Chợ lẻ tăng giá phi mã dù heo hơi giảm sâu

Ghi nhận thực tế vào chiều 15/2 (tức 28 tháng Chạp), không khí mua sắm tại các chợ truyền thống trên địa bàn TP.HCM vẫn diễn ra vô cùng tấp nập. Tại hàng loạt khu chợ lớn như chợ Bàn Cờ, chợ Hòa Hưng, chợ Nguyễn Tri Phương, chợ Tân Định cho đến chợ Bến Thành, thịt heo trở thành mặt hàng tiêu điểm, được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn hàng đầu bên cạnh các loại rau củ và trái cây. Tuy nhiên, mức giá bán lẻ tại các sạp lại khiến không ít bà nội trợ bất ngờ bởi đà tăng phi mã so với những ngày trước đó. Khảo sát chi tiết cho thấy, các mặt hàng thịt heo chủ lực đều thiết lập một mặt bằng giá mới ở mức rất cao.

Cụ thể, thịt ba rọi phổ biến quanh mức 220.000 đồng/kg, thậm chí tại nhiều chợ lẻ, tiểu thương đã đẩy giá lên tới 300.000 đồng/kg. Ba rọi rút sườn – mặt hàng đặc biệt được ưa chuộng trong dịp Tết – có giá dao động từ 270.000 – 300.000 đồng/kg. Sườn non cũng đứng ở mức ngất ngưởng khoảng 250.000 – 280.000 đồng/kg. Ngay cả những phần thịt bình dân hơn như nạc dăm cũng chạm mốc 180.000 đồng/kg, thịt đùi khoảng 150.000 đồng/kg. Đáng chú ý, thịt đầu heo – vốn ít được quan tâm trong ngày thường – nay cũng tăng giá lên 150.000 – 170.000 đồng/kg.

Tình trạng đội giá này diễn ra trong bối cảnh giá heo hơi đầu vào trên cả nước đang có xu hướng giảm rõ rệt sau giai đoạn tăng nóng. Theo số liệu thị trường, vào cuối tháng 1, giá heo hơi tại một số địa phương từng chạm mốc 79.000 đồng/kg. Tuy nhiên, bước sang tháng 2, các doanh nghiệp chăn nuôi lớn đã liên tiếp thực hiện 4 lần điều chỉnh giảm, với tổng mức giảm khoảng 6.000 đồng/kg. Hiện tại, giá heo hơi khu vực phía Bắc chỉ còn dao động từ 71.000 – 75.000 đồng/kg, trong khi khu vực phía Nam phổ biến ở mức 69.000 – 74.000 đồng/kg.

Nghịch lý càng trở nên rõ rệt khi nhìn vào mức chênh lệch lớn giữa chợ đầu mối và chợ lẻ. Tại chợ đầu mối, thịt ba rọi vẫn giữ mức giá khoảng 190.000 đồng/kg, nhưng khi ra đến chợ lẻ đã bị đẩy lên tới 300.000 đồng/kg. Tương tự, thịt đùi tại chợ đầu mối chỉ khoảng 90.000 – 95.000 đồng/kg, song giá bán lẻ lại lên tới 150.000 đồng/kg. Khoảng cách giá quá lớn này khiến nhiều người tiêu dùng không khỏi e ngại khi móc hầu bao. Chia sẻ về việc phải chi tiêu trong “bão giá”, bà Minh Thảo (61 tuổi, ngụ phường Gia Định) cho biết: “Hôm nay tôi mua 2 kg sườn non và 2 kg ba rọi đã hết hơn 1 triệu đồng. Giá tăng nhưng vẫn phải mua vì còn chuẩn bị đón con cháu về ăn Tết. Nếu không mua sớm thì sợ không còn thịt tươi do nhiều sạp nghỉ bán”.

Không chỉ riêng mặt hàng thịt heo, nhiều nhóm thực phẩm tươi sống khác cũng bị cuốn vào xu hướng tăng giá trong những ngày cận Tết. Thịt bò loại 1 đã tăng khoảng 20.000 đồng/kg, lên mức 350.000 đồng/kg. Gà ta cũng ghi nhận mức tăng từ 10.000 – 20.000 đồng/kg, dao động trong khoảng 140.000 – 160.000 đồng/kg. Đây được xem là mức tăng quen thuộc vào giai đoạn cao điểm mua sắm cuối năm, qua đó tạo thêm áp lực không nhỏ lên chi phí sắm Tết của người dân thành phố.

