Từng là gương mặt đào chính nổi bật của sân khấu cải lương giai đoạn thập niên 1970-1980, nghệ sĩ Hoa Mỹ Hạnh ghi dấu với giọng ca sáng, lối diễn giàu cảm xúc và sự hiện diện thường xuyên trong các đoàn hát lớn. Ở tuổi 70, cuộc sống của bà gắn với căn phòng trọ nhỏ tại TP. HCM, đối diện nhiều áp lực về kinh tế và sức khỏe.

Cô đào vang danh từng sở hữu đoàn hát riêng

Nghệ sĩ cải lương Hoa Mỹ Hạnh, tên thật là Lê Thị Mỹ Hạnh, sinh năm 1956. Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, tuổi thơ của nghệ sĩ Hoa Mỹ Hạnh gắn với những chuyến lưu diễn liên tục từ tỉnh thành này sang vùng quê khác. Bà cho biết ký ức rõ nét nhất là những đêm theo chân cha mẹ đứng sau cánh gà, chứng kiến khán giả chen kín phía dưới sân khấu. Chính môi trường đó đã hình thành tình yêu cải lương từ rất sớm.

7 tuổi, Hoa Mỹ Hạnh lần đầu đứng trên sân khấu. Đến năm 17 tuổi, bà đã đảm nhận vai trò đào chính, biểu diễn cùng nhiều nghệ sĩ tên tuổi như NSND Lệ Thủy, NSND Minh Vương, Minh Cảnh, Minh Phụng trong các vở “Đêm lạnh chùa hoang”, “Người hùng sơn cước”, “Mùa thu Bạch Mã”...

Nhờ giọng hát sáng, truyền cảm cùng ngoại hình nổi bật, tên tuổi của bà nhanh chóng lan rộng. Ở nhiều địa phương, sự xuất hiện của các nghệ sĩ như Út Bạch Lan, Lệ Thủy hay Hoa Mỹ Hạnh có thể thu hút đông đảo khán giả, nhiều người sẵn sàng gác lại công việc để đi xem biểu diễn.

Sau khoảng 2 năm giữ vai trò đào chính, bà được mời về đoàn Hương Dạ Thảo - Phương Bình. Tại đây, bà gặp nghệ sĩ Minh Hải, khi đó là kép chính của đoàn. Hai người kết hôn khi bà 19 tuổi và có 1 con trai. Không lâu sau, cả hai tách đoàn, thành lập đoàn hát riêng mang tên Sơn Ca Minh Hải, hoạt động chủ yếu tại Vĩnh Long.

Trong giai đoạn đoàn Sơn Ca Minh Hải hoạt động hiệu quả, Hoa Mỹ Hạnh có thu nhập cao, mỗi đêm diễn có thể nhận cát-xê tương đương 1 cây vàng, đủ tiền mua chiếc xe Huê-Kỳ đời mới. Cuộc sống gia đình khi đó được đánh giá ổn định, có tài sản và điều kiện kinh tế tốt. Toàn bộ tài chính trong gia đình và đoàn hát đều do chồng bà quản lý. Bà không trực tiếp nắm giữ tài chính và chỉ nhận lại những khoản chi tiêu nhỏ lẻ.

“Tay trắng" ra đi khi bị chồng phản bội, con trai duy nhất qua đời đột ngột

Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 4 năm chung sống, cuộc hôn nhân của Hoa Mỹ Hạnh bắt đầu rạn nứt khi bà phát hiện chồng ngoại tình. Trước đó, trong một thời gian dài, nữ nghệ sĩ không nhận ra dấu hiệu bất thường. Phải đến khi đoàn hát dần sa sút, hoạt động gặp khó khăn, bà mới được người trong giới tiết lộ về mối quan hệ ngoài luồng của chồng, thậm chí diễn ra ngay trong hậu trường khi đoàn lưu diễn.

Dù đối diện sự thật, Hoa Mỹ Hạnh trong một thời gian vẫn lựa chọn im lặng, tiếp tục đi hát để kiếm tiền nuôi con. Theo chia sẻ, bà từng trực tiếp chứng kiến chồng qua lại với người phụ nữ khác nhưng vẫn chấp nhận chịu đựng với mong muốn giữ gìn gia đình.

