Sự phân hóa về giá cả giữa các loại trái cây

Thời điểm cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 ghi nhận sự biến động mạnh về giá cả các mặt hàng nông sản chủ lực tại nhiều địa phương của tỉnh. Tại những vùng chuyên canh bưởi da xanh, không khí thu hoạch diễn ra khá phấn khởi khi giá mặt hàng này phục hồi rõ rệt sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Ông Trần Văn Ấu, ngụ khu phố Bình Thành, xã Mỹ Phong, cho biết gia đình ông vừa xuất bán gần một tấn bưởi da xanh với giá khoảng ba mươi ngàn đồng mỗi kg. Mức giá này tăng khoảng năm ngàn đồng mỗi kg so với tháng trước, giúp gia đình ông có lãi khá để bù đắp chi phí chăm sóc suốt cả năm trên diện tích ba ngàn mét vuông. Theo ông Ấu, do năm nay là năm nhuận nên nhiều diện tích bưởi chín sớm phải thu hoạch trước Tết gần một tháng, khiến nguồn cung vào thời điểm cận Tết không còn dồi dào.

Anh Nguyễn Tiến Hà, ngụ phường Mỹ Tho, hiện canh tác hơn ba công bưởi da xanh tại xã Tân Thuận Bình, cũng vừa thu hoạch hơn bảy trăm kg bưởi với giá trung bình khoảng ba mươi mốt ngàn đồng mỗi kg. Anh Hà chia sẻ, thương lái đang thu mua xô tại vườn với giá dao động từ hai mươi lăm đến hai mươi sáu ngàn đồng mỗi kg, tăng khoảng bảy đến tám ngàn đồng so với vụ Tết năm ngoái. Theo anh, mức giá này giúp người trồng có lãi khá, đồng thời đây cũng là năm bưởi có giá cao nhất trong nhiều năm qua, giúp nhà vườn có thêm chi phí trang trải dịp Tết.

Không chỉ bưởi da xanh, ông Bùi Hữu Thiện, ngụ xã Hưng Thạnh, cũng ghi nhận kết quả kinh doanh thuận lợi khi bán khoảng một trăm tấn dứa phục vụ thị trường Tết với giá tám ngàn hai trăm đồng mỗi kg. Tổng doanh thu đạt gần tám trăm triệu đồng; sau khi trừ chi phí đầu tư, lợi nhuận còn khoảng hai ngàn năm trăm đến ba ngàn đồng mỗi kg. Với quy mô canh tác hai mươi ha dứa, việc giá cả duy trì ổn định suốt năm qua đã tạo tâm lý an tâm cho gia đình ông khi bước vào giai đoạn tái canh phục vụ các đơn hàng mới.

Trái ngược với không khí phấn khởi trên, nhiều hộ trồng dưa hấu lại đối mặt với khó khăn. Ông Nguyễn Văn Sáu, ngụ xã Hòa Long, cho biết để có những trái dưa đẹp chưng Tết, người trồng phải chăm sóc rất tỉ mỉ, từ tưới nước đến bón phân đúng thời điểm. Theo ông Sáu, ông thường xuyên thức đêm cầm đèn pin đi kiểm tra để phòng sâu bệnh và chuột phá hoại, nhưng mức giá hiện tại chỉ đủ hòa vốn. Để có trái dưa tròn đều, đẹp mã, mỗi gốc chỉ giữ lại ba dây chính và chọn hai trái tốt nhất để tập trung dinh dưỡng, song giá bán lại giảm quá sâu.

Cùng chung nỗi lo, ông Nguyễn Văn Tài, ngụ xã Đồng Sơn, cho biết gia đình ông vừa bán gần bốn tấn dưa hấu tròn với giá chỉ tám ngàn đồng mỗi kg. Ông Tài bộc bạch, giá dưa giảm mạnh vào những ngày cận Tết trong khi chi phí đầu vào tăng cao khiến vụ mùa năm nay gần như không mang lại lợi nhuận. Với diện tích khoảng hai công dưa, số tiền thu về sau khi trừ chi phí phân bón và nhân công không còn bao nhiêu, khiến gia đình ông không khỏi chạnh lòng khi nhìn lại công sức đã bỏ ra.

