Phát hiện chấn động: Cây bạch đàn có thể hút vàng lên lá được trồng để thăm dò các mỏ vàng
Có một loài cây quen thuộc được trồng phổ biến nhưng một nghiên cứu mới đây đã thu hút sự chú ý khi loại cây này hút được vàng từ lòng đất rồi ẩn dấu trong lá. Sở dĩ cây bạch đàn có thể hút được vàng bởi khi sống trong vùng khô hạn, bộ rễ cắm sâu tới 40m để tìm nước và chạm đến nguồn nước ngầm gần các mỏ vàng.
 |
| Cây bạch đàn có khả năng hút vàng lên lá (Eucalyptus marginata) ở Úc. |
Một phát hiện vô cùng độc đáo tại Úc khi vàng mọc trên cây bạch đàn theo đúng nghĩa đen: những chiếc lá vàng đã được tìm thấy trên cây bạch đàn (Eucalyptus marginata). Loại cây này có khả năng vận chuyển đến lá các hạt vàng cực nhỏ từ các mỏ sâu nhờ vào bộ rễ dài đến khó tin của chúng.
Trong một nghiên cứu của Tổ chức Nghiên cứu khoa học và công nghiệp Úc (CSIRO) - đăng trên tạp chí Nature Communications, các nhà khoa học cho biết rễ của cây bạch đàn có thể ăn sâu 40m vào lòng đất để tìm kiếm nguồn nước.
 |
| Một cây bạch đàn mọc ở vùng hoang dã Australia. |
Nhóm đã dùng phương pháp lấy mẫu thực vật để tìm kiếm khoáng chất, và phát hiện lá cây bạch đàn có chứa vàng.
Trước đó, người ta cho rằng vàng trong lá cây bạch đàn là do ô nhiễm bề mặt chứ không phải vàng được hấp thụ từ môi trường. Tuy nhiên, nghiên cứu trên đã phát hiện vàng xuất hiện từ rễ đến lá.
Các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm đến khu Freddo Gold Prospect ở phía bắc thành phố Kalgoorlie (Tây Úc) để kiểm chứng. Bên trên mỏ vàng nằm sâu trong lòng đất là những cây bạch đàn lớn. Nhóm phát hiện lá, cành cây và vỏ cây chứa hàm lượng Au (ký hiệu hóa học của vàng) cao đáng kể.
 |
| Cơ chế hút vàng lên lá của cây bạch đàn. |
Sau phát hiện này, các nhà nghiên cứu lại làm thêm một thí nghiệm trong nhà kính. Họ trồng cây con trong chậu cát có pha vàng. Kết quả, kính hiển vi điện tử cũng tìm thấy các hạt Au trong lá của những cây này.
Phát hiện mới này đã mở ra phương pháp mới tìm kiếm mỏ vàng theo cách ít gây hại môi trường hơn, đó là dựa vào sự "mách bảo" của lá cây bạch đàn.
Bạch đàn (Eucalyptus) là chi thực vật có hoa trong họ Đào kim nương - loài thực vật bản địa có xuất xứ từ Úc. Bạch đàn vốn đã khá nổi tiếng vì một loại tinh dầu chiết suất trong đó: dầu khuynh điệp. Thế nên khi giới khoa học ở Úc phát hiện ra trên lá cây có chứa vàng đã gây sốc và thu hút sự hiếu kỳ.
 |
| Vàng không phải là một kim loại cực độc hại. Chính vì thế, cây có cơ chế dồn vàng lên các đầu mút của cây, như lá cây, để giảm thiểu phản ứng sinh hóa độc hại. |
 |
| Kết quả là bên trong lá cây có chứa tinh thể vàng với kích cỡ khoảng 8 micromet. Bạch đàn là một loài cây cực phổ biến tại Việt Nam. |
Trên thực tế, ý tưởng bạch đàn có thể hút được vàng đã nhen nhóm từ trước đó rất lâu rồi. Nhưng phải sau một nghiên cứu năm 2013, các chuyên gia mới chính thức kết luận được điều này. Họ so sánh các lá cây bạch đàn mọc gần một mỏ vàng phía Tây Úc, với những cây mọc cách đó 800m. Đồng thời, họ cũng thử trồng bạch đàn trong đất có chứa tinh thể vàng. Kết quả không ngoài mòng đợi, bên trong lá cây có chứa tinh thể vàng với kích cỡ khoảng 8 micromet.
Năm 2019, công ty Marmota tìm được vàng ở Nam Australia nhờ phương pháp sử dụng cây để phát hiện khoáng chất dưới lòng đất. Marmota phát hiện mạch vàng dày 6 m, chứa 3,4 gram vàng mỗi tấn, nằm ở độ sâu khoảng 44 m. Đó là một phát hiện đáng chú ý vì mỏ này cách xa ít nhất 450 m so với những mỏ vàng khác đã biết./.
