Đợt IPO lớn nhất lịch sử của SpaceX

Hãng tin CNN đưa tin thứ Tư vừa qua (20/5), SpaceX đã tiết lộ kế hoạch phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) vốn được mong đợi từ lâu. Động thái này giúp hé lộ tình hình tài chính và bộ máy lãnh đạo của một trong những công ty tư nhân lớn nhất, nổi tiếng nhất nhưng cũng kín tiếng nhất trong lịch sử.

SpaceX - công ty tên lửa và vệ tinh của Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Elon Musk đã tiết lộ những thông tin trước đây chưa từng được công bố, bao gồm các thành viên Hội đồng quản trị, doanh thu, lợi nhuận, chi phí và cách thức vận hành. Được biết, doanh nghiệp này sẽ giao dịch trên thị trường chứng khoán với mã cổ phiếu SPCX.

Tuy nhiên, SpaceX chưa được tiết lộ họ dự kiến huy động bao nhiêu vốn và giá trị của công ty sẽ là bao nhiêu trong đợt IPO này – vốn được dự đoán rộng rãi là lớn nhất lịch sử, thậm chí có thể lớn gấp 3 lần các đợt trước đó.

Những chi tiết ấy sẽ được công bố sau, ngay trước khi chính thức niêm yết. Trong thời gian chờ đợi, SpaceX đã đưa ra một báo cáo dài 277 trang đầy sức thuyết phục về một trong những doanh nghiệp tham vọng nhất thế giới – dù có thể hơi lạc quan thái quá.

Chi phí khổng lồ

Trong bản cáo bạch của mình, SpaceX đã vạch ra một sứ mệnh táo bạo: “Xây dựng các hệ thống và công nghệ cần thiết để biến sự sống thành đa hành tinh, hiểu được bản chất thực sự của vũ trụ và mở rộng ánh sáng của ý thức tới các vì sao”.

Để thực hiện điều đó, công ty của CEO Elon Musk cho biết họ sẽ tiếp tục nhanh chóng chế tạo và phóng mạng lưới vệ tinh của mình nhằm vận hành công nghệ liên lạc Starlink. Đồng thời, SpaceX sẽ “khai thác năng lượng Mặt Trời để vận hành một trí tuệ nhân tạo (AI) tìm kiếm sự thật, thúc đẩy khám phá khoa học và cuối cùng xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng cũng như các thành phố trên những hành tinh khác”.

Muốn hiện thực hóa những điều này, SpaceX sẽ cần rất nhiều tiền. Đây là một trong những lý do khiến công ty này muốn huy động vốn từ các nhà đầu tư.

Dù là một công ty tăng trưởng nhanh, tham vọng của SpaceX vẫn vượt xa doanh thu hiện tại. Năm ngoái, công ty này đạt doanh thu 18,7 tỷ USD, tăng 33% so với một năm trước đó. Tuy nhiên, SpaceX chưa có lãi. Sau khi đạt lợi nhuận 791 triệu USD vào năm 2024, SpaceX quay lại thua lỗ 4,9 tỷ USD trong năm 2025. Năm 2023, công ty lỗ 4,6 tỷ USD.

Các khoản lỗ này gần như chắc chắn sẽ tiếp tục trong năm 2026: SpaceX cho biết đã lỗ 4,3 tỷ USD chỉ trong 3 tháng đầu năm nay trên doanh thu 4,7 tỷ USD.

Ngành tên lửa vốn đã tốn kém, nhưng việc xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn cũng cực kỳ đắt đỏ. Năm ngoái, SpaceX chi 20,7 tỷ USD, trong đó phần lớn (12,7 tỷ USD) dành cho AI. Công ty có trụ sở tại thành phố Starbase, bang Texas, Mỹ chi 4,2 tỷ USD cho Starlink và 3,8 tỷ USD cho các dự án không gian khác, bao gồm tên lửa.

Mức chi tiêu vốn này gần như gấp đôi con số 11,2 tỷ USD của năm 2024 và vượt xa mức 4,4 tỷ USD của năm 2023.

Chỉ trong 3 tháng đầu năm nay, SpaceX đã chi 10,1 tỷ USD – trong đó 7,7 tỷ USD dành cho AI.

Cơ hội còn lớn hơn nữa

Tuy nhiên, SpaceX không kỳ vọng sẽ thua lỗ mãi mãi. Công ty 24 năm tuổi này đã phác thảo một cơ hội doanh thu tiềm năng khổng lồ lên tới 28.500 tỷ USD một cơ hội được SpaceX gọi là “thị trường tiềm năng có thể khai thác lớn nhất trong lịch sử nhân loại”.

Trong đó bao gồm 370 tỷ USD từ các “giải pháp hỗ trợ không gian”, 1.600 tỷ USD từ kết nối (gồm 870 tỷ USD từ băng thông rộng và 740 tỷ USD từ di động thông qua vệ tinh quỹ đạo thấp Starlink) và 26.500 tỷ USD từ AI.

