Nữ phi công gốc Việt Anh-Thu Nguyen (Nguyễn Anh Thư) sinh năm 1981 tại Phú Yên cũ (nay thuộc Đắk Lắk), sang Mỹ cùng gia đình khi mới 12 tuổi. Từ một cô bé nhập cư phải vượt qua rào cản về ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện kinh tế, cô từng bước xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực hàng không, trở thành phi công, huấn luyện viên bay, nhà sáng lập tổ chức hỗ trợ phụ nữ châu Á trong ngành hàng không và hàng không vũ trụ.

Ngày 30/7/2025, Anh-Thu Nguyen thiệt mạng trong vụ rơi máy bay tại thành phố Greenwood (bang Indiana) khi đang thực hiện chặng thứ hai của hành trình bay một mình vòng quanh thế giới.

Từng ngủ nhờ ở sân bay để học làm phi công

Năm 1993, Nguyễn Anh Thư cùng gia đình sang Mỹ định cư. Những năm đầu ở môi trường mới đặt ra nhiều thử thách đối với cô gái Việt Nam khi đó mới 12 tuổi, từ việc học tiếng Anh, thích nghi với văn hóa đến cuộc sống của một gia đình nhập cư có điều kiện kinh tế hạn chế. 

Toán học trở thành thế mạnh của Anh Thư. Cô tập trung học tập và sau đó tốt nghiệp Thủ khoa trung học, nằm trong nhóm những học sinh có thành tích cao nhất khóa.

Anh-Thu nhận học bổng theo học ngành Toán tại Đại học Purdue, bang Indiana. Năm 2013, cô tốt nghiệp cử nhân Toán học. Năm 2015, cô tiếp tục hoàn thành chương trình Thạc sĩ Kỹ thuật Hàng không - Vũ trụ tại Purdue. Sau đó, Anh-Thu theo học chương trình Tiến sĩ Kỹ thuật Hàng không - Vũ trụ tại Viện Công nghệ Georgia (Georgia Tech).

Ước mơ trở thành phi công của Anh-Thu xuất hiện từ thời thơ ấu. Những chiếc máy bay bay qua bầu trời quê nhà từng khiến cô tò mò về việc điều khiển một chiếc máy bay và trải nghiệm cảm giác ở trên không. Khi 16 tuổi, Anh-Thu nói với cha về dự định trở thành phi công. Gia đình khi đó lo ngại nghề nghiệp này vất vả và định hướng cô theo học ngành khác. Tuy nhiên, Anh-Thu vẫn quyết định theo đuổi lựa chọn của mình.

Quá trình đào tạo phi công diễn ra trong điều kiện tài chính khó khăn. Anh-Thu làm gia sư Toán để trang trải chi phí học bay, đồng thời vay tiền phục vụ việc học. Theo những chia sẻ của cô trong cuộc phỏng vấn năm 2020, thu nhập từ một tuần dạy thêm khi đó chỉ đủ trả cho khoảng 1 giờ học bay. Có thời điểm, cô phải ngủ trong ô tô để tiết kiệm chi phí. Sau đó, một giảng viên cho phép cô tá túc qua đêm tại sân bay.

Sau khi hoàn thành quá trình đào tạo, Anh-Thu trở thành phi công và huấn luyện viên bay. Dragon Flight Training Academy ghi nhận cô từng giữ các chứng chỉ CFI, CFII, MEI và ATP, đồng thời có hơn 5.000 giờ kinh nghiệm bay. Cô cũng từng làm phi công Boeing 757/Boeing 767.

Sáng lập tổ chức hỗ trợ phụ nữ châu Á

Năm 2017, Anh-Thu được Hiệp hội Chủ sở hữu và Phi công máy bay Hoa Kỳ (AOPA) ghi nhận với vai trò huấn luyện viên bay. Công việc đào tạo giúp cô có thêm kinh nghiệm trong việc hướng dẫn học viên xử lý các tình huống và đưa ra quyết định trong quá trình bay.

1 năm sau, cô thành lập Asian Women in Aerospace and Aviation (AWAA), tổ chức phi lợi nhuận hướng tới việc khuyến khích phụ nữ châu Á tham gia ngành hàng không, hàng không vũ trụ và các lĩnh vực STEM.

AWAA triển khai các hoạt động hỗ trợ đào tạo bay, học bổng, tư vấn và kết nối những phụ nữ trẻ quan tâm tới ngành hàng không.

Anh-Thu từng chia sẻ rằng bản thân phải vượt qua nhiều rào cản khi thích nghi với ngôn ngữ, văn hóa và môi trường sống mới tại Mỹ. Từ trải nghiệm đó, cô mong muốn tạo thêm cơ hội để thế hệ phụ nữ châu Á tiếp theo có thể theo đuổi ngành nghề mà họ lựa chọn.

