Đường đi của siêu bão Ba Vì và cảnh báo thời tiết nguy hiểm trên biển

Theo thông tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, tính đến sáng 9/7, siêu bão Ba Vì (tên quốc tế do Việt Nam đề xuất) vẫn duy trì sức mạnh ở cấp 16, giật trên cấp 17. Tâm bão hiện cách đảo Luzon (Philippines) khoảng 810km và đang di chuyển nhanh theo hướng Tây Tây Bắc với vận tốc 20km/h. Đây là siêu bão thứ ba hoạt động ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương trong mùa bão năm 2026, sau cơn bão Maysak hồi đầu tháng 7.

Dự báo trong những ngày tới, Ba Vì sẽ càn quét qua phía Bắc đảo Đài Loan (Trung Quốc) vào khoảng ngày 10/7 trước khi đổ bộ vào tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) vào đêm 11/7 và suy yếu dần. Tuy cơ quan khí tượng nhận định bão không có khả năng đi vào Biển Đông, nhưng hoàn lưu khổng lồ của nó đang "hút" gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh lên trông thấy.

Hệ quả là từ ngày 9 đến 11/7, toàn bộ khu vực Bắc, Giữa và Nam Biển Đông (bao gồm vùng biển đặc khu Hoàng Sa và Trường Sa) sẽ ghi nhận gió mạnh lên cấp 6-7, sóng biển dâng cao từ 3-5m. Tình trạng biển động rất mạnh đòi hỏi các tàu thuyền đang khai thác trên ngư trường phải liên tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, chủ động tìm nơi tránh trú hoặc điều chỉnh kế hoạch để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Mưa lớn bủa vây miền Bắc, báo động nguy cơ ngập úng và sạt lở

Trong khi vùng biển khơi xa chịu ảnh hưởng gián tiếp từ bão, khu vực đất liền Bắc Bộ lại đang oằn mình chống chọi với các đợt mưa lớn do rãnh áp thấp gây ra. Chỉ trong đêm qua và sáng 9/7, hàng loạt trạm đo tại vùng núi và trung du đã ghi nhận lượng mưa "khủng", điển hình như An Phú (Lào Cai) 184mm, Mường Giòn (Sơn La) 162mm, Mường Mùn (Điện Biên) 147mm hay Cô Tô (Quảng Ninh) 182mm.

Cơ quan khí tượng cảnh báo, diễn biến mưa lớn sẽ còn kéo dài đến hết ngày 10/7 tại vùng núi, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh, với lượng mưa phổ biến 50-100mm, có nơi trút xuống hơn 200mm. Sự cộng hưởng của lượng mưa lớn dồn dập với cường độ trên 100mm/3 giờ đặt các vùng trũng thấp, khu đô thị và khu công nghiệp vào tình trạng báo động đỏ về ngập úng. Đồng thời, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông suối nhỏ và sạt lở đất tại các sườn dốc vùng núi đang ở mức vô cùng nguy hiểm.

Không chỉ miền Bắc, hình thái thời tiết xấu cũng lan rộng đến cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Dự báo vào chiều và tối, những khu vực này sẽ xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có điểm mưa to trên 50mm.

Bức tranh vĩ mô mùa bão 2026 và những cái tên bị "khai tử"

Sự xuất hiện của siêu bão Ba Vì diễn ra trong bối cảnh mùa mưa bão năm 2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm (từ tháng 7 đến tháng 9). Đánh giá về bức tranh tổng thể, dự báo tác động của hiện tượng El Nino sẽ khiến số lượng bão trên Biển Đông có khả năng xuất hiện ít hơn trung bình nhiều năm, dao động khoảng 8-10 cơn. Tuy nhiên, vẫn sẽ có từ 3-5 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, đòi hỏi sự chủ động trong công tác phòng chống.

Một điểm đáng chú ý trong công tác quản lý thiên tai vĩ mô năm nay là sự thay đổi hàng loạt về danh xưng các cơn bão. Nhìn lại những thiệt hại thảm khốc trong năm 2025 tại Việt Nam và Philippines, Ủy ban Bão quốc tế đã chính thức gạch tên hai cơn bão Yagi và Trami ra khỏi danh sách. Thay vào đó, "Tomo" sẽ kế nhiệm Yagi, còn "Hoaban" - loài hoa ban biểu tượng của núi rừng Tây Bắc Việt Nam - sẽ thay thế cho Trami.

Bên cạnh đó, Việt Nam và Philippines cũng đã kiến nghị ngừng sử dụng hàng loạt tên bão từng mang lại ký ức đau thương trong năm 2025 như Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa hay Bualoi. Các quốc gia đóng góp tên gọi sẽ tiếp tục đề xuất những danh xưng mới, một minh chứng cho thấy công tác phòng chống và dự báo thiên tai không chỉ dừng lại ở các con số kỹ thuật, mà còn là sự ghi nhận và bài học sâu sắc từ sức tàn phá khôn lường của thiên nhiên.