.

"Tôi không tin sẽ có viễn cảnh tất cả chúng ta đều không làm việc và chỉ tận hưởng cuộc sống. Thậm chí tôi nghĩ chúng ta cũng sẽ không thực sự tận hưởng cuộc sống nếu không làm việc", bà nói.

Theo bà, công việc mang lại phẩm giá, mục đích sống và cảm giác hoàn thiện bản thân.

Giống như những làn sóng đổi mới công nghệ trước đây, một số nghề nghiệp có thể biến mất nhưng nhiều công việc mới sẽ xuất hiện, đặc biệt trong các lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống gian lận và giám sát AI.

"An ninh mạng là một rủi ro rất lớn. Chúng ta sẽ cần nhiều nhân sự hơn trong lĩnh vực này, cần nhiều người giám sát hơn và cần nhiều chuyên gia phân tích hơn để đánh giá những gì AI đang đưa ra", bà cho biết.

Ngay cả các vị trí mới vào nghề cũng sẽ chịu tác động từ AI, nhưng điều đó không đồng nghĩa tất cả sẽ biến mất. Theo bà Duckett, lao động trẻ có thể hưởng lợi nhờ khả năng thích nghi tốt hơn với công nghệ mới và giúp doanh nghiệp hiểu rõ cả cơ hội lẫn rủi ro mà AI mang lại.