Tiểu thương lý giải nguyên nhân và xu hướng tiêu dùng mới

Trước thực trạng giá bán lẻ cao gấp đôi giá sỉ, các tiểu thương tại chợ truyền thống đã đưa ra những lý giải từ góc độ người bán. Theo họ, dù giá heo hơi và giá tại chợ đầu mối có giảm, nhưng việc điều chỉnh ngay giá bán lẻ là điều không hề dễ dàng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí vận hành tăng cao trong dịp Tết, chi phí thuê sạp, cùng với tâm lý “giá Tết” đã ăn sâu vào thị trường. Bên cạnh đó, những ngày cận Tết, nguồn cung thịt tươi pha lóc tại chợ lẻ thường sụt giảm do nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ nghỉ bán sớm để về quê hoặc nghỉ ngơi. Một tiểu thương kinh doanh thịt heo tại chợ Bàn Cờ chia sẻ thẳng thắn: “Giá tăng mạnh nhưng khách vẫn đông, giờ chỉ lo hết hàng chứ không lo ế”.

Ở góc độ vĩ mô hơn, đại diện ban quản lý chợ đầu mối Hóc Môn cho biết, theo quy luật nhiều năm, những mặt hàng phục vụ trực tiếp cho mâm cỗ Tết truyền thống như ba rọi, sườn non luôn có xu hướng tăng giá mạnh. Nguyên nhân xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ tăng đột biến trong khi nguồn cung các phần thịt ngon này không thể tăng tương ứng ngay lập tức.

Số liệu từ Sở Công Thương TP.HCM cũng khẳng định nguồn cung hàng hóa không hề thiếu hụt. Lượng hàng hóa đổ về ba chợ đầu mối lớn gồm Thủ Đức, Bình Điền và Hóc Môn đạt gần 9.885 tấn/đêm, tăng 54% so với ngày thường. Riêng tại chợ đầu mối Hóc Môn, trong ngày 28 Tết, lượng heo mảnh nhập về đạt 714 tấn, tăng 62 tấn so với ngày trước đó. Sản lượng heo tại đây tăng đột biến 100%, đạt khoảng 700 tấn mỗi đêm, tương đương 9.300 – 10.000 con heo nhập chợ.

Dù nguồn cung dồi dào, nhưng giá heo mảnh loại 1 và loại 2 tại chợ đầu mối cũng chỉ nhích nhẹ 1.000 – 2.000 đồng/kg, lên mức 90.000 – 96.000 đồng/kg. Trong khi đó, các mặt hàng pha lóc tại nguồn sỉ như sườn non tăng 30.000 đồng lên 220.000 đồng/kg, giò trước tăng 5.000 đồng lên 85.000 đồng/kg. Các mặt hàng khác như nạc dăm, thịt đùi và cốt lết vẫn giữ giá ổn định. Trước “ma trận” giá cả tại chợ truyền thống, xu hướng tiêu dùng của người dân đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang kênh bán lẻ hiện đại.

Các hệ thống siêu thị trở thành “cứu cánh” cho nhiều gia đình nhờ các chương trình bình ổn giá. Tại siêu thị Co.opmart ở phường Thạnh Mỹ Tây, nhiều mặt hàng thịt heo đang được giảm sâu như xương cổ heo từ 106.000 đồng xuống còn 84.500 đồng/kg, xương ống còn 71.200 đồng/kg, thịt heo xay giảm xuống 115.200 đồng/kg. Tương tự, tại các cửa hàng Bách Hóa Xanh ở phường An Khánh, giá thịt nạc niêm yết ở mức 151.000 đồng/kg, sườn non 218.000 đồng/kg, ba rọi 177.000 đồng/kg và thịt đùi 129.000 đồng/kg. Nhìn chung, mức giá này thấp hơn đáng kể so với mặt bằng “trên trời” tại các chợ lẻ.

Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần thận trọng trong lựa chọn địa điểm mua sắm, bởi không phải siêu thị nào cũng giữ mức giá “mềm”. Khảo sát tại một số siêu thị ở phường Xuân Hòa cho thấy giá niêm yết khá cao, tương đương hoặc thậm chí vượt chợ lẻ. Chẳng hạn, ba rọi rút xương có giá 280.000 đồng/kg, sườn non lên tới 295.000 đồng/kg, cốt lết và giò heo cùng ở mức 158.000 đồng/kg. Dù vậy, một số mặt hàng tại đây cũng đã bắt đầu được điều chỉnh giảm nhẹ, như ba rọi giảm từ 220.000 đồng xuống còn 187.000 đồng/kg nhằm kích cầu mua sắm giờ chót.