Cơ hội AI này bao gồm 2.400 tỷ USD từ kế hoạch đưa các trung tâm dữ liệu lên không gian và 760 tỷ USD từ thuê bao người dùng. SpaceX cũng tin rằng họ có tiềm năng 600 tỷ USD từ quảng cáo kỹ thuật số và 22.700 tỷ USD từ cái gọi là “ứng dụng doanh nghiệp”.

Những con số khổng lồ đến mức khó tin này là đặc trưng trong phong cách trình diễn của CEO Elon Musk. Tuy nhiên, công ty của ông thực sự đã phóng tên lửa vào không gian và hạ cánh thẳng đứng các tầng đẩy tên lửa (booster) sau khi chúng lao trở lại Trái Đất xuống các bãi đáp nổi để tái sử dụng. Vì vậy, các nhà đầu tư vẫn có cơ sở để đặt niềm tin vào những thành tựu tưởng như siêu thực của ông.

Niềm tin vào năng lực AI của SpaceX đã khiến Musk sáp nhập SpaceX với xAI – công ty trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội của ông vào tháng 2 năm 2026. Thương vụ này định giá công ty hợp nhất ở mức 1.250 tỷ USD vào thời điểm đó.

Ai điều hành SpaceX?

CEO Elon Musk sẽ không một mình điều hành công ty này.

Lần đầu tiên, SpaceX công bố danh sách lãnh đạo Hội đồng quản trị. Elon Musk là Chủ tịch, cùng với Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Gwynne Shotwell giữ vai trò thành viên Hội đồng. Các thành viên khác bao gồm Giám đốc tài chính Bret Johnsen, các nhà đầu tư mạo hiểm Randy Glein, Steve Jurvetson, Luke Nosek và Ira Ehrenpreis – người cũng là thành viên Hội đồng quản trị Tesla – cùng CEO quỹ đầu tư Antonio Gracias và Giám đốc Google Donald Harrison.

Đợt IPO “bom tấn” này có thể mang về lượng vốn khổng lồ cho SpaceX - công ty không gian tư nhân hiện đang thống trị thị trường. Và nó có thể giúp Elon Musk trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản nghìn tỷ USD. Hiện doanh nhân 54 tuổi này vẫn là người giàu nhất hành tinh kể từ năm 2025 đến nay với giá trị tài sản ròng thực tế lên tới 808,1 tỷ USD tính đến ngày 21/5/2026.

Video SpaceX chuẩn bị khởi động đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), điều có thể biến Elon Musk thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới - Nguồn clip: LiveNOW from FOX

Elon Musk hiện nắm giữ một phần lớn cổ phần công ty SpaceX. Với 12,3% cổ phần phổ thông và 93,6% cổ phần loại B (mỗi cổ phần có 10 quyền biểu quyết), vị tỷ phú mang ba quốc tịch Nam Phi, Canada và Mỹ này kiểm soát 85,1% quyền biểu quyết – gần như đảm bảo ông vẫn duy trì quyền kiểm soát sau IPO.

Antonio Gracias, thông qua công ty Valor Entities của mình, là cổ đông lớn thứ hai với 7,3% cổ phần phổ thông của SpaceX.

Ông Elon Musk sẽ được trả bao nhiêu tiền?

Theo hãng tin CNN, ông Elon Musk không nhận được nhiều lương cho công việc của mình khi vị lãnh đạo SpaceX này chỉ nhận mức lương 54.080 USD (hơn 1,4 tỷ đồng) mỗi năm kể từ năm 2019.

Tuy nhiên, SpaceX cho biết ông sẽ được thưởng bằng cổ phiếu theo 15 đợt, mỗi đợt 66.666.665 cổ phiếu nếu công ty này đạt các mốc định giá trên thị trường chứng khoán, tăng dần mỗi 500 tỷ USD cho đến 7.500 tỷ USD, đồng thời thiết lập được một thuộc địa lâu dài của con người trên Sao Hỏa với ít nhất 1 triệu cư dân. Ông chỉ nhận được số cổ phiếu này nếu đạt cả hai mục tiêu và nếu vẫn làm việc tại công ty.

Sau thương vụ sáp nhập xAI, SpaceX tiếp nhận một phần kế hoạch thưởng của Musk từ công ty AI và mạng xã hội này. SpaceX đã hủy kế hoạch thù lao ấy và thay vào đó sẽ cấp cho ông thêm 302 triệu cổ phiếu nếu công ty đạt các mốc định giá lớn và triển khai các trung tâm dữ liệu có khả năng cung cấp 100 terawatt sức mạnh tính toán mỗi năm.

Musk thành lập SpaceX vào năm 2002, ban đầu tập trung hoàn toàn vào việc chế tạo tên lửa và đưa hàng hóa lên không gian. Công ty này trở thành doanh nghiệp viễn thông vào năm 2021 khi có những khách hàng đầu tiên sử dụng Starlink – dịch vụ Internet vệ tinh của họ.