“Gánh nặng” nợ nước ngoài tăng lên hơn 11,4 triệu tỷ đồng

Nhật báo Jakarta Globe đưa tin nợ nước ngoài của Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đã tăng lên 434 tỷ USD (hơn 11,4 triệu tỷ đồng) trong quý I/2026, tăng 0,5% so với quý trước và tăng 0,8% so với cùng kỳ năm 2025. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng xu hướng gia tăng nợ đang thu hẹp dư địa tài khóa của Chính phủ nước này, đặc biệt trong bối cảnh đồng rupiah tiếp tục suy yếu xuống mức thấp kỷ lục trong những tuần gần đây.

Tỷ lệ nợ nước ngoài trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Indonesia đạt 29,5% trong quý I năm nay, thấp hơn một chút so với mức 30% ghi nhận trong quý IV/2025.

Ông Syafruddin Karimi, một nhà kinh tế học tại Đại học Andalas cho biết Indonesia hiện chưa phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ nước ngoài, nhưng sự linh hoạt trong việc huy động vốn đang ngày càng bị hạn chế do Chính phủ “xứ sở vạn đảo” vẫn cần lượng vốn lớn để chi cho các chương trình ưu tiên.

“Nhìn chung, nợ nước ngoài của Indonesia không có dấu hiệu tăng vọt mạnh, nhưng rủi ro đang chuyển dịch từ tổng giá trị danh nghĩa sang nhu cầu định kỳ về vốn, tỷ giá đồng rupiah và khả năng thu hút dòng ngoại tệ của Indonesia”, ông Syafruddin nói.

Vị chuyên gia kinh tế này cho biết việc giảm tỷ lệ nợ trên GDP chủ yếu đến từ việc tăng trưởng kinh tế nhanh hơn, chứ không phải do giảm vay nợ mới.

Mặc dù tăng trưởng kinh tế mạnh hơn giúp nâng cao khả năng hấp thụ các nghĩa vụ nợ với quốc gia, việc trả nợ nước ngoài vẫn đòi hỏi ngoại tệ chứ không thể chỉ dựa vào tăng trưởng GDP tính bằng đồng rupiah, ông nói thêm.

Vì vậy, theo nhà kinh tế học Syafruddin, tỷ lệ nợ cần được đánh giá cùng với hiệu suất xuất khẩu, dự trữ ngoại hối, dòng vốn vào, lịch trình đáo hạn nợ và sự ổn định của đồng rupiah.

“Nếu đồng rupiah suy yếu mạnh, giá trị của các nghĩa vụ nợ nước ngoài sẽ tăng lên ngay cả khi tỷ lệ nợ trên GDP có vẻ trong tầm kiểm soát. Sức khỏe tài chính của chúng ta vẫn phụ thuộc vào khả năng tạo ra nguồn thu ngoại tệ và duy trì sự ổn định của đồng rupiah”, ông nói.

Giáo sư, Tiến sĩ Syafruddin Karimi cảnh báo rằng dư địa tài khóa và dự trữ ngoại hối có thể nhanh chóng chịu áp lực nếu đồng rupiah tiếp tục suy yếu, giá năng lượng duy trì ở mức cao, gánh nặng trợ cấp tăng lên và nhà đầu tư nước ngoài rút vốn khỏi thị trường trái phiếu Indonesia.

Vì lý do đó, ông cho rằng Chính phủ cần duy trì kỷ luật tài khóa và nâng cao chất lượng chi tiêu, trong khi Ngân hàng Indonesia phải tiếp tục bảo vệ sự ổn định của đồng rupiah và kỳ vọng lạm phát.

Nợ dài hạn chiếm hơn 85% “núi tiền” vay nước ngoài của Indonesia

Trong một diễn biến riêng, người phát ngôn Ngân hàng Indonesia Ramdan Denny Prakoso cho biết cơ cấu nợ nước ngoài của Indonesia vẫn ở trạng thái lành mạnh nhờ các thực hành quản lý nợ thận trọng. Ông cho biết nợ dài hạn chiếm 85,4% tổng nợ nước ngoài của Indonesia.

“Vai trò của nợ nước ngoài sẽ tiếp tục được tối ưu hóa để hỗ trợ tài trợ phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia bền vững”, ông Ramdan nói.

Nợ nước ngoài của Chính phủ Indonesia đạt 214,7 tỷ USD trong quý I/2026, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nợ nước ngoài của khu vực tư nhân đạt 191,4 tỷ USD, giảm 1,8% so với cùng kỳ.

Video đồng rupiah của Indonesia rơi xuống mức giá thấp kỷ lục - Nguồn clip: CNA

Yusuf Rendy Manilet, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Cải cách Kinh tế, cho rằng tăng trưởng nợ nước ngoài vẫn trong tầm kiểm soát của Indonesia, miễn là tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách tăng nhanh hơn chi phí trả nợ và lãi vay.

“Tuy nhiên, nếu tăng trưởng chậm lại trong khi chi phí lãi vay tăng do lãi suất toàn cầu cao hơn và đồng rupiah mất giá, dư địa tài khóa sẽ ngày càng thu hẹp và chi tiêu mang tính sản xuất có thể chịu áp lực”, ông Yusuf nói.

“Thách thức là đảm bảo rằng phần nợ bổ sung thực sự được sử dụng cho các hoạt động tạo ra tăng trưởng kinh tế mới, thay vì chỉ để bù đắp nhu cầu tài chính ngắn hạn”, ông nói thêm.