Ông Huỳnh Văn Lượng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ nông thôn Bình Nhì, xã Đồng Sơn, cho biết năm nay các thành viên hợp tác xã xuống giống khoảng hai mươi ha dưa hấu Tết. Hiện giá dưa chỉ còn khoảng bảy ngàn đồng mỗi kg, khiến nhiều hộ gần như không có lời, thậm chí thua lỗ nặng do vườn dưa bị bệnh hại. Việc giá giảm khoảng năm ngàn đồng so với nửa tháng trước đã tạo áp lực rất lớn lên thu nhập của các thành viên, ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý đón Tết của nhiều hộ dân.

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với thanh long. Ông Nguyễn Thanh Nhàn, ngụ xã Tân Thuận Bình, cho biết gia đình ông xử lý ra hoa nghịch vụ cho một công thanh long ruột đỏ nhưng giá bán giảm mạnh. Theo ông Nhàn, đợt đầu thanh long bán được giá ba mươi ngàn đồng mỗi kg, sau đó giảm dần xuống hai mươi bảy ngàn, mười bảy ngàn và đến đợt cuối chỉ còn mười một ngàn đồng đối với hàng loại ba. Chỉ trong vòng một tuần, giá giảm quá nhanh khiến lứa thanh long phục vụ Tết của gia đình ông gần như không còn lãi sau khi trừ chi phí.

Giải pháp nâng cao giá trị và phát triển vùng nguyên liệu

Sự đối lập rõ nét giữa các nhóm hàng trái cây cho thấy việc kiểm soát quy mô sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm đóng vai trò then chốt trong ổn định thị trường nông sản lâu dài. Tại xã An Hữu, nơi có khoảng hai trăm ha chuyên canh xoài cát Hòa Lộc, giá xoài loại một hiện duy trì ở mức rất cao, từ một trăm hai mươi ngàn đến một trăm bốn mươi ngàn đồng mỗi kg. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với những hộ kiên trì áp dụng quy trình chăm sóc đạt chuẩn xuất khẩu, hướng đến phân khúc quà biếu cao cấp dịp cuối năm.

Ông Nguyễn Văn Mười Ba, ngụ xã An Hữu, cho biết dù sản lượng năm nay giảm do mưa trái mùa ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu trái, nhưng nhờ đảm bảo chất lượng và mẫu mã đẹp nên xoài vẫn rất hút hàng. Theo ông, để đạt được kết quả này, người trồng phải chủ động thực hiện đúng kỹ thuật ngay từ đầu vụ, bao gồm phòng trừ sâu bệnh và bao trái cẩn thận. Dù tỷ lệ đậu trái toàn xã chỉ đạt khoảng ba mươi đến bốn mươi phần trăm, mức giá cao kỷ lục vẫn giúp nhà vườn phần nào bù đắp sụt giảm sản lượng trong vụ Tết năm nay.

Trong khi đó, bà Châu Cẩm Lệ, ngụ xã Tân Thuận Bình, cho biết gia đình bà thu hoạch hơn ba tấn thanh long ruột đỏ nhưng giá thanh long loại ba chỉ còn mười một ngàn đồng mỗi kg, hàng dạt chỉ khoảng sáu ngàn đồng. Bà Lệ chia sẻ, khi thị trường hút hàng thì thương lái chủ động tìm đến vườn, nhưng khi giá xuống thấp, nông dân phải tự tìm nơi tiêu thụ, trong khi nhiều kho đã nghỉ Tết sớm. Gia đình bà thậm chí phải chở thanh long sang tỉnh khác bán, khiến chi phí vận chuyển tăng cao và vụ thanh long nghịch coi như thua lỗ nặng.

