Theo The Nation đưa tin, một loạt nghiên cứu khí hậu đã đưa ra dự báo về việc Thái Lan có thể đối mặt với điều kiện nắng nóng cực độ, tương tự như ở sa mạc Sahara vào năm 2070. Đây là hậu quả của sự nóng lên toàn cầu.

Lời cảnh báo này cũng được Tara Buakamsri - Giám đốc chương trình Climate Connectors, nhấn mạnh khi thảo luận về bài báo "Quá nóng để sinh sống" của Owen Mulhern và nghiên cứu có tầm ảnh hưởng năm 2020 "Tương lai của môi trường sống thích hợp cho con người" của Xu và các đồng nghiệp (Xu et al., 2020).

Nghiên cứu cho thấy, nhiệt độ toàn cầu đang tăng lên và điều này có thể vượt quá khả năng thích nghi của con người. Đáng chú ý, 19 trong số 20 năm nóng nhất từng được ghi nhận đều xảy ra từ năm 2001 đến nay, cho thấy xu hướng nóng lên rõ rệt.

Trọng tâm của nghiên cứu là khái niệm “vùng khí hậu phù hợp với con người”, tức là khoảng nhiệt độ tương đối hẹp mà trong đó con người đã tiến hóa, sinh sống và phát triển nền văn minh suốt hàng nghìn năm. Theo đó, phần lớn dân số trong lịch sử sống ở nơi có nhiệt độ trung bình năm khoảng 11 độ C đến 15 độ C.

Hiện nay, nhiều người đã sống ở những khu vực ấm hơn mức này nhưng vẫn trong giới hạn có thể thích nghi. Vấn đề đáng lo sẽ xảy ra nếu nhiệt độ trung bình năm vượt quá 29 độ C. Hiện tại, mức nhiệt này chỉ xuất hiện trên khoảng 0,8% diện tích đất liền, chủ yếu ở sa mạc Sahara. Nếu lượng khí thải tiếp tục ở mức cao, khu vực có nhiệt độ trên 29 độ C có thể mở rộng đáng kể, khiến khoảng 1/3 dân số thế giới phải sống trong điều kiện nhiệt độ cực nóng như hiện nay chỉ thấy ở một số nơi hiếm hoi.

Đối với Thái Lan, đây là mối lo lớn. Nhiệt độ trung bình năm hiện đã khoảng 26 độ C, khá gần ngưỡng nguy hiểm. Các dự báo cho thấy đến cuối thế kỷ này, nhiệt độ trung bình ở Thái Lan có thể vượt 29 độ C, tương đương với khí hậu sa mạc. Điều này không chỉ đơn giản là thời tiết nóng hơn mà còn là sự thay đổi lớn về khí hậu, khiến môi trường sống và hoạt động kinh tế trở nên khó khăn nhiều so với trước đây.

Từ tháng 3 đến tháng 5 mỗi năm, Thái Lan thường xuyên ghi nhận nhiệt độ trên 40 độ C. Trong đợt nắng nóng năm 2016, nhiệt độ bề mặt ở một số nơi cao hơn trung bình tới 12 độ C. Hơn 50 thị trấn và thành phố đã phá kỷ lục nhiệt độ, trong đó Mae Hong Son ghi nhận mức cao nhất là 44,6 độ C vào ngày 28/4/2016.

Đáng lo hơn, trong tương lai, những đợt nắng nóng “bình thường” có thể sẽ khắc nghiệt gấp nhiều lần. Khi đó, nắng nóng cực đoan sẽ không còn là hiện tượng hiếm gặp mà trở thành điều xảy ra thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày.

Hậu quả của nắng nóng không chỉ là cảm giác khó chịu. Nhiệt độ tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, khả năng làm việc, sản xuất nông nghiệp và nguồn lương thực. Khi trời quá nóng, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp và bệnh truyền nhiễm cũng tăng lên. Những người chịu ảnh hưởng nặng nhất thường là người nghèo, người cao tuổi và những người phải làm việc ngoài trời.

Những người sống ở nông thôn càng dễ bị tác động vì họ thường không có điều hòa hay các thiết bị làm mát. Nhiệt độ cao khiến công việc ngoài trời kém hiệu quả hơn, cây trồng phát triển kém, đồng thời nhu cầu sử dụng điện để làm mát tăng mạnh. Nếu điện vẫn được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, điều này lại càng làm tình trạng biến đổi khí hậu trở nên nghiêm trọng hơn. Như vậy, nắng nóng không chỉ gây hại cho sức khỏe mà còn ảnh hưởng lâu dài đến kinh tế, làm gia tăng bất bình đẳng và khiến xã hội khó phục hồi trước các khủng hoảng.

Nhiều người xem điều hòa là giải pháp sống còn nhưng chỉ dựa vào điều hòa thì không đủ. Việc mở rộng hệ thống làm mát trên diện rộng đòi hỏi rất nhiều điện và hạ tầng. Nếu không cải thiện nguồn năng lượng, việc dùng điều hòa nhiều hơn có thể làm tăng khí thải. Đây là giải pháp tạm thời, nhưng nếu không thay đổi hệ thống, nó có thể khiến vấn đề tệ hơn.

Tại Thái Lan, nắng nóng còn đi kèm với hạn hán nghiêm trọng hơn, lũ lụt xảy ra thường xuyên hơn và mực nước biển dâng cao đe dọa các khu vực ven biển và kinh tế quan trọng. Những vấn đề này không xảy ra riêng lẻ mà chồng chéo lên nhau, khiến việc thích nghi trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Nếu khí thải vẫn cao, môi trường sống an toàn cho con người sẽ ngày càng thu hẹp, đặc biệt ở các nước nhiệt đới như Thái Lan.