Năm 2020, Anh-Thu thành lập Dragon Flight Training Academy tại Florida. Học viện tập trung đào tạo phi công và phát triển kỹ năng đánh giá rủi ro, ra quyết định hướng tới an toàn trong quá trình bay. Tại đây, cô trực tiếp tham gia huấn luyện các phi công tương lai. 

Ý tưởng thực hiện chuyến bay một mình vòng quanh thế giới được Anh-Thu ấp ủ từ năm 2019. Năm 2024, theo Đại học Purdue, Anh-Thu trở thành người phụ nữ thứ 10 trong lịch sử một mình bay vòng quanh thế giới. Hành trình kéo dài nhiều tuần với 25 điểm dừng. Chuyến bay đưa Anh-Thu qua nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trở thành một trong những dấu mốc đáng chú ý trong sự nghiệp của nữ phi công gốc Việt.

Sau hành trình này, Anh-Thu tiếp tục lên kế hoạch cho một chuyến bay vòng quanh thế giới khác. Theo chia sẻ trên mạng xã hội, cô đã dành khoảng 6 năm chuẩn bị cho kế hoạch.

Trong các cuộc trò chuyện với truyền thông, Anh-Thu nhiều lần nhắn gửi tới giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là các bạn nữ, hãy tin vào khả năng của bản thân, theo đuổi mục tiêu đến cùng và làm việc nghiêm túc để biến mục tiêu thành hiện thực.

Chuyến bay cuối cùng

Ngày 27/7/2025, Anh-Thu bắt đầu hành trình bay một mình vòng quanh thế giới mới từ Oshkosh, bang Wisconsin. Sau chặng đầu tiên tới Indiana, cô chuẩn bị tiếp tục hành trình đến Pennsylvania.

Sáng 30/7, Anh-Thu rời sân bay Indy South Greenwood tại thành phố Greenwood (bang Indiana) trên chiếc Lancair IV-P sản xuất năm 2005.

Trước khi cất cánh, cô đăng tải một video từ buồng lái, thông báo về chuyến bay tới Pennsylvania. Anh-Thu cho biết đã hoàn thành chặng đầu tiên của hành trình và xác định chuyến bay lần này gắn với mục tiêu truyền cảm hứng cho thế hệ nữ phi công, kỹ sư hàng không vũ trụ và những người trẻ châu Á theo đuổi STEM.

Theo dữ liệu bay được công bố, máy bay cất cánh khoảng 10h45 ngày 30/7 theo giờ địa phương. Chỉ vài phút sau, máy bay gặp sự cố và rơi xuống khu vực phía sau một trạm xăng Circle K trên đường E. Main ở Greenwood.

Sở Cứu hỏa Greenwood cho biết Anh-Thu là người duy nhất trên máy bay và tử vong tại hiện trường. Một nhân chứng có mặt gần hiện trường cho biết không nghe thấy tiếng nổ trước khi máy bay rơi. Khi tiếp cận khu vực xảy ra tai nạn, người này nhận thấy có mùi nhiên liệu và xác định tình trạng của phi công.

Sau khi người sáng lập qua đời, AWAA ra thông cáo tưởng niệm Anh-Thu, gọi cô là một phi công, huấn luyện viên và người ủng hộ phụ nữ, trẻ em gái trong lĩnh vực hàng không và hàng không vũ trụ. Tổ chức cho biết Anh-Thu xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam và đã trở thành nguồn động lực đối với nhiều phụ nữ trẻ.

AWAA sau đó thành lập học bổng mang tên Anh-Thu Nguyen dành cho những người theo đuổi đào tạo bay. Theo thông tin của tổ chức, học bổng hỗ trợ chi phí thuê máy bay, huấn luyện viên, học lý thuyết hoặc các khoản phí liên quan đến hoạt động bay.

Tại hội nghị AWAA năm 2026, tổ chức tiếp tục giới thiệu Anh-Thu Memorial Scholarship như một chương trình nằm trong hoạt động kế thừa di sản của người sáng lập.

Từ một cô bé rời Việt Nam sang Mỹ ở tuổi 12, Anh-Thu Nguyen đã xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực hàng không và ghi dấu với hành trình một mình bay vòng quanh thế giới. Năm 2025, cô tiếp tục khởi động một chuyến bay tương tự, song hành trình dừng lại sau vụ tai nạn tại Greenwood. Các chương trình đào tạo, học bổng và hoạt động hỗ trợ phụ nữ trong ngành hàng không do cô khởi xướng được AWAA tiếp tục duy trì.