Ở chiều ngược lại, ông Trần Thanh Tâm, ngụ ấp Long Hưng 1, xã Hòa Long, cho biết chất lượng và màu sắc quýt hồng năm nay rất đẹp nên thương lái đã đến chốt đơn sớm. Theo ông Tâm, nhờ chăm sóc kỹ lưỡng, trái quýt có màu sắc bắt mắt, giúp ông giữ được mức giá từ sáu mươi ngàn đến tám mươi ngàn đồng mỗi kg đối với hàng loại một. Dù giá tương đương năm ngoái, nhưng nhờ chất lượng vượt trội nên việc tiêu thụ diễn ra thuận lợi, đến nay hơn sáu mươi phần trăm diện tích vườn đã được thương lái đặt mua.

Ông Nguyễn Văn Thực, Giám đốc Hợp tác xã Hòa Lộc, xã An Hữu, nhận định việc sản lượng giảm do yếu tố thời tiết khiến cung không đủ cầu là nguyên nhân trực tiếp đẩy giá xoài tăng cao. Tuy nhiên, theo ông, đây cũng là bài học để các hộ sản xuất tăng cường liên kết với hợp tác xã nhằm hình thành chuỗi giá trị, đảm bảo đầu ra ổn định thay vì sản xuất nhỏ lẻ. Việc tập trung nâng cao chất lượng để phục vụ phân khúc quà biếu cao cấp sẽ giúp nhà vườn giảm áp lực rớt giá khi thị trường bão hòa các loại trái cây thông thường.

Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, cho biết sau khi hợp nhất địa giới hành chính, địa phương có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để tổ chức sản xuất quy mô lớn. Hiện toàn tỉnh có hơn một trăm ba mươi bốn ngàn ha cây ăn trái, sản lượng hằng năm đạt khoảng hai triệu năm trăm ngàn tấn, chiếm hơn ba mươi bốn phần trăm diện tích sản xuất nông nghiệp. Tỉnh đang tích cực hình thành các vùng chuyên canh gắn với chế biến và tiêu thụ nhằm xây dựng bản đồ trái cây đa dạng với nhiều sản phẩm đặc thù.

Toàn tỉnh hiện đã được cấp một ngàn tám trăm bốn mươi sáu mã số vùng trồng, với tổng diện tích hơn một trăm tám mươi lăm ngàn ha phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Trong đó có một ngàn năm trăm vùng trồng xuất khẩu với ba ngàn bốn trăm bốn mươi chín mã số trên gần một trăm ngàn ha, cùng bốn trăm sáu mươi hai mã số cho các cơ sở đóng gói. Ngành nông nghiệp đang tập trung hỗ trợ nông dân chuẩn hóa quy trình đóng gói, xây dựng bản đồ thổ nhưỡng cho các vùng cây chủ lực phục vụ xuất khẩu.

Những chuyển biến tích cực từ thị trường bưởi và xoài cho thấy định hướng phát triển ngành hàng trái cây theo nhu cầu thị trường là hướng đi đúng đắn. Khi nông sản được chuẩn hóa, có mã số vùng trồng rõ ràng, cánh cửa xuất khẩu sẽ rộng mở hơn, mang lại nguồn lợi nhuận ổn định, lâu dài cho người sản xuất. Việc giá nông sản tăng vào dịp giáp Tết đối với các mặt hàng chất lượng cao cũng phản ánh xu hướng người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến nguồn gốc và độ an toàn thực phẩm.

Chiến lược phát triển bền vững dựa trên chất lượng sẽ giúp người nông dân giảm bớt nỗi lo về sự bấp bênh của giá cả mỗi khi Tết đến, xuân về trên vùng đất sen hồng. Đây cũng là tiền đề quan trọng để địa phương tiếp tục xây dựng thương hiệu nông sản mạnh mẽ, vươn xa hơn trên bản đồ nông nghiệp thế giới trong những năm tới. Việc ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong quản lý mã số vùng trồng đang được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao vị thế nông sản trên thị trường quốc tế và tạo niềm tin bền vững cho người nông dân.