Trong giai đoạn đó, bà cũng tìm cách thay đổi ngoại hình, thực hiện phẫu thuật bơm silicon với hy vọng cải thiện hôn nhân. Tuy nhiên, những nỗ lực này không mang lại kết quả. Đến năm 27 tuổi, Hoa Mỹ Hạnh quyết định ly hôn. Sau khi chia tay, bà rời đi với “hai bàn tay trắng” do toàn bộ tiền bạc trước đó đã đưa chồng nắm giữ.

Thời điểm này, cuộc sống của nữ nghệ sĩ trở nên khó khăn trong bối cảnh sân khấu cải lương bắt đầu suy giảm. Thu nhập từ biểu diễn không còn ổn định, chỉ đủ trang trải sinh hoạt và nuôi con.

Biến cố lớn tiếp tục xảy ra vào năm 1988 khi con trai duy nhất của bà qua đời ở tuổi 15 do sốt xuất huyết cấp tính kèm biến chứng viêm màng não. Sự mất mát này ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần của nữ nghệ sĩ.

Trong bối cảnh đoàn hát xuống dốc, sân khấu ít cơ hội biểu diễn, thu nhập không đảm bảo, Hoa Mỹ Hạnh buộc phải rời bỏ sân khấu để tìm công việc khác mưu sinh.

Sống neo đơn, bệnh tật bủa vây, không còn gạo để ăn

Không còn nguồn thu từ nghệ thuật, Hoa Mỹ Hạnh học thêm nghề uốn tóc, làm móng, cạo gió, giác hơi, nhận dọn dẹp nhà cửa… Công việc nào có thể kiếm tiền, bà đều nhận làm.

Trong khoảng 15 năm, bà mưu sinh chủ yếu bằng nghề làm móng dạo, kéo xe đi khắp nơi, từ nội thành đến khu Trung Sơn. Những năm trước, mỗi ngày bà có thể kiếm được 100.000-200.000 đồng. Tuy nhiên, thu nhập này không ổn định, phụ thuộc vào lượng khách.

Những năm gần đây, do tuổi cao và thị trường thay đổi, công việc ngày càng ít. Từ sau dịch Covid-19, bà gần như không còn khách làm móng, chuyển sang làm việc nhà thuê theo giờ. Mỗi lần dọn dẹp một căn nhà 2-3 tầng, bà nhận khoảng 100.000 đồng, công việc nặng nhọc và không thường xuyên.

Mới đây, kênh Sự kiện và Ẩm thực đã đến thăm nghệ sĩ Hoa Mỹ Hạnh trong một căn phòng trọ chật hẹp tại TP. HCM. Trong cuộc trò chuyện, Hoa Mỹ Hạnh không giấu được sự xúc động khi nhắc đến hoàn cảnh hiện tại.

Nữ nghệ sĩ mắc nhiều bệnh như tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp, mỡ máu, rối loạn tiền đình, đau thần kinh tọa. Một lần té ngã trong nhà tắm cách đây khoảng 3 năm khiến bà bị chấn thương cột sống, phải điều trị dài ngày, khả năng đi lại hạn chế. Nguồn thu gần như không còn, trong khi bệnh tật kéo dài khiến bà không thể tiếp tục các công việc lao động tay chân như trước, kéo theo áp lực lớn về chi phí viện phí và thuốc men.

Hiện bà phải ở ghép với một người có hoàn cảnh tương tự để chia sẻ tiền thuê phòng, với tổng chi phí sinh hoạt mỗi tháng hơn 3 triệu đồng, chưa kể điện nước và khả năng tăng giá trong thời gian tới. Phần lớn thời gian của bà hiện gắn với việc điều trị khi số ngày đau ốm chiếm gần trọn tháng.

Thu nhập bấp bênh khiến nữ nghệ sĩ nhiều lần chậm tiền nhà, phải trông cậy vào sự hỗ trợ từ đồng nghiệp, khán giả và các nhà hảo tâm. Những lúc không có việc, bà phải ăn uống tiết kiệm, chủ yếu là cơm với rau, mì gói, thậm chí cơm với muối ớt.

Ở tuổi 70, nghệ sĩ Hoa Mỹ Hạnh cho biết bà không dám gọi điện nhờ vả ai vì sợ làm phiền. “Đến giờ trong nhà tôi còn không có gạo để ăn. Tôi khổ quá, không biết thoát ra bằng cách nào”, bà nói.